Page 312 - Кун кууьар хайатыттан

дук Бекбосун эмиэ билбэт. Бейшекеннэр Тотуй туһунан кэ-
лин туох да сураҕы истибэтэхтэрэ.
Инньэ гынан улуу булчут Уметаалы халыҥ дьиэ кэргэнит-
тэн удьуору салҕааччы чороҥ соҕотох Бекбосун эрэ ордубута,
бейшекеннэр Шумкалпак диэн ааттаабыт уоллара.
Кырдьаҕас Баалы баар суох сиэнин олус аһынара, харыс-
тыыра, кинини маанылаан ахан ииппитэ, онон Бекбосун ко-
рүҥнээх мааныта, өйдөөх, үлэһит уолан буола улааппыта.
Аҕыс кылаастаах оскуоланы бүтэрэн баран, Бекбосун ты-
рахтарыыстаабыта. Сарсыардаттан киэһэ хойукка диэри хол-
куос сирин хорутара. Ол кэннэ кэлэн дьиэтин-уотун бэри-
йэрэ. Оннооҕор быстах үлэ да түбэстэҕинэ улаханнык кыһал-
лан-мүһэллэн, күүһүн-уоҕун харыстаабакка оҥороро — ким
эрэ күһэйэн буолбакка, кини сүрэҕэ буоллун-хааллын диэн
оҥорору ылыммат этэ. Бейшекеннэр кини кыһамньытын,
үлэһитин, дьаһахтааҕын туһунан улаханнык биһирээн кэпсэ-
тэллэрэ.
Онтон ханыл хаана оонньоон барыыта кини туһунан кыр-
гыттар кэпсэтэн барбыттара. Кинини адьас ыраахтан таба
көрөн хаһыытыыллара, сонно тута Бекбосун күлүгүн көрүнэ-
көрүнэ хоноччу туттара, бэргэһэтин киэптэтиилээхтик иҥнэ-
ри анньынара, онто тоҕо түһэн хаалбатын сөҕүөххэ эрэ сөбө
уонна, миигин кытта тэҥҥэ хаамсыҥ диэн ыҥырбыттыы, ха-
раҕынан көрдөөхтүк оонньуура...
Кыргыттар, биллэр суол, Бекбосун кинилэр аттыларыгар
уларыйан хааларын бэлиэтии көрөллөр этэ уонна кэнниттэн
өргө диэри сибигинэһэ хаалаллара, бэйэлэрин икки ардыла-
рыгар: «Шумкалпак барда! Дьээбэ Халпах барда!..» — диэн
күлсэн быычыгыраһаллара. Сотору кэминэн киниэхэ ити хос
аата букатын хам сыстыбыта, аил сорох дьоно кини дьиҥнээх
аатын билбэт да этилэр. Бэйэтэ да аатыгар убанан хаалбы-
та, кыһаммат-өһүргэммэт буолбута, бэл сулууспалыы сыл-
дьан суругун: «Дьэ онон, доҕотгорум, эһиэхэ суруйда уонна
эҕэрдэтин ыытта эһиги Шумкалпаккыт!» — диэн түмүктүүр
буолбута.
Аармыйаҕа Шумкалпак суоппардаабыта. Онон, холкуоһу-
гар кэлэн эмиэ суоппардаан барбыта. Бу үлэтин кини сөбү-
лүүрэ, төһө да түбүктээх буоллар. Сайынын — үлэ үгэнэ,
утуйар да, олорор да диэн суох: хайа эрэ отууга килиэптэрэ
310