Page 313 - Кун кууьар хайатыттан

бүппүт, хайа эрэ хотоҥҥо тиийэ оҕустаххына сатанар, үлэ
дьонун биир сиртэн атын сиргэ көһөрөҕүн... Айан да айан...
Суол баар эрэ суох, сылайдыҥ эрэ суох, утуйдуҥ эбэтэр саҥа
нухарыйан эрэ истиҥ... Тохтообот айан. Оттон холкуос дьаһа-
былын илиитигэр түбэстэргин — суоппары кини дьэ иэдэтэр,
бэл сайылыкка таарыйан кымыс иһэриҥ уустуктанар.
Ити — сайын. Ол эрэн кыһынын да итинтэн бэрдэ суох.
Хотоҥҥо сүөһү отун-аһын тиэйии эбэтэр чабааннарга барыы,
маҕаһыыҥҥа эбэтэр ыскылаакка ас-үөл аҕалыыта... Быһата,
ханна да хайыһан көр — бүтүннүү үлэ.
Ол эрэн, Шумкалпак хайа да сорудахха улгумнук барара,
ситэ саҥара да иликтэринэ — оронуттан сулбу ойон тахсан,
хараҥа халлаан күөх массыынатын уруулугар олоро биэрэрэ
да — көлүөһэ кэнниттэн күдэрик эрэ оргуйан хаалара. Хол­
куос үлэтин кэннэ ыалларыгар көмөлөһөрө, бэйэтин дьиэтин
туттубута, сүөһүлэммитэ, дьиэтин таһыгар отонноох мастары
олордубута.
Таптал уонна кэргэн тахсар туһунан ыраланар сааһыран
эрэр аил кыргыттара Шумкалпагы хайдах гынан бэйэлэрин
илимнэригэр иҥиннэриэхтэрин билбэттэрэ — хайыахтарай,
кэнниттэн уулла көрө-көрө, өрө тыына хаалаллара...
Оттон Шумкалпак хайаларын да аахайбата, кини санаата
бүтүннүү Карлыгач17 эрэ этэ, аил атыыһытын бэйэтин алыс
билиммит, санаммыт кэрэ кыыһа. Оннук билинэригэр төрүөт
да баара: маҥан субалааҕа, тэтэркэй иҥнээҕэ, үрдүк сүүстээҕэ,
чочуллубут муруннааҕа, көнө быһыылааҕа-таһаалааҕа, уҥуо-
ҕунан да үрдүгэ. Быһата, кэрэ тумнубатах барахсана. Ол эрэн
кини туһунан эҥин сурах-садьык баара. Карлыгач куоракка
эргиэн техникумун ситэ бүтэрбэккэ дьиэтигэр кэлбитин со-
рохтор ыалдьан ситиспэтэх, атыттар үөрэҕин кыайбакка үүрүл-
лэн кэлбит дииллэрэ. Оттон кимнээх эрэ кини антах куоракка
эдэр үөрэтээччигэ ойох тахсыбыт, ол киһитин бэрик иһин
(техникум үөрэтээччитин, дьэ уонна, туох иһин хаайыах-
тарай?) хаайыыга олордубуттар, Карлыгач, хаайыылаах эрин
кэтэһэ-күүтэ сатаабакка, дьиэтигэр төннүбүт диэн сыыбыр-
ҕаһаллара. Ол эрэн чахчытын ким да чопчу билбэт этэ. Ба-
ҕардар, ол иһин эбэтэр эдэригэр тэптэрэн, Шумкалпак ол

Карлыгач — хараҥаччы.
311