Page 55 - Майаҕатта Бэрт Хара

таһыы суох. Биирдэрэ: куобахпын уор- быһыылаах, сүдү улахан киһи турар
буккун диэн, боруоктаабат. үһү. Кинини көрөөт атах мээнэ сүүрбүт.
Биирдэ хоту Дьааҥыттан тонустар Ону Бэрт Хара кэнниттэн батыһынна-
үһүө буолан төрдүһүн Кыбый-Тыбый ран ох саатынан ыппыт да, киһи тыым-
диэн удаҕаннаах бу дойдуга Бэрт Ха- пы көлүйэ диэки баран суох эрэ буолбут.
раҕа көрүлүү, оонньуу киирэллэр. Онно Ону тиийэн көлүйэ күөл манчаарытын
Кыыс Хаҥаҕа түһэн, 12 табаны уһаты кэрийэ хаама сылдьан ытыалыыр. Онно
Хаҥа устатыгар баайаллар. Ол кэннэ биир ох чуумпуура манчаары быыһынан
табалары туос оҥостон кылыйаллар. өрө күөрэйэн тахсыбытын көөртө төбөтө
Баайталаан, табанан туостанан 8 биэ- хааннаах тахсар. Киһитэ көстүбэт. Онон
рэстэлээх уһун эбэни (Хаҥаны) 12 эрэ бука уу иһигэр өлбүтэ буолуо дииллэрэ.
ойуу гыналлар. Бэрт Хара ойон табала­ Бэрт Хара куоттарбытын, булду, киһини
ры хамнарыта түһүтэлээн үктэнэригэр өлөрөөрү, үөһэ, халлааҥҥа өрө ыппыта
өлөртүүр. Удаҕан, Бэрт Хара кылыйан аллара хааҥҥа булан, түһэн ситиһэрэ үһү.
истэҕинэ, муодалаан атаҕар үөн быраҕар. Ол тыл иччитинэн, илбис иҥэрэн, оһол
Бэрт Хара атаҕа суох буола түһэр, сиргэ көрдөөн алгыырын курдук буолара үһү.
олоро түһэн кыланан өлөртөөрү гынан Бэрт Хара бу дойдуга олордоҕуна,
туран, албыҥҥытын-албаскытын суох Дыгын баай тахсан ыһыах ыһыытыгар,
гыныҥ диэн, куттуур. Онно Кыбый-Ты­ Нам Бөчөкө бөҕө диэн бөҕөс уолугар
бый удаҕан кыыран, атаҕар силлээн, си- биир ааттаах сүүрүк атын мииннэрэн,
лис үөнүн чупчуруйан ылар: — кэнэҕэс атаҕын бэрдин мээрэйдээри, Мүрү илин
ыччатыҥ, ууһуҥ доҕолоҥ буолуохтара, өттүттэн Бэрт Хара кэнниттэн түһэртэрэн
хаҥас өттүлэринэн — диир. Бэрт Хара биир кос сиргэ сүүрдэллэр да, Бэрт Хара
уордайан, сутургу, Кыбый-Тыбый удаҕа- куотан тахсар. Онно Бэрт Хараны кэн-
ны өлөрөр. ниттэн ситэн кэлэн ат күөнүнэн түҥнэ-
Тоҥустар таах атахтарынан күрүүл- ри астаран, баһын кылыһынан быһа ох-
лэр. сон өлөрүөхтээх эбитэ үһү. Онон бүтүн
Бэрт Хара ол курдук буолан бултаан оччотооҕу Бороҕон ууһун аатын ылыах-
аһаан, куобахтыы, айалыы сырыттаҕы- тара эбитэ үһү.
на, Дүпсүн сирэ Өнөр Эбэтэ диэн сиргэ Сорох кэпсээннэригэр Дыгын баай ол
эмиэ куобахтыы сылдьар, олохтоох Тиит Бэрт Хараны кытта күөн көрсөөрү тахсан
Буурай диэни көрсөн, боруобалаһар кэ- баран дьулайан, хайа да бөҕөс уола ту-
риэтэ күүстэрин билсиһэн түөрт кырыы- луйумуна, санаата түһэн төннөрүгэр, са-
лаах киил маһыгар сыгынньах систэрин рыы дуу, туос дуу ураһаларын Бэрт Хара
баттаһан кэдэрээннэһэллэр. Онно Бэрт диэки өттүн хаалларан, аҥар өттүн тоҕо
Хара сиһэ кэдэҥниир эбит үһү. Тиит Буу­ тардан өрүскэ (Ленаҕа) көһөллөр.
рай сиһэ сымара таас курдук буолан мае Сорох кэпсээнигэр, ол Бэрт Хара сөбү-
кырыыта сулластар бөҕө сиһэ буолар. лээминэ Дыгын баай түһүл гэтигэр ыраах-
Онон иккиэн тэҥ курдук иллэһэн арах- тан ыппыта, түрбэлэммит туос умайбы-
саллар. тынан кэлэн ойбон саламаакка, кытах
Бэрт Хара саҕана эмиэ даҕаны атын иһигэр түһэн умайан бурулатар. Онтон
ыаллар баар курдуктар. Хоро нэһилиэ- кыыһыран, сүгүннээбэт киһи буолла диэн,
гэр биир-икки (ынахтаах Баҕыыр оҕон- Дыгын баай дьонун холбонон-хомунан
ньор диэн сүөһүлээх ыал баарын, биир өрүскэ киирэр, онно билигин Бэс Бороҕот-
Байаҕантай баайа кэлэн уоран (икки тору (Сыгынах нэһ.) аара күрээн иһэн 30-
ынаҕын) барар. Баҕыыр ыалыгар Бэрт ча ураһа ыалы, олохтооҕу кырган, өлөрөн-
Хараҕа ытаан-соҥоон тыллыыр. Онуоха өһөрөн, баайдарын-дуолларын үүрэн
Бэрт Хара эккирэтэн Байаҕантай, Хоро киирэллэр. Олортон биир түөрт саастаах
нэһилиэктэр быыстарыгар биир тыым- уол оҕо бэс кытах иһигэр киирэн сабынан
пыга тыа иһинээҕи уу таһыгар тиий- саспыт, онон ордон хаалан билигин ол оҕо
битэ, биир олус бөдөҥ унуохтаах, модьу аатынан Бэс нэһилиэгэ диэн халыҥ киэҥ