Page 6 - КУнду киьибитин

Күндү киһибитин ахтабыт кэриэстиибит
Ойор күннээх оҕо сааһым ахтылҕана

Мин, Ховрова Матрена Николаевна, 1949 сыллаахха тох-
сунньу 8 күнүгэр сарсыарда төрөөбүт үһүбүн. Төрөөбүт сирим
- Уус Алдан Курбуһах нэһилиэгин Ньүөкүнү диэн үрэх сир.
Бииргэ төрөөбүт алтыабыт, төрөппүттэрим: ийэм - Ховрова
(Пухова) Пелагея Андреевна, аҕам - Ховров Николай Петрович.
Ийэм кэпсииринэн, тоҕуста оҕоломмут эбит, икки уол
эрдэ өлөөхтөөбүттэр, оттон эдьиийим Маайыс 6 сааһыгар,
мин 1-2 саастаахпар дуу, куттанан сүрэҕэ хайдан (инфаркта-
абыт быһыылаах) суох буолаахтаабыт. Оччолорго Тандаҕа
соҕотох фельдшер Никита Готовцев эрэ баара үһү, ону аҕабыт
атынан баран көрдөөн булан аҕалбыт да, эдьиийим үһүс күнү-
гэр бараахтаабыт. «Хойутаабыппыт» диэбит үһү эмчит. Мии-
гин наар кини көрөр буолан, мин олох быстыар диэри аттыт-
тан арахсыбат, сапта сылдьар үһүбүн, ону барахсан: «Оҕоҕутун
ылыҥ даа», - диир үһү. Ийэм ити туһунан элбэхтик кэпсиирэ,
наһаа улахан охсуу ылбыттар быһыылаах этэ.
Оҕо сааһым Ньүөкүнүгэ ааспыта. Мин 1-кы кылааска үөрэ-
нэрбэр биирдэ дьонум Быччыылыкка көһөн кэлбиттэрэ. Ийэ-
бит колхоз ыанньыксыта, аҕабыт сылгыһыт этилэр. Хаһан да
иллэҥ булан олоро түспүттэрин өйдөөбөппүн. Аҕабыт кыһын-
нары-сайыннары наар сылгыны эккирэтиһэн дьиэтигэр дэҥ-
ҥэ көстөрө. Оскуолаҕа киириэм иннинээҕи өйдөбүллэрим
диэн: кыһын муус түннүгү кыһыйарбын, остуол тула олорон
кыраһыын лаампатын сырдыгар дьоммор көмөлөһөн бары
сиэмэ ыраастыырбытын, ийэбит бурдук тардар тааһынан эбэ-
битинээн көмөлөөн бурдук тардалларын көрөрбүн, кыһын саха
оһохтоох дьиэҕэ сарсыарда эрдэ аҕабыт биһигини суорҕаммы-
тын үчүгэйдик сабан баран, ааны аһан туран хардаҕас бөҕөнү
тамныыр этэ. Дьиэбит наһаа тымныйар быһыылааҕа, ол иһин
оһоҕу үчүгэйдик оттон сылыталлар этэ. Ити кэмҥэ ийэбит да,
эбэбит да дьиэҕэ баалларын өйдөөбөппүн, арааһа хотоҥҥо
сылдьаллара буолуо. Мин кыра сылдьан наһаа эрдэ уһуктар
этим ( дьонум олох эрдэ тураллар быһыылаах этэ), бука аҕабыт
мас бэлэмнээн киллэрэрэ буолуо, саха оһоҕун күнү быһа от-
тор быһыылаахтара, тоҥорун өйдөөбөппүн. Киэһэ наһаа эрдэ
утуйар этим, дьонум аһылыкка тиэрдээри араастаан аралдьы-
та сатыылларын өйдүүбүн. Муус түннүгүнэн көрөн «хараҥа
буолбут» дии-диибин сытан, утуйан хаалар үһүбүн.
Арыычча улаатан баран сайын сайылыкка көһөрбүтүн,