Page 64 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

тэҥнээҕин булбатах уол оҕо эбит. Дьоно-сэргэтэ ыраас сэбэрэлээх, сы-
тыы-хотуу киһи буолан тахсыбытын иһин Гаврилы Хаадыат Хабырыыс
диэн ааттыыллар. Убайынаан Баһылайдыын, биһиги төрөөбүт эһэби-
тинээн хотуурунан, илиинэн от охсорго биир бастыҥнар буолаллар. Аат-
тыын «Оттох уолаттара» диэн аатыраллар эбит. Убайа Василий Миро­
нович Хаадыаты кыра оҕо эрдэҕиттэн батыһыннара сылдьан үөрэппит
.буолан, кадровай булчут, сылгыһыт уонна таһаҕас таһыытыгар сылдДа^^'
эрэллээх айанньыт эбит.
Сэрии иннинээҕи сыл сүрэхтэринэн таптаһан, эмиэ Энгельс аат. хол-
куос кыыһынаан Мария Егоровналыын ыал буолаллар. Уол оҕолоноллор.
Ол гынан баран, хомойуох иһин, 1941 сыл бэсыйын22 күнүгэр уоттаах
сэрии саҕаланар. Үлэни кыайар эр дьон үксэ сэриигэ ыҥырыллан баран
испиттэрэ. Холкуос үлэтэ үксүн кырдьаҕастарга, дьахталларга уонна саҥа
улаатан эрэр оҕолор санныларыгар хаалбыта.
Гаврил Миронович сэриигэ ыҥырыллыыта иккис маассабай хомуурга
1942 сыл атырдьах ыйыгар түбэһэр. Сэриигэ ыҥырыллыбыт приписной су-
ругун тутаатын кытта дьиэ кэргэнэ бары кэриэтэ тэрийсибитинэн бараллар.
Кырдьаҕас ийэтэ тууйас оҥорон, онно толору арыы таптайан уолун өйүө-
лээн ыытар. Тууйас дьон киэнин кытта буккуллубатын диэн убайа Баһылай
«ГГМ-Хаадыат» диэн быһаҕынан ойуу курдук сурук түһэрэр. Уоллара дьону-
гар сэмэйдик: «Этэҥҥэ олоруҥ», - диэн баран атын сэриигэ ыҥырыллыбыт
холкуостаах уолаттары кытары куула аартыгынан аттана турар.
Уус Алдан нэһилиэктэриттэн мобилизованнайдарын барыларын
Суотту биэрэгэр түмэн баран, Лена өрүскэ суох саамай улахан «Пропаган­
дист» борохуокка олордон Усть-Кут туһаайытыгар атаарбыттар. Мантан
ыла холкуостаах уолаттар сэбиэскэй саллаат буолбуттар. Өрүһүнэн устан
иһэн саллааттар бары түргэнник өстөөҕү кыайан, дойдуларыгар түргэн-
ник эргиллэр баҕа санаалаахтар эбит. Ол санаалара туоларын туһугар
кумааҕыга суруйан баран кураанахтаммыт тууйастарыгар уган өрүскэ
ыыталлар эбит. Хаадыат эмиэ дьону үтүктэн Ампаардаах алааһыгар эр-
гиллэн кэлэрин санаан тууйаһын өрүскэ ыыппыт...
Бу кэмнэргэ Өлүөхүмэ оройуонугар Кыыл Бастаах арыыга Иннокен­
тий Акимов бэйэтин холкуоһугар молотилка үлэлэтээччи, булчут киһи
сотору-сотору өрүс устун паромунан, борохуотунан саха чэгиэн уолат-
тарын сэриигэ хомуйан ааһар ааллары атаара биэрэккэ киирэр эбит.
Кини, гражданскай сэрии кыттыылааҕа, бу сэриигэ бараары гыммытын,
доруобуйата эппиэттээбэт буолан, үрүҥ киниискэ туттараннар кыһыйа
сылдьар кэмэ эбит. Хас аал аастаҕын аайы биэрэккэ киирэн ааһан эрэр
уолаттарга бэйэтин алгыһын: «Мин оннубар өстөөҕү эһиги кыдыйан,
дойдугутун көмүскээн, этэҥҥэ эргиллиҥ», - диэн хаһыытыыр эбит.
1942 сыл күһүнүгэр «Пропагандист» диэн ааттаах аал Кыыллаах
арыы биэрэгэр олох ыкса кэлэн, аҕыйах киһи түһэн уу ылбыттар. Бу
кэмҥэ Иннокентий өрүс хочотугар биэстээх кыыһын батыһыннарбы-

-62-