Page 18 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно

1917 сыл кулун тутарга Е.С. Аржакова оҕолоноору Дьокуус-
кай куоракка киирэн иһэн, аара суолга Тулагы-Киллэмҥэ хаа-
на баран, олохтон туораабыта.
Хаарыан киһи, талааннаах учуутал, общественнай деятель
тыына быһыннаҕа ити. Дьон-сэргэ туһугар төһөлөех итии, кэ-
рэ санааны иҥэрбитэ буолуой? Төһөлөөх сүрэҕин сылааһын
үөрэтэр оҕолоругар биэрбитэ буолуой?
Бахсы нэһилиэгин олохтоохторо кини аатын үйэтитээри
бэйэлэрин сирдэрин-уоттарын ытык булгунньаҕар сахалыы
сэргэ туруоран аатын ааттаан, тыл этэн, сүгүрүйэн ааһарга
быһаарыммыттара. Ону олохтоох баайдар сөбүлээбэтэхтэр.
Мустубут дьону үүртэлээн баран, сэргэни тууран ылан
сүүрүктээх үрэххэ бырахпыттар. Ону оччотооҕу кэмҥэ үөрэх-
тээх, прогрессивнай өйдөөх-санаалаах Бороҕон улууһун сурук-
сута, I Өлтөх нэһилиэгин киһитэ Местников Андрей Гавриль-
евич, уола Евдокия Софроновнаҕа үөрэммитин ытыктаан, ик-
кистээн тиийэн сэргэни туруоран баран: Аны бу сэргэни туу-
рар түбэлтэлэригэр суутунан ирдэһиэм, - диэн эппит. Ол кэн-
ниттэн ытык булгунньах тэллэҕэр 50-н тахса сыл турбут сэргэ
эргэрэн, эмэҕирэн бэйэтэ сууллубутун Курбуһах орто интер-
нат-оскуолатын туристара булан көрбүттэр уонна чөлүгэр
түһэрэргэ быһаарыммыттар. Ыстаарсай пионер баһаатай Е.И.
Местникова иилээн-саҕалаан Е.С. Аржакованы билэр дьону
кытта кэпсэтэн, суруйсан кини үлэтин, олоҕун үөрэппиттэрэ.
Т.В. Аммосов салалтатынан цемеҥҥэ кутан барельебын оҥор-
буттара, биографиятын учуутал Г.П. Бурнашев салалтатынан
оҥоһуллубут түөрт кырыылаах сулустаах остуолбаҕа сыһыар-
быттар. Бу памятниктарын Бахсы ытык булгунньаҕын үрдүгэр
туруорбуттара.
Евдокия Софроновнаҕа үөрэммит дьоннортон кэлин ула-
хан биллиилээх дьоннор үүммүтгэрэ. Кинилэртэн филологи-
ческай наука кандидата, А.М. Горькай аатынан аан дойду-
тааҕы литературнай институт ыстаарсай научнай сотруднига,
Саха олоҥхотун бөдөҥ чинчийээччи И.В. Пухов киниэхэ Кур-
буһахтан кэлэн 1913-14 үөрэх сылыгар үөрэммит. Кини: «Е.С.
Аржакова бастыҥ учуутал, үтүө сигилилээх, сымнаҕас, көрсүө,
оҕолор санааларын уонна уруокка дьиссипилиинэни олус
кыайа тутар учуутал этэ. Е.С. Аржакова Бороҕонтон аан баста-
кы дьахтар учуутал, бүтүн Саха сирин да үрдүнэн бастаан учуу-
таллаабыт дьахталлартан биирдэстэрэ эбитэ буолуо. Бэрт эдэр
сааһьҥар оҕолонобун диэн өлөн хаалбыта», - диэн суруйбута.
(Ахтыы. 1967 с. ыам ыйын 6 күнэ).
Кэлин Е.С. Аржакова туһунан Чурапчы улууһун ытык
кырдьаҕаһа, үтүөлээх учуутал К.К. Пермяков бэйэтин Бооту-
16