Page 36 - Майаҕатта Бэрт Хара

МАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

атахтарынан үмүрүччү үктэнэн субу аҕай Буучааннаах, Хаачаан оҕустары тула
түсүһээри уун- утары турдулар. сырса сылдьан ытаһа-ытаһа «һай, һуй»
— һай, һай!— титирик сыыһа туппу- бөҕөнү түһэрдилэр да, букатын истибэт-
тунан уончалаах кыыс Бууччаа титиик тэр. Оҕустар харсар муостарын тыаһа
иһиттэн ыстанан таҕыста. Кини оҕуста- өрө лычыгырыыр, буугунаһа-буугунаһа
ры тиэргэн иһиттэн үүрэн таһаарар са- буут-хол күүс эттэрэ быыппастар, ки-
наалаах. нилэри тохтотор күүс суох буолла.
Суос-соҕотохто муос тыаһа «лачы- Сайылык халдьаайытынан, суол ус-
гыр» гына түстэ. Атыыр оҕустар сиртэн тун хоппо саҕа сарт тымтайы сүгэн, Бэрт
тирэнэ-тирэнэ утарыта түһүстүлэр. Төт- Хара аа-дьуо хааман иһэн, оҕолор ытаһар
төрү-таары харсан, тиэргэн киитин үлтү саҥаларын иһиттэ. Хардыытын кэҥэттэ,
хоруйдулар, илдьи тэбистилэр. «Өссө хаамыытын түргэтэттэ. Оҕустар харсан
миигин утары баран, харса оонньоо- кулахачыһан оҕолору үрдүлэринэн ба-
буккун кэһэтиэм» диэбиттии кырдьаҕас раары субу тиийэн кэлэллэр. Ол аайы
атыыр оҕус, биэстээх атыыр кунаны өнүс кыыстаах уол сарылаһа-сарылаһа, куотан
баһын хоолдьугуттан иилэ баһан ылан, умса-төннө түһэллэр. «Оҕолору быы-
үктэнэр сиригэр үктэннэрбэккэ, тирэнэр һыахха, оҕустарга тэбистэрээри гынны-
сиригэр тирэннэрбэккэ бүтэйдэри лар» дни санаата Бэрт Хара. Тымтайын
баҕастары тоҕо кумалаппытынан хонуу- да түһэрбэккэ харсыһа сылдьар оҕустар-
га үлтү үтүрүйэн таһаарда. Буучаа оҕу- га субу дабдалыйан, көрүөх бэтэрээ өт-
спутун өлөрөөрү гынна диэн куттанан түгэр баар буола оҕуста. Күрүөн күрдьү-
ытыыр-хаһытыыр саҥатын истэн, ыкса гэс атыыр оҕуһу өҥүс баһыттан харбаан
сайылыктан Хаачаан уол мутук туппу- ылан тиэрэ садьыйбытыгар, оҕус тиэрэ
тунан сүүрэн аҕылаан-мэҥилээн тиийэн таралыйбытынан муоһунан буорга ба-
кэллэ. Хоолдьуга ыалдьарын тулуйбакка тары түстэ. Оттон биэстээх кунан хап-
кунан куотан көрдө. Улахан оҕус эккирэт- пар куҥун тас иэнинэн орулаабытынан
тэ. Аҕыйахта ойоот, ситэ баттаан ылла. төкүнүйэ түстэ. Арахсыбакка харсыһа
Уҥа ойоҕоһугар супту түһэн эрдэҕинэ, сылдьыбыт атыыр оҕустар иккиэн икки
эдэрэ аһаран биэрээт, ырба курдук муоһун аҥы баран, атахтара адаарыйан өйдө-
тоһуйа туппутунан иилэ хапсан ылла. нүөхтэригэр диэри сыттылар. Бэрт Хара
Хабараан хапсыһыы манна буолла. Күөх кинилэргэ букатын кыһаллыбат 28 кур­
кырсы туйахтарынан дьуккурута сухала- дук, кэннин да хайыспакка суолун устун
атылар, мае оннун бурайдылар, болобуу- Кыһыл Сыыр диэки түһүнэн кэбиспитэ.
ска сыарҕаны үлтү көттүлэр, бүгэх буор Хаачаан уонна Буучаа оҕустар дөйбүт-
сыбахтаах эркинин көнүтэ түстүлэр, тэрэ ааһан турбуттарын кэннэ, тус-туһу-
быччыҥ-быччыҥнара быыппаһынна, нан үүрэн, илдьэ бара турбуттара.
иҥиир-иҥиирдэрэ лаҥкынаата.

БЭРТ ХАРА Ө гЪҮ ТУОРУУР

Былыргы дьон өрүһү көрө-көрө дьу- ааттаһан үҥэллэрэ-сүктэллэрэ. Өлүөнэ
лайаллара, куттанан мээнэ чугаһаабат, өрүскэ киирэр аартык тииттэригэр, үр-
ырааҕынан ыырданан сылдьаллара. Бэл дүк мыраан түһүүтүгэр-тахсыытыгар
өрүс кытыытыгар улаханнык саҥар- сиэл салама ыйыыллара, араас бэлэхтэ-
бат, ыһыытаан-хаһыытаан аймаммат, ри хааллараллара. Хаалларымына, ки-
күлбэт-үөрбэт эбиттэр. Күүстээх долгун нилэр сири-дойдуну, оту-маһы олус ыты-
куугунуур тыала түстэҕинэ, түннүктэ- гылыыллара, муҥура суох таптыыллара.
рин-үөлэстэрин бүөлүү саптан кэбиһэл- Бэрт Хара куттана барбакка Өлүөнэ
лэрэ. Өрүс иччититтэн «Уоххун уҕа- өрүскэ киирэр. Өрүс кумаҕар түһэн сы-
рыт, кыыһырбыккын кыларыт...» диэн тар силистээх-мутуктаах аарыма суон

34