Page 37 - Майаҕатта Бэрт Хара

АИАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

сыгынаҕы ууга соһон киллэрэр да, үрдү- ры, үөһэ-аллара быраҕаттыыр. Дириҥ
гэр ойон тахсан миинэн кэбиһэр. Өрүс далай түгэҕэр тимирдэн, отой мэлдьэһэн
муоралыы киэҥ иэниттэн иҥнибэккэ, кэбиһээри ыксатар. Бэрт Хара: «Икки
дьулайбакка, үөс диэки анньынар. Хоту атахтаах кыайбатаҕа, иннин ылан баһы-
Ытык Хайа хаҥас сирэйин анныгар быһа лаабатаҕа, дуолан күүһү сыһытан бэрин-
эрдинэн туоруур. Кытылга тахсаат, «Улуу нэрбэтэҕэ ончу суох!»— диэн санаатын
өрүскэ эн эмиэ көҥүл уһун!»— диэн ба­ күүһүрдэр, бэриммэккэ халҕаһа баал-
ран, миинэн туораабыт сыгынаҕын ууга лыын хатыһар. Болуот мастара ыһыллан
анньан, сүүрүк хоту ыытан кэбиһэр. куотуохтара диир санаа өйүгэр охсуллан,
Бэрт Хара арҕаа мыраан кэтэҕинэн тута быһаарынан күүстээх атахтарынан
кэтит Кэҥкэмэ үрэх уҥуор тахсан, бэрт ыбылы кыпчыйар.
уһуннук бултуур. Арҕаа мырааҥҥа, сис Бултаабыт булдун биири да энчирэп-
үөһүгэр аарыма буур тайаҕы атаҕынан пэккэ, үс үллэр үөстээх, үрдүк дохсун
эккирэтэн тулуппат. Сырҕан суостаах бааллаах, уорун-кылынын киллэрбит
эһэни сабырҕаҕыттан харбаан ылан, ок- өрүстүүн Бэрт Хара эт күүһүнэн туруу-
ко-маска сабаан, тыла суох ыытар. Өлөр- лаһар. Кыынньар долгун арҕастарын эр-
бүт тайаҕын, атахтарын баайан баран дии маһынан хайыта-силэйэ дайбыыр.
маска сүгэн, эһэ кырдьаҕаһы илэ-бодо Кэмниэ-кэнэҕэс суон мае эрдиитэ уу
моойторук оҥостон суон моонньугар түгэҕин таҥалай тибии кумах арҕаһын
сүгэһэрдэнэн өрүскэ киирэр. Төттөрү булар. Уол ууга ыстанан кэбиһэр да, бо­
туоруурутар тоҕус дүлүнү өрүс иирэ луотун муннук уһугуттан харбаан ылан
талаҕынан холбуу баайталаан, болуот кытыыга соһор.
оҥостор, бултаабыт булдун тиэнэр. Суон Ити курдук куттаҕаһа суох, чулуу
маһынан чиэстэнэн, өрүс үөһүн диэки ууһут, сытыы өйдөөх, сатабыллаах саха
болуотун салайар. Эмискэ тус хотуттан бухатыыра өрүс күүстээх тыалыттан,
тымныы тыал үрэн сирилэтэр, хайа тыа- дохсун долгунуттан дьулайбакка, үгүс
лыныын харсыһан, обун долгун оонньо- сыратын биэрэн, Өлүөнэ эбэни туораан
колоон өрө кыынньар, үрүҥ күүгэннээх бултуура. Байанайдаах булчут, сахалыы
кытыастар баалынан болуоту кырбыыр. үгэһинэн, бар дьоҥҥо булдун бэйэти-
Өрүһү ортолообут булчуту үрдүнэн гэр ордоро барбакка, өлүүлээн биэрэрэ,
күрүлгэн курдук сабыта ыспахтыыр. тэҥнээн түҥэтэрэ.
Тыал улам сэтэрээн, күүрэн силлиэ Булчут сокуона — элбэҕи ууруммат,
доҕуһуолланар. Болуоту иҥнэри-таҥна- хаһааһы мунньуммат.

ЫҺЫАХ ТҮҺҮЛГЭТИГЭР

Саха бииһэ түстэммит, төрдө ууһа ойуулаах сылгы көхсө тирии сөрүөҕэ
төрүттэммит төлкөлөрө төрөлүйэ эл- олортулар. Куба куорсуннарын холбуу
бииригэр, урааҥхай уустарын уйгулаах намылыччы баайбыт курдук, хойуу, уһун
түһүлгэлэригэр, саргылаах ыһыахтары- суһуохтаах, эрилкэй сытыы хап-хара ха-
гар Бэрт Хара ыҥырыылаах ыалдьыт рахтаах кыргыттар, уолаттар Эбэрикээн
буолан, көргө-нарга, сүргэтэ көтөҕүллэн эмээхсини тула муһуннулар.
сылдьар. Бэрт Хара ийэтин харытытган Сэттэ кыталык кыыс, тоҕус туруйа
сиэтэн, оҥкумалыттан өйөөн түһүлгэҕэ уол арыалдьыттаах илии-илиилэриттэн
киллэрбитигэр мустубут дьон сүһүөхтээх ылсыһан, үөрэ-дьүөрэ үктэнэн, сэлэ-
бэйэлэрэ сүгүрүйэн, хоолдьуктаах бэйэ- лии эргийэ хааман, кэһиэхтээх эҥээр-
лэрэ хоҥкуйан көрүстүлэр. Кырдьаҕаһы кэй куолаһынан Эбэрикээн эмээхсин
аар баҕахтар анньыллыбытг сиэллээх сир-дойду айыллыаҕыттан ситимнээн,
сэргэлэр чуоҕуспут, салама ыйаммыт төрөтөр оҕону төлкөлөөн, иитэр сүөһүнү
чэчирин күлүгэр, үрүҥ-хара таҥалай күрүөлээн, аал уот унаар торҕо буруо-

35