Page 35 - Бастыннартан бастакы

П баһа
БАСТЫЦНАРТАН БАСТАКЫЛАРА
г йг1
СУЛУЬА СУОХ ДЬОРУОЙ

Социалистический Үлэ Дьоруойун аата Советский Союзка 1938 сыллаахха ахсынньы 27 күнүгэр
олохтоммута. Онуоха диэри Дьоруойга тэҥнээх бастыҥ үлэһиттэргэ ССРС народнай комиссардарын
сэбиэтин 1927 сыллаах от ыйын 27 күнүнээди холбоһуктаах уураахтарыгар олодуран, Бүтүн Рос-
сиятаады Киин ситэриилээх комитет (БРКСК) «Үлэ Дьоруойа» диэн грамотаны биэрэ сылдьыбыта.
Оннук Грамотаны Саха сириттэн 3 киһи 1935 сыллаахха ылбыта биллэр: Уус Алдан оройуонун
Хоро нэһилиэгин Сэбиэтин председателэ Данил Гаврильевич Бурцев, Бүлүү оройуонуттан учуутал,
геолог, учуонай, Саха сиригэр алмаас баарын аан бастаан билбит, наука эйгэтигэр тиэрпит Петр
Хрисанфович Староватов уонна Мэҥэ Хаҥалас оройуонун Дьабыыл нэһилиэгин Сэбиэтин пред­
седателэ Антон Ильич Борисов.
Данил Гаврильевич Бурцев бэйэтэ кыра
с оду с унуохтаах, хатыныр одонньор этэ. Ол да
буоллар мунньахха тыл этэ кафедрада тадыс-
таҕыпа сирэйэ сырдаан, xapaga уоттанан, олох
омоонун-көнөтүн билбит буолан, кырдьыгы
уот харахха этэн-тыынан бардадына бары са-
ҥата суох баран, чуумпуран истэрбит. Олоду
олорбут, үлэдэ-хамнаска эриллибит киһи, Да­
нил одонньор туруоруллубут боппуруоһу дуос-
пуруннаахтык быһаарсара, таба сүбэлэри этэ-
рэ. Данил Гаврильевич оннук этиитин мин
хаста да холкуостаахтар да, коммунистар да
мунньахтарыгар истибитим. Ааспытын кэннэ
адыннахха, аҥардас Чараҥ, Майадас бөһүөлэк-
тэрин проблемаларын тула төһөлөөх кэпсэтии
барбыта буолуой? Билигин биир дэриэбинэ буола силбэстилэр.
Уус Алдан оройуона сотору-сотору кураанныырын, кини ходуһаларыгар уонна бааһыналарыгар
аһыҥа турарын бары билэбит. Ордук «Маяк» холкуос эмсэдэлээччи, «Маяк» холкуос Мүрү арыыла-
рыгар уонна тулатыгар 1200 гектар ходуһалаах. Ол сирдэрэ, ордук үрдүк хордодойдоро, сородор хо-
туур даданы түспэт гына кууран-хатан хаалааччы. Маннык балаһыанньа 1973 сыллаахха эмиэ суо-
һаабыта. Бу ыарахан балаһыанньаттан хайдах тахсыахха сөбүн туһунан мин холкуос салалтатын,
нэһилиэк сэбиэтин, специалистары кытта саас эрдэттэн сүбэлэспитим. Ону таһынан кырдьадастар
ааттарыттан аатырбыт практик, хортуоппуй үүннэрээччи Митрофан Бурцевы, Үлэ Дьоруойа Данил
Бурцевы кытта эмиэ кэпсэппитим. Онно Сүүнэ уонна Ойодос диэн 130 гектардаах ходуһалары ис-
кусственнайдык ардахтатан нүөлсүтэргэ уонна минеральнай уодурдууну киллэрэргэ быһаарсыбыппыт.
Санаммыт санааны олоххо киллэрэн «Маяк» холкуос уу куттарбыт уонна уодурдубут сириттэн гек-
тартан 15-20 центнер оту ылан, ол сыл хайа да атын оройуонтга оттуу көспөтөдө. «Кэбээйигэ көһөн
тиийэн уон бугулу оттуохтаадар, миэстэдэ биир бугулу ылбыт ордук», - диэбитэ Данил Гаврильевич.
Аны Данил Гаврильевич урукку олодун, үлэтин-хамнаһын уонна хайдах Үлэ Дьоруойа буолбутун
туһунан кылгастык көрүөдүҥ.
Данил одо, эдэр саастара ыраахтаады былааһын кэмигэр ааспыттара. Кумаады, харандаас, ос-
куола диэн билбэккэ, от-мас үлэһитэ буолан улааппыта.
Онтон былаас уларыйан, гражданскай сэрии бүтэн, тыа сиригэр холбоһуктааһын садаланар. Хо-
родо маҥнай коммунаны боруобалаан корен баран тохтууллар. Ол оннугар ТСОЗ-тар тэриллэллэр.
Чараҥҥа Буурсаптар ада уустара уонча хаһаайыстыба холбоһон, «Эйэлээх» диэн табаарыстыба буо-
лаллар. Онно Данилы пред сед ателинэн талаллар. Сыл курдук олорбуттарын кэннэ холкуостары
тэрийии садаланар. Хас да табаарыстыба холбоһон, «Маяк» диэн холкуоһу тэрийэллэр.

33