Page 208 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-С пегой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

киэйэ ахсын эмис собону кемулуек ойохторугар ууруллубут куестэригэр лыгыччы
буйара олорбут буолуохтаахтар.
Сойуччу уоруулээх мун'хада Мастаах Эбэдэ сылдьыбыт кийи, ол кэмтэн бу Эбэни
тахсар кун курдук кундутук керебун.
Онтон бийиги холкуос кыладыапсыга Кестекуун Федорович оппут балыгы хан-
на да уйаты-туора туппакка, барытын государство^ кэмигэр суурэн-кетен тутта­
ран, государствоттан кэмигэр бурдугунан аахса охсон, 1942 с. саамай холкуостаах­
тар сутаан олорор кэмнэригэр, бириэмэтигэр бурдугу уллэрэн, элбэх кийини елер
елууттэн еруйуйбут, умнуллубат улахан утуелээх кийи.
Гаврил Колесов

Дьулаан сыллар кырдьыктара
А^а дойду Улуу сэриитин кэнниттэн сака квлуенэ дьон уунэ ofjycma. Кинилэр сэ­
рии туйунан кинигэттэн, хайыаттан эрэ билэллэр. Оттон сэрии сылларын одолорун
ейдеругэр-санааларыгар 1941—1945 сыллар умнуллубаттык икэн хаалбыттара. Ол
ийин, мин бугукку аа^ааччыга оччотооду дьон ейун-санаатын, остеому кыайыыга
дьулуурун хайдах ейдуурбунэн кэпсиэхпин багуарабын.
1941 с. мин тереппуттэрим Уус Алдан оройуонун Томтор бейуелэгэр олорбутта­
ра. Бэс ыйын 22 кунугэр олохтоох араадьыйанан сэрии буолбутун туйунан ССРС
Тас дойдулары кытта сыйыанна народнай комиссара В.М. Молотов сэбиэскэй но-
руокка бутуннуутугэр туйаайан тыл эппитэ. Кини этиитэ бары хайыаттарга бэчээт-
тэммитэ. Хас биирдии саха кийитин сурэдин ортотунан сэрии кирбиитэ ааспыта
диэтэххэ, apaaha, омун буолбата буолуо. Ол курдук, биир да кийи сэрии ыар тыы-
ныттан куоппатада.
Томтор начаалынай оскуолатыгар содотохто уу чуумпу буола туспутэ. Одолор тута
улааппыт курдук буолбуттара, онноодор переменада урукку курдук куйгуер, сууруу-
кетуу, оонньуу суода. Уопсай иэдээн барыбытын тумпут, сомодолообут быйыылаах
этэ. Бары тейе кыалларынан, учугэйдик уерэнэ сатыырбыт.
Бийиги оройуоммутугар военкомат диэн суода, ол оннугар райисполкомгга ба-
йыаннай остуол баар этэ. Манна сэриигэ барар дьону учуоттууллара, сэрии маггнайгы
куннэригэр дьон бада еттулэринэн фронтга бараары бу остуолу «штурмалыыллара».
Ыксаллаах тугэн кэлбитигэр хас биирдии кийи Ийэ дойдутун кемускуургэ бэлэ-
мин кердербутэ. Онноодор, гражданскай сэрии Геройа Гаврил Васильевич Егоров-
Бартыйаан Дьегуерэп, оччолорго 70 саастаах кийи, бада еттунэн сэриигэ бараары
сайабылыанньа биэрбит.
Кини ийэбит Александра Сидоровна (кыыс сылдьан араспаанньата Егорова)
хаан аймада этэ, онон бийиэхэ сылдьара, куруутун Кыйыл Знамя уордьанын иили-
нэ сылдьарын уонна икки уостаах саалаадын бу баардыы ейдуубун. Ийэбит II
Байадантайтан теруттээдэ. Одо саайа Танда Томторуттан чугас Сиидэр Мандана
диэн алааска ааспыта.
Сэрии садаланарыгар, бийиги 6 одоттон икки улахан уол 7 кылаайы бутэрэн улэлээн
эрэллэрэ. Лэгэнтэй сельсовет сэкирэтээринэн, кини 1942 с. сэриигэ барбыта, Ньукулай
олохтоох МТС-ка, кинини 1943 с. ынырбыттара. Онон 1943 сылтан бийиги тердуе
буолан хаалбыппыт. Ийэбит биирдэ эмэ улаханнык мехпутун, хайыытаабытын, эгэ,
тайыйыа дуо, олох ейдеебеппун. Кини ойуурга мээнэ уегулуур, майы-оту, чыычаах-
кетер уйатын алдьатар аньыы буоларын, туохха барытыгар харыстабыллаахтык
сыйыаннайыахтаахпытын куруутун тойодолоон бэлиэтиирэ. Олоххо наадалаах субэлэри
биэрэрэ, олох араас эрэдээктэригэр бэйэтэ ейдуурунэн уерэтэ сатыыра.
Сэрии кэмигэр икки илиитин араарбакка Калинин аатынан холкуоска улэлээбитэ.
Киниэхэ саа биэрбиттэрэ. Кыйынын андаатарга хапкаанныыра. Кини эбээйинэйигэр
ессе саас баайынада хаар уутун тутар бууруктэри оггоруу киирэрэ. Киэйэтин сыл-
гы сиэлинэн муггха быатын хатара. Адабыт сылгыйыт этэ, кини ырбыт-дьудьэйбит
5—6 кулунчугун ийэбит хотон ийигэр кербутэ-харайбыта, биэрэстэ аггаардаах сир-
206 III туИумэх