Page 71 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

Түмэлгэ саамай сэдэх уонна сыаналаах экспонаттарынан сэрии ыар
кэмнэрин кэпсиир буорах сыттаах саллаат суруктара буолаллар.
Саллааттар суруктара - бу Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии биир туспа
бэлиэ историята буолар. Саллааттар суруктара - кинилэр бойобуой суолла-
рын докумуоннара. Василий Федорович саллааттар суруктарын хомуйан 20
анал паапкаҕа түмэн дьаарыстаабыт уонна чымадааҥҥа укпут. Онон сурук-
тар үчүгэйдик хараллыбыттар. Хас биирдии сурук тус-туспа буочарынан су-
руллубут, бары туспа ис хоһоонноохтор, сорохторо ойуулаахтар.
Мин кырабыттан бу түмэлгэ сылдьарбын олус сөбүлүүбүн. Онно сыл-
дьан хос эһэбит Василий Федорович харайан хаалларбыт убайын Гаврил
суруктарын булан аахтым уонна элбэҕи биллим. Кини улааппыт алаһа
дьиэтиттэн уоттаах сэриигэ 1941 сыллаахха атырдьах ыйын 9 күнүгэр
барбыт. Барарыгар кэриэс сурук суруйан, ампаар долбууругар кичэл-
лээхтик уурбут. Гаврил байыаннай үөрэхтээх буолан, Мальта станцияҕа
тиийэн, сулууспалыы кэлбит уолаттары ытыалаһарга үөрэппит эбит.
Кэргэнигэр уонна чугас дьонугар суруйбут суруктарыттан көрдөххө,
хаһан кыайыы буоларын күүтэр эбит. Ийэ дойдуга, партияҕа муҥура суох
бэриниилээҕин, кытаанах санаалааҕын, дьиэтин-уотун, дьонун-сэргэтин
туһунан сураһан суруйар эбит. 80-тан ордук сыл сыппыт саһарымтыйан
көстөр буолбут, кытыылара элэйбит буорах сыттаах суруктарыгар «Мин
Ленин партиятын, Советскай правительство иһин хааппыла хаан хаалыар
диэри охсуһарга бэлэммин, ытык иэспин олоруом, ханна да өлөр син биир,
норуот иһин олоххун биэрэр ордук бочуоттаах» диэн Гаврил Федорович
суруйар. Кини Лискинскэй оройуону босхолооһуҥҥа хорсуннук киирсэн
өстөөх буулдьатыттан охтубут. Төһөлөөх элбэҕи оҥоруох эдэр киһи сэрии
толоонугар хааллаҕа...
Аҥаардас бу убайын суруктарын үйэтитэр сыалтан хос эһэм маннык
улахан үлэни, Албан аат саалатын оҥорон хаалларбытыттан, биһиги
бары киэн туттабыт уонна махтанабыт.
Биһиги дьоллоох оҕо сааспыт туһугар охсуспут аймах-билэ дьомму-
тун хайаан да билиэхтээхпит уонна түмэлбит эйгэтигэр төрөөбүт дой-
дубутун, көлүөнэлэр ситимнэрин өйдүүр буоларга иитиллэн-үөрэнэн
тахсарга дьулуһуохтаахпыт дни саныыбын.

- 69-