Page 9 - КУнду киьибитин
P. 9
Ол оннугар биирдэ олорон ылбат үлэһит киһи этэ, булчутун ту-
һунан дьон сөҕөн кэпсиир буолара. Кыра эрдэхпитинэ сайын
наар кус сиир этибит, атын ас диэн лэппиэскэ буоллаҕа дии.
Кус үргүөхпүтүн сүрэҕэлдьээн аҕай биэрэр этибит. Күһүн буол-
ла да, куобах ампаары толору буолара. Оччолорго наар күрэтэн
бултууллар быһыылаах этэ. Саамай күүтэр кэмнэрэ дохуот үл-
лэстиитэ диэн, Быччыылыктан баран аттар сыарҕаларыгар эт-
ас бөҕөнү, сиэмэ, арыы тиэйэн аҕалар этэ. Аҕам миинэр аттара
наһаа өйдөөх, сымнаҕас буолар этилэр. Куруук кинилэри кытта
кэпсэтэ, үөрэтэ сылдьар этэ, ону хайдах эрэ өйдүүр курдукта-
ра. Ордук өйдөөн хаалбыт Тапталлаах диэн маҥан аппыт этэ.
Сайын итиигэ, ампаар күлүгэр баайыллан турдаҕына үрдүнэн,
аннынан сылдьар этибит, тыбыыран эрэ кэбиһэрэ, ытырбат да,
тэппэт да этэ. Аҕабыт тахсан үүртэлиирэ уонна: «Мэник-тэник
оҕолоргун сэрэн, харыстаа», - диэн киһи курдук кэпсэтэрэ. Онно
иччитин диэки өйдөөх баҕайытык көрөн кэбиһэрэ. Кыһын кол
хоз сылгытын үөрүн үүрэн аҕалан уочаратынан кырыатыыра,
туйахтарын ыраастыыра, онно анаан туттар сэптээх этэ. Урут
сылгылар бөһүөлэккэ сылдьалларын олох өйдөөбөппүн. Улаа-
тан баран, Быччыылыкка олордохпутуна кыһын эмиэ атыыр
үөрүн хантан эрэ үүрэн аҕалара, ону биһиги илин ыыппат гына
суолга туран хаайар этибит. Күнү быһа түннүгүнэн кэтиибит, ол 7
сылдьан аралдьыйан куоттаран кэбиһэрбит эмиэ баара. Сороҕор
Даркылаах диэки элбэх сылгы тыына туман буоларын көрдүбүт
да, соммутун анньынаат суолга сүүрэрбит. Сороҕор куоттаран,
аҕабыт барахсан күнү быһа тымныыга тоҥмутун-хаппытын
халлааҥҥа көтүтэн кэбиһэрбит. Аҕабыт сорудаҕынан, улаатан
да баран, наар ханна сылдьабыт да төһө сылгыны, атыыры, хай
дах дьүһүннээҕин, хас биэлээҕин, кулуннааҕын хайаан да хан
на, хаһан көрбүппүтүн биллэрэр этибит. Ньүөкүнүгэ олорор кэ-
миттэн биир олох умнубат, куруук саныыр, сороҕор харахпар да
көстөр түгэн баар: өтөххө күһүн тымныйан эрдэҕинэ боччоччу
таҥнан, ийэм улахан былаатынан тууна баанан баран, эбэ кы-
тыытыгар, эргэ молотилка аттыгар Уйбаанабыс оҕонньор (Хов-
ров И.И., Крылова Е.Г., Толиктаах эһэлэрэ) Бурцев Дьаакыптыын
сыарҕа сыҥааҕа иэҕэллэрин аһыырбын да умнан, айахпын
ата-ата көрөрбүн өйдүүбүн. Күнү быһа олорор этим быһыылаах,
дьонум сылгылаан кэлэн ылаллар этэ. Уйбаанабыс оҕонньор:
«Бу кыыс тоҥоро буолуо, бар дьиэҕэр, оҕолору кытта оонньоо»,
- диэн үүрэр этэ да, кыратык дьаадьайан баран, төттөрү кэлэн
олорунан кэбиһэр этим.

