Page 118 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

............. .......... Дойдум - Уус-Алдан Хорою .................... = = .. — ..........

ханнык баас ылан 2-с группалаах инвалид буолан дойдутугар эргиллибитэ.
Стручков Афанасий Иванович Таганрогунан, Болгариянан, Румыниянан, Чехословакиянан
сылдьыбыт. Германияҕа, Кенингсберг куоракка тиийэ сэриилэспит, 1-Ш-1У-с Украинскай фроннар
буойуна. Аммосов Иван Васильевич, Орелтан Балтийскай муораҕатиийбитэ, Крылов Семен Гав-
рильевич Калининскай уобалаһынан Ригаҕа тиийэ сэриилэспит, Албан Аат 3-с степеннээх орден
кавалера. Курилкин Иннокентий Прокопьевич, Москва столица оборонатын кыттыылааҕа. Курилкин
Афанасий Николаевич, Егорова Анна Михайловна курдуктар Ленинград блокадатыгар түбэспиттэр.
Егор Кондратьевич Копырин, Василий Николаевич Курилкин, Петр Иннокентьевич, Охлопков
Дмитрий, Илья Иванович Шестаковтар, Евграф Михайлович Крылов - Москва оборонатыгар 12-
с Ростовскай дивизия 38-с стрелковай отделениетын командирынан сылдьан Вязьма оройуонугар
кыргыспыта. Андросов Семен Федорович- Сталинградскай уобалас, Красноармейскай куорат
иһин кыргыһыыга 1942 с. ахсынньы ый 30 күнүгэр кыргыс толоонугар охтубута уонна ити куоракка
көмүллэ сытар. Бурцев Константин Семенович гвардия рядовойа, Смоленскай уобалас Краснин-
скай оройуон, Пахомово дэриэбинэ иһин кыргыһыыга геройдуу охтубута уонна онно 1943 с. ал-
тынньы ый 12 күнүгэр көмүллүбүтэ. Онтон да элбэх биһиги нэһилиэкпит дьоно, түөкүннүү сэриинэн
саба түспүт гитлеровскай Германия тииһигэр диэри сэбилэммит күүстээх армиятын утары, үрүҥ
тыыннарын толук ууран туран хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Кинилэр чиэстээх ааттара биһиги
көлүөнэ дьон өйдөбүллэриттэн умнуллуохтара суоҕа.
Фашистскай Германия кыайыы кэнниттэн аан дойдуга өссө биир сэрии көрдүгэнэ - милита-
ристскай Япония хаалбыта. Фашистскай Г ермания биһиэхэ саба түспүтүгэр Япония биһигини
утары сэриини төлө тардарга тоҕоостоох кэми кэтэһэн олорбута. Онон Советскай союз илиҥҥи
кыраныыссатыгар 59 толору бэлэмнээх дивизияны туппута. Япония бу иннинэ хас да төгүл биһиги
дойдубут обороналанар күүһүн боруобалаан сэриинэн кииртэлии сылдьыбыта. Ол иһин 1945 сыл
атырдьах ыйын 8 күнүгэр советскай правительство Японияны кытта атырдьах ыйын 9 күнүттэн
ыла сэриилэһэрин туһунан сайабылыанньа онорбута. Совесткай государство маннык быһаары-
ныыта үс сознай держава баһылыктарын Ялтатааҕы конференцияларыгар сөбүлэһиллибитэ. Бу
хампаанньаны ыытыыга Забайкальскай, 1 уонна 2-с Дальневосточнай фроннар, Тихоокеанскай
флот уонна Амурдааҕы флотилия, итини тэнэ Монголия народнай революционнай армиятын чаас-
тара уонна холбоһуктара кыттыыны ылбыттара. Арҕааттан бэрт суһаллык Дальнай Востокка 39
дивизия уонна биригээдэ, итини тэнэ атын сэрии биистэрин холбоһуктара, чаастара ааҕыллы-
быттара. ? !,' ;
Сэрии буолуутугар илин Советскай Армия балтараа мөлүйүөн буойуна, 26 тыһыынча орудиета
миномета, 5300 танката, 5200 боевой самолеттара кыттарга бэлэмнэммиттэрэ. Забайкальскай
фронт командующайынан Р.Я.Малиновскай, 1-кы Дальневосточнай фронна маршал К.А.Мерецков,
2-с Дальневосточнай фронна М.А.Пуркаев- армия генерала анаммыттара. Дальнай Востоктааҕы
фроннар уопсай командующайдарынан маршал Александр Михайлович Васильевскай анаммыта.
Японияны утары сэриигэ оччолорго биһиги союзниктарбыт: АХШ, Китай, Англия, МНР кыт-
тыбыттара. Бу фроннарга Саха сирин элбэх буойуннара кыттыыны ылбыттара. Биһиги нэһилиэктэн
Японияны утары сэриигэ илиҥҥи границаҕа барыта 30 киһи службалаабытыттан, 25 буойуннар
сэриилэһэр чаастарга быһаччы кыттыбыттара. Олор истэригэр: Бурцев Николай Данилович -
1945 с. лейтенант званиелаах 298-с стрелковай дивизия 892-с стрелковай полк взводун
командирынан сылдьан, Японияны утары сэрии саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри, Хайлар, Цицикар,
Харбин куораттары босхолооһуҥҥа кыттыыны ылбыта.
Крылов Дмитрий Филиппович- рядовой буойун, Забайкальскай фронт 17-с армиятын састаа-
быгар киирэн, Монголия границатыттан Дзамын-Үдэттэн саҕалаан, Чжанцзякоу /Калган/ бө-
ҕөргөтүнүүлээх оборонатын көҥү көтүүгэ үс суукка устата сэриилэһэн босхолоспута. Армияҕа
6 сыл службалаан 1950 сыллаахха дойдутугар эргиллибитэ.
Бурцев Иннокентий Прокопьевич- рядовой, Монголияттан Забайкальскай фронт 105 артилле-
рийскай полкатын 2-с дивизионугар 45 мм пушка расчетугар сылдьан, сэриигэ атырдьах ыйын 9
күнүттэн балаҕан ыйын 2 күнүгэр диэри иһинээҕи Монголия уута суох кумах куйаарынан, Хинган
хайатын туораан, Маньчжуриянан Порт-Артурга тиийбитэ. Армияҕа түөрт сыл службалаан 1948
с. кулун тутар ыйга дойдутугар эргиллибитэ. Андросов Петр Егорович- рядовой, 18-с армия 356-
с стр. полка састаабыгар сылдьан, МНР-га Байн- түмэҥҥэ бастаан склад харабыллаабыта, 1944
с. Уралтан Илинтиэллэн кэлэр сэрии сэптэрин, боеприпастары Дальнай Востокка поеһынантаһыыга
сылдьыбыта. Кини чааһа сэриилэһэр армия састаабыгар киирэрэ. Кини 4 сыл армияҕа служба-
лаабыта.

114