Page 57 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

рар кэмэ. Бөһүөлэк хоту баһыгар тыалтан-куустан хаххаламмыт бүөмчү
сиргэ турар кыстык хотоннор тастарыгар ыанньыксыттар «һайдара-
һуйдара» чуумпу киэһэҕэ ыраахтан иһилиннэ. Дүпсүн биригээдэтин
үрүҥ илгэни оҥорооччуларын базата. Уһун субурҕа хотоннор кэчиги-
рэспиттэр. Үүт астыыр дьиэттэн сүөһү биригэдьиирэ Баһылай тахсан
кэллэ. Ыраахтан кэлбит киһини билэн үөрэ-көтө хаһаайыстыбатын
көрдөрбүтүнэн барар.
Хотон иһэ ырааһа, киэҥэ-куоҥа, ичигэһэ, сырдыга — киһи кута-сүрэ
тохтуур сирэ, арааһа оройуоҥҥа тарбахха баттанар үчүгэй тутуулаах хо-
тоннортон биирдэстэрэ эбит диэтэхпитинэ, арааһа, сыыстарбаппыт
буолуо. Үлэ туһа диэн илэмэ-салама көппүт үтүөкэн үлэһит дьоннор-
доох Дүпсүн биригээдэтин ыанньыксыттарын үлэлэрин-хамнастарын
билсээри киэһээҥҥи ыамнарыгар баттаһа кэллибит. Баҕана маһыттан
сирэйдии суоруллубут модьу-таҕа оҥоһуулаах муосталаммыт уһун
субурҕа хотон иһигэр эмис, тот симментал боруода сүөһүлэр икки
эрээтинэн кэчигирээн тураллар. Холкутук кэбинэ турбут сүөһүлэр
хотоҥҥо туора дьон кэлбитгэрин атыҥыраан маҥыраһан ыллылар.
Онуоха, ынахтарын ыы олорбут ыанньыксыттар күө-дьаа кэпсэтэллэрэ
иһилиннэ. Бэйэлэрэ көстүбэттэр, биэдэрэҕэ биир кэм үрүҥ илгэ куру-
луччу кутуллар тыаһа иһиллэр.
Хотон үрдүнэн целлофанынан бүрүллүбүт улахан түннүгүнэн сааскы
чаҕыл күн сырдык сардаҥаларын сырдыгын, сылааһын харыстаабакка
харса суох биэрэргэ дылы. Түннүктэр тастарынан хороспут турбалар
сииги супту оборон хотон иһэ кураанах. Бу фермаҕа биэс ыанньыксыт
үлэлиир. Бары үлэҕэ эриллибит, уопуттаах ыанньыксыттар. Үрүҥ ил­
гэни үксэтиигэ коллективынан көхтөөхтүк куоталаһан үлэлиир үтүө
үгэстээхтэр. Ол курдук, биир идэлээхтэрин куоталаһыыларыгар ааспыт
ый түмүгүнэн кыайыылааҕынан П.А. Соловьев буолбут.
Петр Афанасьевич Соловьев ынахтарын курдурҕаччы ыан киэһээҥ-
ҥи ыамын түмүктээн эрэр. Кини имигэс тарбахтарынан хардары-таары
эмиийдэрин араарбакка тардыалаан ынах синньиттэн маҥан утаһын
саптыы үрүҥ илгэни сыыйылыннара тардан биэдэрэтин толоро оҕуста.
— Ынахтарбыт быйыл барыбытыгар хаһааҥҥытааҕар да эрдэ төрөө-
түлэр. Мин 17 ынахтаахпыттан 15-һэ төрөөтө. Күҥҥэ ортотунан 102
киилэүүтүыыбын. Мантан саҥа төрөөбүт ньирэйдэрбэр 15-16 киилэни
биэрэбин. Онтон ордугун сыахха туттарабын. Биригэдьиирбит Баһы-
лай туруорсар боппуруостарбытын быһаарсар буолан, үлэлииргэ усу-
луобуйа баар. Фермаларынан, биригээдэлэринэн куоталаһан үлэлиир
үгэспитин тутуһабыт. Ый ахсын куоталаһыыбыт түмүгүн таһааран ким
бастаабытын, ким хаалбытын уопсай дьүүлгэ биригээдэбит салалтата
билиһиннэрэн иһэр, — диир Анастасия Михайлова.
Хотон иһигэр үлэлээбэккэ иллэҥ турар киһи суох. Бары үлэлии-
хамсыы түбүгүрэ сылдьаллар. Ким ынах ыыр, ким ньирэй аһатар,
55