Page 106 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

= = = = = = ... Дойдум - Уус-Алдан Хорою : 1 , , , = = . . . . . . . . . . . . . .

йуоммутугар бастакы пионерскай лааҕыр аһыллыбыта. Бу лааҕыр Мүрү алааһын Чараҥар үлэлээ-
битэ. Үөрэх оройуоннааҕы салаата пионерскай лааҕыр начальнигынан В.Н.Мигалкины анаабыта.
Чаран лааҕырыгар оройуон бары оскуолаларыттан 50 бастыҥ пионердар киирэн сынньаммыт-
тара. Оччолорго лааҕыры аһан үлэлэтии судургу дьыала буолбатах этэ. Оҕолор олорор дьиэлэрин
тэрийии, аһы-үөлү булунуу, утуйар танастарыгар тиийэ хааччыйыы - бу барыта пионерскай лааҕыр
начальнигын толорор түбүктээх үлэлэрэ этэ. Василий Николаевич итинтэн кэлин пионер лааҕырын
хае да сыл салайбыта. Начальнай оскуола сэбиэдиссэйин уонна учуутал быһыытынан кини үтүө
суобастаахтык үлэлээбитин туоһулуур докумуоннар элбэхтэр эбит. Холобур, үөрэх оройуоннааҕы
салаатын сэбиэдиссэйэ таб. Васильев Д.И. бирикээһинэн 1947 сыллаахха бэс ыйыгар Саха АССР
тэриллибитэ 25 сылын туолуутунан сибээстээн, Хоро начальнай оскуолатын сэбиэдиссэйэ В.Н.
Мигалкин үчүгэй үлэтин иһин махтал суругу ылбыт.
Үөһээ ахтыбыппыт курдук, Василий Николаевич нэһилиэгин общественнай олоҕор-дьаһаҕар
активнай кыттыыны ылара. Итинэн да сибээстээн Хоро нэһилиэгин Советыгар хас да болдьоххо
депутатынан быыбарданан үлэлээбитэ. Оройуон кырдьаҕастара уонна орто саастаах дьонноро
В.Н.Мигалкин оройуоннааҕы юбилейнай ыһыахтары, ат сүүрүүтүн, спортивнай оонньуулары
тэрийиигэ элбэхтик сүүрбүтүн, түбүгүрбүтүн көрбүт ахан дьоммут, Чараҥ бөһүөлэгин олох-
тоохторо киниэхэ билигин даҕаны махтаналлар. Ол курдук, Василий Николаевич Саха АССР
тэриллибитэ 25 сылын туолуутугар Нэлээн хатыҥ чаранын эргиччи үс маһынан күрүөлэппитэ.
Билигин 79 саастаах Г.И.Конников оҕонньор: «Чаран хатыҥ арыытын кини күрүөлэппэтэҕэ эбитэ
буоллар, билигин итиннэ бүттэлээх мас-от орпото чахчы», - диэн үчүгэйдик санаан ахтар.
Коммунист В.Н.Мигалкин 1951 сыллаахха Хоро нэһилиэгэр бөдөҥсүйбүт колхоз бырабы-
лыанньатын председателинэн быыбардаммыта. Ити эппиэттээх дуоһунаһын кини эмиэ чиэстээхтик
толорбута. 1954-1960 сылларга райсовет колхознай тутууга отделын начальнигынан үлэлии олорон,
билиҥни нэһилиэктэр киин бөһүөлэктэрин тутууга, колхозтарга аныгылыы тииптээх производ-
ственнай базаны оностууга үчүгэй тэрийээччи буоларын көрдөрбүтэ. В.Н.Мигалкин олоҕун тиһэх
күннэригэр диэри кырата суох производственнай коллективтары ситиһиилээхтик салайан, оройуон
салалтатыттан элбэх хайҕабылы ылаттаабыта. Кини 1972 сыллаахха алтынньы ыйга эмискэ ыал-
дьан өлбүтэ.
Василий Николаевич кэргэнэ Екатерина Ивановна Александрова идэтинэн культура үлэһитэ.
Кини 18 сыл усталаах туоратыгар библиотекардаабыта. Аҕалара өлбүтүн кэнниттэн 10 сыл устата
соҕотох ийэ туһааннаах үлэтин толоро-толоро, дьиэ түбүктээх үлэтин кыайа тутан, оҕолорун бары-
ларын үөрэхтээх дьон онортоото. Кини сытыары сымнаҕас, бар дьонугар эйэҕэс улахан дууһалаах
күн-күбэй ийэ. Билигин биһиги төһө да сааһырдарбыт, бастакы учууталбытын В.Н.Мигалкины
үтүөтүк убаастаан ахтабыт.
/Н. ОРЛОВ,
“Ленинскэй тэрийээччи”, 6.01.1983 сын./

Отутус сыллардааҕы «Кыймаласпыт» ыччат фермата
«Отутус сыллар колхозтары тэрилтэ хаһаайыстыба өттүнэн бөҕөргөтүү, социалистическай
сүөһү иитиитин сайыннарыы сыллара этилэр. Бу кэмнэ тыа сиригэр коллективнай үлэ, биригээдэнэн
үлэлээһин ньымалара сана үөскэтиллибиттэрэ. Өссө сана социалистическай ис хоһоонноох, са-
ҥалыы формалаах үүт табаарынай фермалара оннуларын булан тэриллэ иликтэрэ. Оччолорго
партия уонна комсомол райкомнара сана тэриллибит колхозтарга типовой хотоннору туттарыыны
көҕүлээбитгэрэ. Типовой хотон диэн - бу коллективнай үлэ формата. Биригээдинэй ньыманан үлэ-
лээһин типовой хотонтон саҕаламмыта диэтэххэ- омуннааһын буолуо суоҕа», - диэбитэ Петр Васи­
льевич Бурцев. Ити сылларга 100-120 сүөһү киирэр сытыары эркиннээх, толуу көстүүлээх хотоннор
тутуллубуттара. Оннук хотоннор «Кыһыл маяк» колхозка «Кыймаласпыкка» икки, «Мындаабаҕа»
биир хотоннор тутуллубуттара.
1933 сыллаахха Уус-Алдан оройуонун комсомолецтара ыччат сүөһүнү шефтэһиигэ маассабай
походу тэрийбиттэрэ. Ити инициатива БСК/б/П уонна ЫБСЛКС уобаластааҕы комитетынан би-
һирэммитэ. 1934 сыллаахха аан маннайгы ситиһии «Кыһыл маяк» т/х артыалын ыччаттарынан
ньирэй сууккатааҕы эбиллиитин 285 грамҥатиэрпиттэрин туһунан ситиһиигэ бэлиэтэммитэ.
1935 сыл күһүн кыстык саҕаланыыта комсомол оройуоннааҕы комитета ыччат сүөһү иитии-
тигэр шефтэһиинэн сибээстээн, комсомолец Петр Васильевич Бурцевы Илин Үрэх «Кыймаласпыт»
ферматыгар үлэҕэ ыыппыта. Учаастакка ферма сэбиэдиссэйинэн анаммыта. Ол кэмнэ колхоз
председателинэн Ноговицын Роман Николаевич, колхоз үрдүнэн үүт табаарынай ферматын сэбиэ-

102