Page 46 - Сергей Васильев. Приметы о погоде, урожае и охоте якутов Соттинского наслега

Соль отсыревает и мякнет, если быть дождю. (Васильева М. Ф.„
82 лет, 1939 г., К. С.).
346. Кур сылгы киитэ түптэ оҥороору гыннахха, аанньа умай-
бат буолан хаалар—былыт, ардах кэлиэ буоллар.
Сухой конский навоз для дымокура плохо разжигается, если,
быть облачности, дождю. (Она же).
347. Сарыы таҥас сымнаабыкка дылы буолар—былыт, ардах
кэлиэ буоллар.
Ровдужкая (из якутской замши) одежда как бы размягчается,
если быть облачности, дождю. (Она же).
348- Кураанах абырг.ал (куурбут тиит мутуга) сымнаан (этти-
йэн) тостубат (имиллэ сылдьар) буолан хаалар—былыт, ардах эрэ
буолуо буоллар.
Сухая ветка мертвой лиственницы размягчается, становится
как бы мясистой и делается неломкой (гибкой), если быть облач­
ности, дождю. (Васильев Ст. Ер., 89 лет, 1940 г., К. С.).
349. Таба сиир муоҕа сымнаан, аанньа тыаһаабат буолан хаа­
лар—ардах кэлиэ буоллар.
Олений мох (ягель) размягчается и становится мало звучащим,
если быть дождю. (Он же).
350. Охсуллубут от кууран баран, тиллэн (сиигирэн, акныттан
уу чаалыйан) хаалар — «тер былыт, ардах кэлиэ буоллар. Эбэгэр
ардары күүтэн от кууран биэрбэг.
Сухое сено снова оживает, отсыревает, если всксре быть об •
лачности, дождю, а скошенная трава долго не высыхает, когда
ожидает дождь. (Он же).
351. Скзппэ, хстуур биилэрэ көҕөрер (то.тбоннонон, кэлэр) ■—
ардах буолуо буоллар.
Лезвия у серпа, косы кажутся посиневшими (отблескивающи­
ми), если быть дождю. (Он же).
352. Кыа чокуура аанньа умайбат буолар—ардах кэлиэ буоллар
Трут на кремне плохо разгорается, если быть дождю (Он же).

13. ХОНУГУНАН, ДЬЫЛЫНАН — ПО СУТКАМ, ПО ГОДАМ
353. Сорох сайын кыһынын батыһар. Сорох кыһып сайыныи батыһар. _Хо-
лобура, кыһын хаар халыҥ буоллаҕына, сайын улахан ардахтаах буолар, кы-
һын тымныы буоллаҕына, сайын кураан буолар. Ити кыһынын батыстаҕына
(үтүгүннэҕинэ), эбэтэр күһүҥҥү өттүгэр ардахтаах буолларыпа, сааһыары һы-
һын 1 хаардаа.ч буолар. Ити еайыҥҥьшы үтүгүннэҕчнэ, холобуоа, кыһы-
нын үтүгүннэҕинэ,—тохсунньу 20 күнүгэр хаардаата$ына, от ыйын 20 күнүгэр
ардыыр. Сайынын үтүгүннэҕннэ, бэс ыйын 20 күнүгэр ардаатауьшл, ахсынньы
20 күнүгэр хаардыыр.
Иногда лето следует условиям зимы. Иногда зима следует условиям лета.
Например, если зима с толстым слоем снега, то лето бывает дождливым, а
если зима холодная, то лето бывает засушливым. Это тогда, если лето следует
(подражает) зиме. Если к осени бывает дождливо, то зимой к весне
бывает снежно. Это тогда, если зима следует лету (подражает). Таким образом,
если лето подражает зиме и снег идет 20 января, то летом 20 июня идет
44