Page 213 - 2-с Легей нэьилиэгэ
P. 213
________________________________________________ УУС АЛДАН УЛУУЬА
атаарааччылар баарбыт. Бийиги, «Калинин» холкуостан миигин кытта Хара Уйбаан
уола Коля буоламмыт, икки тэлиэгэлээх акка, биир одуска толору олорор дьонноох
этибит. Олортон сорохторун тэйэ алааска олорор буоламмын, билэттээбэт этим.
Онтон чугас алаастарынан олорбут бодоруйар дьоммуттан: Никифоров Иннокентий
Прокопьевич, Мигалкин Иван Николаевич-Уон, Троев Николай Павлович-Охтуур
бааллара. Сир ортотугар Хардыыга тохтоон, кестуер отгон айаан хоммуппут.
Элбэх ыал кэргэттэрэ эдэркээн ийэлэр, кыргыттар атаара кэлсэн, икки хонугунан
кинилэри ыла кэлбит борохуокка киирэллэригэр бырастыылайан, ытайан-сонойон
баран, бийигини коле тенуннэрээччилэри кытта санньыар санаалаах кэргэттэрин,
адаларын солбуйар эппиэтинэстээх теннеехтеебуттэрэ. Ол сыл ен беде буолан, от
хомууруттан садалаан дьоннорбутун тургэнник тенуннэрээри, кыайыы туйа диэн
куустээх улэдэ туруммуппут.
Оччотооду одо кыыс, билигин 85-Иигэр сылдьар доруобуйа харыстабылын бэтэрээнэ
Анастасия Ивановна Мигалкина маннык кэпсиир:
— Томторго олорбут дьонтон кылгастык адыннахха, «Калинин» холкуоска саайы-
ран сэриигэ барбатах Харитон Габышев уонна Петр Герасимович Бурнашев ирдэ
биллээх улэни тэрийээччилэр этилэр. Бултээйигэ олорбут Сибиньиэс улахан кыыйа
Мигалкина Марфа Прокопьевна дьахтар кийиэхэ хонуу биригэдьииринэн ыарахан
улэдэ сылдьыбыта. Сэрии бутуутэ кэргэнэ Николай Яковлевич-Маайыскай улэ фро-
нуттан эргиллэн кэлэн солбуйбута. Матрена Константиновна Кириллова-Троева оч
чолорго тайаарыылаах ферма сэбиэдиссэйинэн биллэрэ. Одото, уруута суох Струч
ков Николай Яковлевич-Мэйэй олохтоохтору ер кэмн'э уерэппит-такайбыт кэриэй
одонньорунуун одуруот aha бедену олордоннор, сэрии иннигэр-кэннигэр кийи
бедену айаппыт утуелээхтэр. Бурдук астыыр барабыыкка уйэтин тухары улэлээбит
Гаврил Копырин-Кыччадар Хабырыыс солбуллубат кыйамньылаах улэйит этэ. «Ка
линин» холкуос дьоно итинник тигинэччи улэлээн олордохторуна сэрии аймалдана
буолан, кыйалдалаах олох садаламмыта...
Харагга Тердун сыырын аннынан кене сир баарыгар, 1943 с. от ыйынаады хо-
муурга нэйилиэктэртэн 900-тэн тахса эдэр-сэнэх дьону сэриигэ атаарбыттара. Мин
адабын атаарса барсыбытым. «Калинин» холкуостан сэриигэ барааччылары убайым
Коля Троев Иван Гаврильевичтыын 2 ат, 1 одуйунан тиэйэн, арыаллаан барсы-
быттара. Онно, былыргы Быйадайынан сылдьыйар айан суолун аартыгын анныт-
тан садалаан, Маладьаайы урэдин айадар диэри кутаа уот, туптэ оннулара хонууга
буттэтэ суох хараара онойон хаалбыттара. Адабын Иван Николаевич Мигалкины-
Хара Уйбааны итинтэн букатыннаахтык атаарбытым. Убайдаадым келелерун илдьэ
хас да хонугунан теннубуттэрэ.
Дьинэр, улахан еттулэрэ теннубэккэ букатыннаахтык атаарыллыбыт буойуттар-
га анаммыт сквер-памятнигы, ити атаарыллыбыт миэстэлэригэр он'ойуллуохтаада
эбитэ буолуо дии саныыбын. Ону уейэ, кестубэт сиргэ сэргэни кытта ыскамыайка-
лары туруортаабыттар этэ. Мин адабын сэриигэ атаараары «кэбирээн турар» кийи,
дойдуларыттан арахсан эрэр эдэркээн дьон харахтарын уутун кистии-сабаа соттол-
лорун илэ харахпынан керен тэнтгэ аймаммыт оччотооду одо-кыыс, астыммаппын.
Салалтада сквер-памятнигы итиннэ туталларын истэммин санаабын эппитим да,
ылымматахтара. Онон билинтги улуус салалтата таба ейдеен, онно быйылгы Кыа
йыы убулуейдээх ыйыадын ыытан, аныгылыы ейдебунньук туруораллара буоллар.
Былыргыттан улахан айан аартыга суолталанан, кэлэр-барар айан дьоно тохтоон,
сугуруйэн аайар ытык миэстэлэринэн буолуо этэ.
Адам ол баран, Киренскэйгэ Улэ фронугар тубэспит. Онно борохуот оттук майын
бэлэмнээйинигэр куустээх улэни тайынан, инчэдэй тириилээх кыайан тулуйбат кы-
таанах усулуобуйатыгар сылдьыбыттар, сокуону тутуспат тойоттор тубэйэн сордоо-
буттар. Куннээди нуорматын толорботох дьоннору байыаннай бэрээдэк диэннэр,
татым астаан, иччитэх тогг-хайаа баанньык дьиэдэ хаайан хоннорон баран, тоьгон
тууннэри эккирээн хоммут дьону сынньаппакка, тыада улэдэ уурэллэр эбит. Элбэх
Asa дойду Улуу сэриитин сылларыгар 211

