Page 87 - Бастыннартан бастакы
P. 87

Үлэ jbopyoihii  к БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
                             БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛЬЕВИЧ - ТАЙЫЛА

                                             ҮӨЛЭЭННЭЭХТЭР

               Бу архыып докумуоннарын үөрэтэ олорон, оройуон үлэһит дьоно, холкуостарын, оройуонна-
           рын туһугар төһө кыахтарынан, өйдөрүн-санааларын биэрэн ис сүрэхтэриттэн үлэлээбиттэрин-
           хамсаабыттарын киһи сөҕөр. Кинилэр хас биирдиилэрэ ахтыыга эрэ буолбакка, уордьана, мэтээлэ,
           албан аата суох тус-туспа суоллаах-иистээх, үлэни эрэ өрө туппут, үлэнэн үйэтийбит ураты көлүөнэ
           дьон этилэр. Төһө да мэник-тэник сааһым буоллар, кинилэр сырдык мөссүөннэрэ хаһан да умнул-
           лубат гына оҕотук дууһабар иҥэн хаалбыттар. Тээтэм киэн тутта кэпсиир үөлээннээхтэрин тобулу
           көрбүт кырдьыктаах харахтара, чэрдийбит илиилэрин сылааһа, ама, хайаан умнуллуой? Умнуллуох-
           тааҕар сааһырдах аайы өссө тупсан, кэрэтийэн, ааттара-суоллара сырдаан иһэр курдук. Умнуом
           дуо ама: Анна Петровна Бурцеваны, Иван Иванович Бурцевы, Петр Иванович Колодезниковы,
           Митрофан Васильевич Бурцевы, Николай Алексеевич Орлову, Власий Алексеевич Орлову, Дмит­
           рий Иванович Гуляевы, Гаврил Илларионович Конниковы, Семен Егорович Свинобоевы. Наһаа
           хачаайы, ыарыһах көрүҥнээх да буоллар, куруук түбүктээх үлэлээх Сэбиэт сэкирэтээрин Марфаны.
           Хайдах ааттыам суодай тээтэбин кытта бииргэ үлэлээбит, кэлиҥҥи көлүөнэ доҕотторун: Степан
           Степанович Бурцевы, Николай Семенович Свинобоевы, Татьяна Гаврильевна Конникованы, Тимо­
           фей Николаевич Бурцевы, Марфа Давыдовна Готовцеваны уо.д.а.
               Кинилэр бары төрөөбүт түөлбэлэригэр, алаастарыгар өйдөрө хоторунан, кыахтара тиийэринэн,
           төһө да сорох сылларга аас-туор олох кыһалдаларыгар ыллардаллар, дойдубут, оройуоммут, холкуос-
           пут туһа диэн, түүнү-күнүһү аахсыбат үлэнэн муҥурданан, олох олорон ааспыттара. Кинилэр биир-
           дэ эмэ тус бэйэм дьиэм-уотум диэн, үлэни быраҕап туран ыксаабыттара, дьонум иннэ диэн көрдө-
           һөн тоҥхолдьуспуттара, үрдүк сололоохтор ааннарын аспыттара, модьоҕолорун атыллаабыттара
           диэн суода. Оннук көнө-мааны, ыраас өйдөөх-санаалаах, сырдык куттаах-сүрдээх дьон этилэр. Он­
           тон аҕам барахсан, оройуон, өрөспүүбүлүкэ бастакы Дьоруойабын диэн хаһан даҕаны, кимҥэ да-
           даны киэн тутта кэпсээбэтэҕэ, эгэ, кэлэн түөһүн охсунуо дуо?! Кыһына тыйыс, сайына куиаас
           айылҕалаах Саха сирин дьоно былыр былыргыттан сирдэрин-уоттарын, айылҕаларын курдук тыйыс
           майгылаахтар, дьиппиэн көрүҥнээхтэр, ити эрээри үгүс үтүө өрүттээхтэр, эппиттэрин энчирэппэт
           биир тыллаахтар.
               Аҕам үөлээннээхтэрэ, биир санаалаахтара, доҕотторо-атастара биһиэхэ үгүстүк сылдьан, ыал-
           дьыттаан, чэйдээн, ардыгар мааны остуол тардыллан аһаан-сиэн бараллара. Кинилэр остуолга
            олорон аһыылларын тухары, биир эмэ киһини үөҕэн-саҥаран эрэллэрин, оҕо да сааспар, кэлин
           улаатан да баран билбэтэдим, истибэтэҕим, көрбөтөҕүм. Кинилэр кэпсэтиилэрэ аҥардас араас ыра
            санаа, инники күүтэр үрдүк соруктар, түгэҕэ көстүбэт үтүмэн үлэ туһунан буолара.



























                                                           86
   82   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92