Page 83 - Былыр этэ диэххэ
P. 83
Куолча үөрэҕэ
уолчалыын үс аттаах, биир аппытыгар тыы сэтии-
лээх — үөһээттэн бөртөлүөттэн көрбүт боккуоба кур-
дук күөлбүн көрдүү Силээннээх диэки тосхоллонон
айаннаан эрэбит. Ыам бырдаҕа мөлтөөн акка син аҕай. Бүгү-
йэх, бадараан үөнэ ытырбатаҕына сайыны быһа мииниллибэккэ
этиргээбит аттар улгумнук айанныыһылар. Сайылыктан тахсар
ыллыгы эрдэ сатыы сылдьан көрбүппүнэн чопчу кэллибит. Кыра
хордоҕоһу быһа түһэн, алыы оҕотун тоҕо кэстэрэн обургу күөл-
гэ түстүбүт. Мантан инньэ сылдьыбатах сирбит. Сыһыы тахсан
эрэр, кырыы чычаас уулаах, арааһа, түһэн эрэр күөл быһыылаах.
Онон бу күөлү бэрэбиэркэлээбэккэ эрэ салгыы айаннаатыбыт.
Тыыны алдьаттарбат курдук маска киирбэккэ, тыа саҕатынан,
күөл хаҥас өттүн тутан соҕуруулуу-илин тиийиибитигэр таба
кыһыҥҥы ыллыгар кэтилиннибит. Сыарҕа суола күөл эйгэтин
лээбитин кылыс отун кэһэн сискэ таҕыста. Сис суола оҥоһуу-
лааҕа, чахчы чочуонай түүлээхсит илиитэ билиннэ. Кылгас сиһи
быһа түһээт, эмиэ күөлгэ кэтилиннибит. Ыллыкпыт ууга түстэ.
Онон кыһыҥҥы суол буолара чопчу. Суол хаҥас өттүнэн хара
сиринэн хаамар тыа булдун ороҕун батыспахтаан иһэн, кырыыга
түһүлүккэ сөптөөх кыракый ырааһыйаны көрбүтүнэн кэллибит.
Киһим атыттан түһэн ол-бу диэки хаампахтаат, манна тохтуурга
сөп, күһүҥҥү киһиэхэ күҥкүс, күн уота элбэхтик сылдьар сирэ
эбит диэтэ. Онон манна тохтуурдуу оҥоһуннубут.
Бастакынан тыыбытын сэтиигэ аналлаах тумсугар баар ха-
йаҕаһын урукку бүөтүнэн бүөлээн, дьиппинитэрдии ууга киллэр-
дибит. Саҥа кырааска балай эмэ сотуллубут. Тыы тиксэр сирэ да
анаабыт курдук. Тимир тыыны мээнэ ат таппат. Тарылыы сы-
тарыттан сиргэнэн үөрэхтээх эрэ ат тардар. Ол иһин кырдьыар
диэри сылгыһыттаабыт Начаала оҕонньор чааһынай, Макы-
рыан диэн ааттаах атын ылан кэлбиппит. Биһиги сылгыһыттарга
тыыны тардар аппыт суоҕа. Аҥаар хараҕа суоҕун иһин иччитэ
ааттааччы. Макырыан диэн аҥаар харахтаах киһи баара эбитэ
үһү. Уола Охоломуон соноҕос эрдэҕинэ Метеор диэн ааттаан ат
сүүрдүүтүгэр холонон көөртө да кылгас кэриҥнээх, халыҥ уҥуох-
таах сылгыттан сүүрүк тахсыбатаҕа. Кыһын тоҥ соҕоон окко
хараҕын тэһэ анньан, Макырыан ааттанан оҕонньор илиитигэр
81

