Page 642 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-с пегой_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

аймахтарын, теруттэрин-уустарын, ким-кимиэхэ ханан уруу-аймах буолалларын ба­
рытын билэн, ейугэр тута сылдьар курдуга. Ол дьон кимнээх ыччаттара, сыдьаан-
нара буолалларын, билигин сорохторо ханна тиийэн олохсуйан, кимнээх, хайдах
дьон уруулара-аймахтара буолан олороллорун ейугэр батаран илдьэ сылдьара,
седумэр этэ. Ол кэпсиир дьоннорун дьоггно-сэргэдэ уопсай билиниллибит бэлиэ
хаачыстыбаларын, туох кэпсээн н э киирбит онойууларын олус элбэди ейугэр хай­
дах тута сылдьарын бэркийии седерум. Ити тугу истибитин, саайын тухары умнубат
эбит буоллада. Кини итинник бэйэтин нэйилиэгин эрэ дьонун буолбакка, ону аайан
чугастаады нэйилиэктэрин урукку дьонун-сэргэтин олоччу туерэрэ. Бородой дьо-
нуттан да элбэди билэр быйыылаада, сорохторун олох былыргыга тиийэ анаарара.
Суурбэйис уйэ иннинэ олоро сылдьыбыт былыргы дьонно итинник угэстээхтэр
бааллара дииллэрэ. Аан бастаан билсэр кийилэрин урууларын-аймахтарын биирдээн-
бичигилээн cypaha, теруттэрин-уустарын тергейе сатыыр идэлээхтэрэ. Кэлингги
дьонтго, оннук Михаил Михайлович курдук ураты дьодурдаах кийи чугас эргининэн
баарын билбэппин, былыр даданы дэьгнэ баар буолара буолуо.
1958 с. I Легей Лысенко уонна II Легей Калинин аатынан холкуостара холбойол-
лоругар, кыйыл бартыйаан Михаил Михайлович Заболоцкай аатын холкуоска инэ-
рэргэ, Мэхээлэни ей укпута дииллэр этэ. Хайыаты аадара, араадьыйаны себулээн ис-
тэрэ. Мэхээлэ эдьиийдэрин кытта хойукка диэри бейуелэккэ киирбэккэ, Сиггнибит
алааска олорбуттара.
Онно, биирдэ эмэ аара таарыйан кэпсэтээри, эбэтэр аныгы олох сиэринэн олоруу-
ну билиммэт ураты кырдьадастары керуехтэрин бадалаахтар киирэн кэллэхтэринэ,
сахалыы ойохторугар тадаанна чоду тардан, эмис эти хаарыйа охсон, мае остуолга
сырылаппытынан ууран, етерунэн сууллубута биллибэт ыстакаанна хойуу, ууттээх
чэйи кутаат, былдьайа-былдьайа ус еттугуттэн боппуруос бедену биэрэн, кэпеээн
куе-дьаа буолаллара. Михаил септеех дойдохтойор кийи тубэстэдинэ, республика,
дойду сонунугар тиийэ ыйытан-кэпеээн дьону сехтерере, кэрэхеэтэрэ. Оччотооду
дьон «сир туннугэ» кийи диэн ааттыыллара.
Михаил Сэбиэскэй былаайы (бассабыыктары буолуо) сахада атадастабыллаах,
халабырдаах былаас диирэ. Бу былааска алын суйуех салалтатада улэлиир билэр
дьонун — «аны учугэй еттугэр кеммет буолбут дьон» диирэ.

2014 с.

Сергеев Андрей Петрович-Андаатар
(1928-1983)

Ондерей 1928 с.т. буолуо. Саайын тухары дьиэ-уот тэриммэтэх, сулумах сылдьы­
быт кийи. Илии да баттаабат уерэдэ суох. Одо эрдэдиттэн холкуоска улэлииртэн
атыны билбэтэдэ. Ол улэтигэр, тейе кууйэ-кыада тиийэринэн, бары саталынан-
ньыматынан элбэди уонна хаачыстыбалаахтык он орорго дьуккуердээдэ. Сынньанар
диэни билбэккэ мехсере. Ону тулуйар беде, куустээх эттээх-сииннээх, кыайыылаах-
хотуулаах улэйит бэрдэ этэ.
Холкуос хонуу ханнык бадарар ыарахан улэтин улэлиир турук улэйитэ буола­
ра. Сопхуос буолбутун кэннэ, Тыама урэдин устун, Ойемгге етехтерге дьиэлэнэн,
содотодун кыйыннары-сайыннары оттоон, келе сыардата бедену опорой, кыйынын
тас улэйитинэн ананара. Сылгы базатыгар, барыта ыраах урэх эн ээр, улэйит дэби-
гис себулэйэ охсон тахсан улэлээбэт сиригэр, бэрт кыахтаахтык, тайаарыылаахтык
улэлээн сылдьыбыт эрэллээх туруу улэйит этэ. Сылгы айатыыта бэрт элбэх тубуктээх,
туйугар эппиэтинэстээх улэ. Куруе-хайаа уларытан-тэлэритэн оноруу, от тиэйиитэ,
дал ыраастаайына, сылгыны группанан араартыы сатаайын, айатыы, уулатыы — ба­
рыта, ылыммыт улэйиккэ уталытыллыбат, булгуччулаах эбээйинэстэр.
Ондурэй билэр, сатаан дьайанар уонна кыайыылаах улэйит буолан, кини ордук-
хото туттарын эрэйии, киниэхэ ейенуу, сэлээннэнии да баар буолара дииллэрэ. Ол
курдук: «Чэ, Ондурэй сылгыны айаппакка, далга тоггорбот ини» диэн, Тулунада

640 IX туЬумэх