Page 38 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

Дүпсүн нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1945 сыллаахха армияҕа ыҥырыллыбы-
та. Монголияҕа Чойбалсан куоракка сулууспалаабыта, Хайлар куоракка
дьоппуоннары утары сэриилэспитэ, атаҕар бааһырбыта. 1948-1951 сыл-
лардаахха Чита уобалаһыгар тимир суол станциятыгар билиэҥҥэ түбэ-
спит дьоппуон саллааттарын конвойдаабыта. «Японияны кыайыы иһин»
мэтээллээх. 1953-1956 сыллардаахха рядовой милиционерынан үлэлээ-
^битэ. 1956 сыллаахха дойдутугар тонной кэлэр. Бастаан совхозка, онтон
18 сыл килиэп оҥорооччунан үлэлээбит сэрии, тыыл бэтэрээнэ. Кини
бастаан Дүпсүҥҥэ, кэлин Өнөргө, Найахыга, Кэптэнигэ ананан үлэлиир.
Кэптэнигэ аҕыс сыл устата бэкээринэ сэбиэдиссэйинэн, килиэп оҥоро-
оччунан үлэлээн дьон махталын ылбыта. Бороҕоҥҥо көһөн кэлэн СМУ
болуотунньуга, коммунальнай хонтуора оробуочайа эта. Эдэр сылдьан
тустара, тойуктуура.
1418 күннээх түүн тохтообокко барбыт уодаһыннаах сэрии сылла-
ра норуоту барытын аймаабыта. Бу ынырыктаах кыргыһыыга өстөөҕү
утары кырдьаҕастыын-эдэрдиин, оҕолуун-уруулуун бары туруммутта-
ра. Партия, правительство «Туту барытын - фроҥҥа» диэн лозуннара
дуораһыйара. Ол курдук, биир дойдулаахтарым сэрии ыар сылларыгар
фроҥҥа көмөлөрүн, ылыммыт дьаһалларын, үлэлэрин туһунан бэрт
элбэҕи аахтым, үөрэттим, биллим. Биһиги, кэлэр кэнчээри ыччат бу ыны­
рыктаах сэриигэ эбэлэрбит, эһэлэрбит, биир дойдулаахтарбыт хайдах
кыттыбыттарын билиэх тустаахпыт. Кыайыыны уһансыбыт сэрии, тыыл
бэтэрээннэрин, ытык дьоммутун хас биирдиилэрин ааттарын үйэтитиэх-
тээхпит. Ол биһиги ытык иэспит буолар. Бэйэлэрин харыстаммакка үлэ-
лээбит, хорсуннарын уонна дьулуурдарын ыһыктыбатах дьоммутун
кэриэстээн, өрүү умнубакка көлүөнэттэн-көлүөнэҕэ история чахчытын
тиэрдэр биһиги ытык сорукпут. Бу биһиги эйэлээх олохпут иһин бэйэтин
хара көлөһүнүн, кылаатын укпут, Кыайыыны уһансыбыт бар дьоммуту-
гар сүгүрүйэбит.
Эһэм билигин баара буоллар 98 сааһа буолуо этэ. Ыал буолан үс
оҕоломмута, кэнниттэн хаалар, аатын ааттатар элбэх сиэннээх, хос
сиэннээх. Улуу Кыайыыны аҕалсыбыт эһэбинэн киэн туттабын. Эһэбит
Василий Николаевич үтүө аата биһиэхэ холобур буолар. Кинини хаһан да
умнубаппыт!
Үлэбин Бороҕон сэлиэнньэтин бэтэрээн учуутала Галина Иванова
«Умнуллубат кэриэс» хоһоонун тылларынан түмүктүүбүн.
Элбэх күннээх, уһун түүннээх эрэйи
Эһэлэрбит ааспыттара,
Кыайан-хотон эргиллэн
Үөрүүнү үксэппиттэрэ...
Умнуллубатын кэлэр кэмҥэ
Эһэлэрбит кэриэстэрэ.

-36-