Page 641 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

сыбыта, кини хоту баран сутэн хаалта. Онон уоллаах кыыс одолорунуун дойдутугар
I Легейге тонной кэлбит. Кыыйын Еленаны аймахтарыгар Роман Бурнашевтаах-
ха иитиэххэ биэрбит. Кыыйа иитиллибитинэн Бурнашева Елена Романовна биэс
одолоох, сиэннэрдээх. Онон Олеоно аатын ааттатар кэнчээрилээх. Уола сэриигэ
барбыта уонна теннубэтэдэ.
Биир эдьиийэ Олоксеес, элбэх саггалаадын ийин, Саггарар Сааска диэн ааттыыл-
лара, кэргэннэммэтэдэ, ogo-уруу суох.
Мэхээлэ 1904 с. уруккутунан Бородой улууйун Угулээт нэйилиэгэр Алаас адатын
yyha диэнтгэ Улахан алааска тереебутэ. Дьиггэ, алаас былыргы дьиггнээх аата Улахан
Дьиэрэ диэн, ону былыргы дьон хайан да дьиггнээх аатынан ааттаабаттар, айыыр-
гыыллар. Билигин бу дьиггнээх аатын билэр да кийи бэрт адыйах буолуо.
Мэхээлэ эмиэ саайыгар кэргэннэммэтэдэ, кини бэрт кыра уорэхтээдэ, Томторго
церковнай-приходской дуу, миссионерскай дуу оскуолада уерэнэ сылдьыбыт. Хас
сыл уерэммитэ биллибэт, толору уорэммэтэдим диирэ.
Уйуен II Легей Калинин аатынан холкуос чилиэннэрэ. Мин кинилэри кытта
1950 сылтан ыла билсиибэр, Михаил холкуоска улэлиирэ. Эдьиийдэрэ Олеонелоех
Сааска саастарынан холкуос улэтиттэн уурайбыттар этэ.
Кинилэр эйэ-эбэ садаттан элбэх суейуну ииттэр дьарыктаах дьон этилэр. Ол
ейдебуллэринэн, кэтэх хайаайыстыбаларыгар бэйэлэрин холлоругар, киэптээйиннээх
элбэх суейулээх этилэр. Ону сорох дьон «суейу хамначчыта буолбут дьон» дииллэрэ.
Кырдьык, ус кийи элбэх суейу биэрэр дохуотун бэйэлэрэ эрэ кыайан сиэбэттэрэ.
Бастаан, холкуоска киирэллэригэр суейулэрин уксун уопсайга холбоон киирбиттэр.
Онтон кэлин, холкуос устааба икки тегул кэтэх суейуну адыйатар нуорманы олох-
тоон, устаап нуорматын тайынан суейулэрин Михаиллаахтан иккитэ босхо холкуос­
ка тутан ылбыттар.
Кэлин, Олеене туспа хайаайыстыба буоларынан, Маленков, Хрущев садаттан
суейуну тейе кыахтара тиийэринэн ииппиттэр. Бу суейулэрин айадар элбэх от наа-
да буоллада. Оччолорго ходуйа сирэ холкуос, сопхуос бас билиитэ буолан, онон сир
кэмчи этэ. Уйаайбаларын ото уонна холку остан ылар отторо биир эрэ торбостоох
ынахха кэмчитик тиийэрэ дуу. Онтон ураты суейулэрин, Мэхээлэ сыанатын кэрэй-
бэккэ, сыл аайы, эккэ, арыыга от атыылайан, бырадыллыбыт сири, уу кытыытын
оттоон, уонча суейуну сыл тайаарара. Мэхээлэ пенсияда да тахсан баран, от бедену
оттуура. Ол суейутунэн убайын одолоро уерэнэллэригэр кемелейеехтуур эбит этэ.
Хара елуер диэри суейуттэн илиитин араарбатада.
Бэйэлэрэ айы кэччэммэккэ, тейену кыайалларынан дэлэйдик айыыллара. Ми­
хаил эти сииригэр, ириэнэх ынах арыытын ньуосканан быйа баттаан ылан, этигэр
былыы ыстаан сиирин себулуурэ. От атыытыгар улаханнык ороскуотурар буолан-
нар, суейулэрин дохуотуттан таггас-сап, мал-сал атыылайарга, дуоннаах ордубат
быйыылаада. Олору атыылайарга бэйэлэрэ да соччо наадыйбат да курдук этилэр.
Кыйынын тоггмот, сайынын буспат таггастаах буолаллара. Кыахтарын тайынан эл­
бэх суейулээх буоланнар, суунар-ыраастанар еттугэр бириэмэлэрэ да, куустэрэ да
тиийбэт буолан, мара бадайытык туттан олороллоро. Оннук олорорго уерэнэн да
хаалбыт быйыылаахтара, кэнники диэки кырдьан кыаммат да буолан испиттэрэ. Ол
да буоллар, санааларын туйэрбэт этилэр, кимтэн да итэдэс санамматтара. «Сатаан
дьайанар буоламмыт, суейулээх-астаах, сэниэтик олорор дьоммут» диэн сананан,
биир-икки ынахтаах тиийиммэт содус ыаллары айыналлара.
Михаиллаах уйуен кимтэн да, хантан да, хайа да ньыманан барыстамматах, уоп-
сай да бас билииттэн хоро тардыспатах дьон буолуохтаахтар. Дьеру, уйуннук эмтэнэн
ДУУ, уерэнэн дуу государствода да хоромньуну оггорботохторо. Хата, суейулэриттэн
ылар элбэх бородуукталарыттан наадыйааччыларга окко атыылаан, дьон кыйалдатын
толуйсаллара уонна уопсастыбада ас-уел дэлэйиитигэр бэйэлэрин елуулэрин кил-
лэрдэхтэрэ. Онон, кинилэр саастарын тухары бииргэ алтыйан олорбут дьонноруттан
итэдэйэ суох улэлээн олорбут дьон этэ.
Михаил дьонтон ойуобай биир дьодурдаах этэ. Кини билэр дьонун урууларын-
Кэпсиэхпин бадарабын 639