Page 250 - Былыр этэ диэххэ

мөҕүстэ. Эрийэ-буруйа түһүөлэммитигэр төлө түһэн дуу, быһа
түһэн дуу, иччитин эккирэттэ. Уһун хатыһы атаҕар сөрөөбөт
гына төбөтүн хадьы өрө туттан сиэлэриттэн уучаҕа бытаан соҕус.
Киһибит эргиллэн көрбөккө да эрэ кэнниттэн ситэн эрэр тыастан
дьэ улаханнык куттанна бадахтаах, умса-төннө түһэрэ элбээтэ.
Уучаҕа иччитин ситэн ылан ойоҕолуу көтөн эрдэҕинэ хатыһын
үктэттэ быһыылаах, иччитин өттүккэ муоһунан саайда. Киэсэ-
бит сүр күүскэ орулуу түһээт туора ойдо. Хаһыыны истэн мээ-
чиктэнэн түһэн эрэр эһэбит олоро түстэ. Икки кэлин атаҕар ту­
ран кэлэн олоотоото. Түҥ-таҥ түһэн куотан эрэр киһибитин таба
көрөн, сууллан эрэр курдук төттөрү ыһыллаҥныы турда. Биһиги
оччолооҕу көрөн син күллүбүт. «Киэсээ, кытаат, эбэн биэр, ситээ-
ри гынна!» — диэн хайа эрэ үөннээх ыһыытаата. Сэрэйбиппит
курдук, уолбут кутталыттан уучаҕын кытта тэҥҥэ көхсө тыаһаан,
бирээмэ кута куртаҕар түһэн кэллэ. Киһибитин уоскута түһээри:
«Доҕоор, тоҕо уучаххын баайан хааллардыҥ?» — диэн туоһулас-
тыбыт. Уучахпын сиэр диэри ыраатар санаалааҕым диэн дөссө күл-
лэрдэ. «Оттон, доҕоор, оччотугар уучаҕыҥ иччибин эһэ сиэр диэри
куотабын диэ эбит дии. Уучаҕыҥ эн иннигэр түһэн кэллэ дии».
Уолбут уучаҕын диэки куһаҕан баҕайытык көрө-көрө, ыстаанын
уһулбутугар көрдөххө, уучаҕа өттүккэ охсубута улахан бэйэлээхтик
көҕөрөн тахсыбыт. «Уучаҕыҥ миигин эһэҕэ сиэтэ сыста диэн ула-
ханнык кыыһырбыт эбит, ол иһин бу охсубут. Ханныгын да иһин
эриэхэбэйдик толкуйдаабыккын, дьэ эриэхэбэй киһи эбиккин», —
диэбиппитинэн, Эриэхэ Киэсэ диэн аат иҥнэҕэ ол. Уолбут Эриэхэ
диэн аатын сөбүлээбитэ. Оннооҕор сибээскэ кэпсэтиһиигэ Эриэхэ
Киэсэбин диэн быһаарсааччы.
Эриэхэ Киэсэ сааһын ситэн табаһыт бэрдэ. Ытыспыт иһигэр
тутар баар-суох киһибит. Хадарындьа тааһын тэллэҕэр ыстаада-
бытын саҥа аҕалан, сирбитин-уоппутун ахтыбычча көрө, чубу-
кулуу эр дьон бары бардыбыт. Олохпутуттан чугас биир чубукуга
түбэһэн өрүсүһэ-өрүсүһэ ытыалаатыбыт. Чубукубут аллараа үрэх
кырыытынааҕы тоҥуу хаарга суулунна. Эриэхэни хата аллараа
түһэн, булкун астаан дьиэҕэр илдьэ бара тураар. Биһиги ана-
раа ыллыгы өҥөйөөт төннүөхпүт дэсиһэн сүбэлэстибит. Киһи-
бит хап-сабар аллараа түстэ. Биһиги бултуйбучча табах сиэттэ
таарыйа, көрө олоробут. Тиийэн саатын хаарга тобулу анньаат,
чубукутун атаҕыттан оруу тарта. Тохтуу түһээри гыммытыгар
72