Page 309 - Кун кууьар хайатыттан

тэ куттанан титирээбитинэн-салҕалаабытынан барар... Ама,
хаалбыт олоҕун устатыгар маннык буолуо дуо? Аны доҕотторо
суохтар, умса-төннө түһэр үлэтэ суох, бэл атарахсытар ойоҕо
Карлыгач суох... Билигин, тугуй, бу иччитэх хапчааҥҥа хас
кыра тыастан дьигиҥнии-дьигиҥнии олорор дуо, кимниин да
кэпсэтэн-сэлэһэн көрбөккө? Оо, аан ийэ дойду ситэтэ-силигэ
суоҕа сүрдээх даҕаны!..»
Ити санааттан Шумкалпак кута-сүрэ күлүбүрүү умайарга
дылы гынна, бүтүн бэйэтэ дьигиҥнээн ылла, сүрэҕэ бу хайа
барыах курдук, көмүскэтэ харах уутунан бычалыйа туолла.
Ону кытта кини салҕалас илиитинэн сирэйин саба тутунна
уонна муҥур уһукка ылларан маккыраччы ытаата.
Улуу хайаҕа баар Бейшеке сайылыкка, харыйанан саба
үүммүт кыараҕас хапчааҥҥа, кээһиилээх окко оҥостубут ор-
дуутугар умса түһэ сытан киһи ытыыра.
Манна саспыт-бүкпүт үс күнүн устатыгар эрэ буолбакка,
хаһан борбуйун уйуоҕуттан аан бастакы ытааһына этэ.

III

Бейшеке аил аатын эҥин-эҥинник быһаараллар.
Сорохтор кэпсииллэринэн, хаһан эрэ бу эҥээргэ тоҕус ыал
дьиэ кэргэн олорбут, сүүс саастарын ааһа түспүт биэс ытык
кырдьаҕастаахтар эбит, дьахталлар ытыктаан кинилэри «беш
аке»11 дииллэр үһү. Дьон устунан аилы барытын оннук аат-
тыыр буолбуттар: бастаан — «Бешаке», онтон «Бейшеке» диэн.
Атыттар этэллэринэн, былыргы сахтарга дьоҥҥо-сэргэҕэ
ытыктанар биир киһи бу сири сөбүлээн олохсуйбут, сайы-
лыыр да, кыстыыр да эбит. Киниттэн: «Э-э, ытыктабыллаах,
тоҕо эн сайыннары-кыһыннары манна олороҕун, туда сир
эрэ дэлэй дии?» — диэн ыйыппыттар. Онуоха маннык хоруйу
истибиттэр: «Бу түбэҕэ сайынын сөрүүн уонна кыһынын сы-
лаас, манна хаһан да хахсаат тыаллар үрэн сирилэппэттэр,
тоҕо диэтэххэ, хайа кэтэҕинэн ааһаллар. Онно эбиитин манна
өҥ оттоох мэччирэҥ эрэ баһаам. Оннук бейиш экен сиртэн
ким онно-манна көһө сатыаҕай?»
Ол киһи итинник хоруйдаабыт. «Бейиш экен сир» диэн. Ол
аата үтүө-мааны дойду диэн. Ону атыттар иилэ хабан ылан 11

11 Беш аке — биэс аҕа саастаах.
307
20*