Page 53 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

салаатыгар саҕаламмыта. Онтон инникини, кэскиллээҕи өйдүүр, ааҕар-
суоттуур дьиҥнээх хаһаайыннаах ыаллар, тэрилтэлэр, нэһилиэктэр са-
йынын өлгөм үүтү, эмис эти кыайа-хото оҥороллор. Биригэдьиир Ба-
һылай совхоз саҕаттан сайылыкка улахан болҕомтотун уурара.
Сайылык - ампаардаах хаһаас. Дүпсүн нэһилиэгэр сайылык үтүө-
түн, быйаҥын туһанар ыаллар элбэхтэр. Туола — биир үүттүгэннээх
мэччирэҥнээх, ыраас уулаах, салгыннаах, тыатыгар элбэх отон арааһа
үүнэр, үчүгэй суоллаах-иистээх дойду. Манна совхоз саҕаттан дьон-
сэргэ таптаан, сөбүлээн сүөһүлэрин, сылгыларын сайылатар алаастара.
Аатын курдук сайылык быттыга-хонноҕо элбэх. Итиэннэ бөһүөлэктэн
чугаһа, кумах-ардай суоллаах буолан ханныктаах да ардахха алдьамма-
та, сырыыта быстыбата үчүгэйкээн сайылык буоллаҕа.
Бу сайылыкка В.М. Илларионов дьиэ кэргэттэрэ сыл ахсын тахсан
сайылыыллара үтүө үгэскэ кубулуйда. Быйыл эмиэ кинилэр ахтылҕан-
наах сайылыктарыгар дьиэ кэргэнинэн үөрэ-көтөтаҕыстылар. Уопсайа
37 ынах сүөһүнү сыл таһааран күөххэ үктэннэрдилэр. Маны сэргэ, 12
саҥа төрүөҕү ыллылар. Сүөһүлэр кыстыгы эмис-тот туорааннар, биэ-
рэр бородууксуйалара дьыл кэминэн. Кистэл буолбатах, аҕыйахсылтан
бэттэх тыа сиригэр сайыҥҥы кэмҥэ үбү-харчыны киллэрэр сүрүн сала-
анан үүт туттарыыта буолла. Дьэ, ол иһин тыа ыала күүстэрэ-кыахтара
баарынан үчүгэй төрүөхтээх, элбэх үүттээх ынаҕы иитэргэ интэриэстэ-
рэ улаатта. Ол сөп буоллаҕа. Билигин олохтоох салайыныыга киирбит
бириэмэбитигэр ааҕан-суоттаан үлэлээһин олоххо салгын наадатын
курдук ырыынак ыарахан усулуобуйатыгар тыын суолталаах боппуру-
ос. Ону таба өйдөөн, Илларионовтар дьиэ кэргэттэрэ кэнники сыллар-
га үүтү туттарыыга эрдэттэн тэрээһиннээхтик дьаһанар буоллулар. Ол
ыал дохуотун биир быһаарар күүһүнэн буоларыгар саарбахтааһын суох.
Сайылыкка тахсан үүт-ас элбээн, ордорунар үүттэрин сыахха туттаран
эрэллэр. Тыа дьонун сиэринэн 6 тонна үүтү соҕотуопкалыыр сорукта-
ахтар. Бииргэ төрөөбүт үс аҕас-балыс кыргыттар эр киһи үлэтэ диэн
толлон турбаттар. Евдокия, Саргылана, Сардаана дьиэ ис-тас үлэтигэр
сыстаҕас аҕай дьон. Аччыгый, орто кыргыттар хаһаайыстыба тутаах
үлэһиттэрэ. Орто кыыс Саргылана Васильевна дьиэ-кэргэн биригээдэ-
тин бииртутаах үлэһитэ. Кини дьиэис-тас үлэтин кимтэн да ыйыппакка
бэйэтэ көрө сылдьан бүтэрэ-оһоро охсубута эрэ баар буолар. Туттуута-
хаптыыта түргэнэ, ырааһа аҕатын эдэр эрдэҕинээҕитин санатар. Балта
Дуня библиотекарь идэлээх. Кини эмиэ эдьиийигэр көмөлөһөн хотон
ис-тас үлэтигэр тэҥҥэ сылдьыһар.
Саргылана Васильевна сайын ахсын дьиэ кэргэн биригээдэтин
сүүмэрдээн, салайан оҕолор сайыҥҥы каникулларын көдьүүстээхтик
атааралларын табыгастаахтык тэрийэр. Кини төһө даҕаны баһаарынай
чаас курдук эппиэттээх үлэҕэ сырыттар быыс булан, дьонугар ынах
ыаһар, үүт туттарсар. Туола сайылык мааны туонатыгар Илларио-
51