Page 58 - Майаҕатта Бэрт Хара

ДОАИАҔАТТА БЭРТ ХАРА
таһынан илгэн кээспитэ, ата туспа, киһитэ тэр, атын үтүө ыал кэлбиттэр, хата, чугас
туспа тас уорҕаларынан барбыттар. Ма- үчүгэй ыалланнаҕым диэн үөрбүтэ эмиэ
йаҕатта ол гынан баран кэннин хайыһан биллибэтэх. Биитэр хайдах дьон кэлбит-
киһини кытары кэпсэтэ барбатах, биитэр тэрин билэ, кэпсэтэ дуу, сүөһүлээн ыалтан
үрдүбэр түстүҥ диэн өһүөннээн өлөрө бар­ аһыы дуу кэлэн, дьаарбайа сылдьыбатах.
батах, баран иһэр суолун устун бара тур- Тыгын биэлэрин ыытан кымыс оҥор-
бут. Хардаҕастай Мэргэн дьүрү да дьулай- торбут, сылгы өлөрөн эт бэлэмнэппит.
быт, бэри да бэркиһээбит, кыһыы бөҕөнү Уонна сөбүлэспиттэр: хайдах гынан эрэйэ,
кыһыйбыт, аба бөҕөнү абарбыт, ол гынан ороскуота суох өлөрөллөрүн. Ыраахтан
баран хайдах да утарылаһан охсуһан уйа- чуҥнаан көрдөхтөрүнэ, унуоҕа улахана
дытарын булбатах. Иһигэр: «Дьэ бэйэ, олус, сүгэн аҕалара да алыс сөҕүмэр, маны
оттон мин диэтэх киһи сэриилээх тахсам- көрө-көрө дьулайаллара, самналлара бэрт
мын хайаан даҕаны өлөрөн, үрдүк аатын эбит. Онон сүбэлэрин түммүттэр, ман-
ылан, сирэйин киртитэн баран уурайыам ныгынан: олус улахан чорооҥҥо кымыс-
буоллаҕа»,— дии санаабыт уонна төттөрү та кутан баран, ол чороонноох кымыска
бара турбут. угаттыахха уонна аһатар-маанылыыр бы-
Хардаҕастай Бэргэн аҕатыгар Дыгын һыынан ыҥыран аҕалыахха уонна кэл-
оҕонньорго киирэн: «Дьэ көрбөтөхпүн лэҕинэ, дүлүҥ олох маска олордон баран,
көрдүм, истибэтэхпин иһиттим, икки бэлэмнээбит кымыһы аҕалан биэриэххэ,
атахтаахтан эҥин кэпсииртэн кэрэгэй киһи кини уһун түнэ сонноох быһыылаах, онон
эбит, Майаҕатта. Хайаан да өлөрдөххө олорбутун кэннэ, соно сиргэ сабырыйбы-
үчүгэй буолсу, өлөрбөтөххө биһигини сү- тыттан үктээн туруталыахха, кымыһы
гүннүө суох киһи»,— диэбит уонна эбэн, иһэригэр кыллаах арыыга харан тумнас-
уон оччону омуннаан кэпсээбит: «Дьэ бу тарын кытары, батыйалаах киһи кэннигэр
Майаҕатта сирдэрэ Тойон Мүрү, Кыыс туран баһын быһа охсон кэбиһэрэ сөп диэ-
Хаҥа диэннэри, кэпсииртэн кэрэ-үтүө биттэр.
сирдэри, бас билбит киһи сылгы-ынах Дьэ сол курдук тэринэн-оҥостон ба-
бэйэтэ көҥүлүнэн үөскүө эбит». Ону ис- раннар, Тыгын икки уолун ыыппыт, Ма-
тэн баран Тыгын: «Ол Майаҕатта кырдьык йаҕаттаны ыҥырарга; били дьон бэйэтэ
даҕаны алыс аатырда, ордук сураҕырда, дьиэтигэр баар кэмин билэннэр, бэркэ
онон кырдьык алыс бэрт киһи үөскээбит сэрэнэн Майаҕатта дьиэтигэр баран киир-
эбит буоллаҕа. Ону кытары баран, бу мин биттэр. Кыараҕас туруору балаҕан иһэ:
уолум Хардаҕастай Мэргэн булсан, күөн уҥа кэтэҕэриин өттүлэригэр иккилии
көрсө, күрэх былдьаһа сырыттаҕа. Онон оронноох, сыбах оһохтоох, атын туох да
ол киһи мин өлбүтүм кэннэ мин ыччаттар- үп-ас, таҥас-сап да суох, дьадаҥы киһи
бын-дьоннорбун даҕаны сүгүн олордоро быһыытынан. Бэйэтэ урааҥхайтан ордук
суох буоллаҕа. Арай билигин эрдэ, бэ- уһулуччу улахан, арыы саһыл хааннаах,
йэм кыанар эрдэхпинэ, өлөрөн кэбистэххэ киэҥ харахтаах, уһун киэҥ түнэ сонноох
үчүгэй буолууһу»,— диэбит. киһи кэтэҕириин оронугар дыгдаллан
Ол гынаннар, иккис сылыгар эрдэттэн олорор, иннигэр сибиэ-туос сандалатыны
оҥостон, уолаттарын илдьэ, аһыыр аста- тардыммыт, сүрдээх бөдөҥ үөлбүт собо-
рыгар, үтэлэригэр сөбүлээн элбэх сылгы- ну элбэх баҕадьыны өрөһөлүү кутунан
ны үүрэн, Тыгын оҕонньор көс ыал кур- кээспит, оргууй аҕай эттээн эрэйдэммэк-
дук ол Кыыс Хаҥа диэн сиргэ тахсыбыт. кэ, күөнэҕи сиир курдук, ыстаабыта буо-
Ол сир арҕаа баһыгар балаҕаннаах, онно ла-буола ыйыста олорор эбит.
Майаҕатта олорор. Тыгын буоллаҕына Аттыгар эмиэ туох да наһаа сүрдээх-
халдьаайы ортотугар улахан, киэҥ туос кэптээх, улахан унуохтаах, кэтит киэптээх
ураһа саптаран баран онно дьиэлэммит, ийэтэ Эбэрикээн эмээхсин аһыы олорорун
доҕотторунуун. Майаҕатта бу атын, туора көрөн баран, бу ыҥыра кэлбит ыалдьыт-
дьон кэлэн тоҕо манна дьиэ- уот оҥоһун- тар, эҥээрдэрэ илибириэр диэри, уҥуохта-
нулар диэн кыыһырбыта биллибэтэх. Бии­ ра уйадыйыар диэри, тыллара булдьуйуор

56