Page 62 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара
P. 62
ыларга көҕүлүүллэрэ. Оо, ама да ааспытын иһин олус да бэриниилээх-
тик, биир өрөбүлэ, бырааһынньыга суох үлэ туһа диэн сылайары-элэ-
йэри аахсыбакка күүрээннээх үлэҕэ дьоллорун булбут курдук сананан
сылдьыбыттар эбит. Ол курдук, үлэни өрө тутан, үлэттэн күннэрэ тах-
сара, үлэтэ суох табыллыбат буолаллара, үлэни олохторун быстыспат
аргыһынан ааҕаллара.
Буолак хоһууннара
Николай Николаевич колхознай тутул туругурбуткэмигэр үгүс үрдүк
көрдөрүүлэри чахчы икки илиитин ньыппарынан ситиспит киһи киэнэ
кэрэмэһэ, кылааннааҕа буолар. Талан ылбыт идэтинэн бар дьонун уба-
астабылын, билиниитин чахчы бэйэтин сахалыы өйүнэн, ор сыллаах
дьулуурдаах, айымньылаах үлэтинэн ситиспитэ. Сир маастара диир то-
лору бырааптаахпыт. Көмүс көлөһүнүн тоҕон бэйэтэ оҥорбут өҥ буор-
даах Бэйдиҥэтигэр үлэлээбит сылларын усталаах-туораларыгар киһи-
киһиэхэ үөрэ-көтө, киэн туттар өлгөм үүнүүтүн сүтүгэ суох хомуйары
ситиһэн биир идэлээхтэригэр холобур буолар үлэни көрдөрбүтэ. Буо-
лан баран, сэлиэһинэй, эбиэс, нэчимиэн, оруос биир тэҥ үүнүүлэрин
ылан, бар дьонун сөҕүүлэрин, махталларын ылара.
Илинтэн сайыҥҥы сөрүүн тыал киһини сөрүүкэтэрдии биир кэм
илгийэн сайа охсор. Күөх халлааҥҥа онон-манан лөглөһөн тахсыбыт
эриэн былыттар аа-дьуо аалсыһа усталлара бэйэтэ туһунан күүтүүлээх
сайын кэлбитин туоһулуур кэрэ көстүү. Самаан сайын саамай торҕо
күөҕүнэн симэммит бириэмэтигэр Сир Ийэ барахсан сэбэрэтэ кийи-
ит кыыстыы килбигийэ тупсубута үчүгэйин. Сирбит-дойдубут куруук
көҕөрө, киэргэйэ, дьонун-сэргэтин өрүү үөрдэ, үтүөнү-кэрэни аҕала
туруоҕар баҕаран кэлэҕин...
Маннык сайыҥҥы үтүө күн тыа суолунан кудурҕаччы хаамыылаах
аппынан Николай Николаевич хаһаайыстыбатыгар айаннаан иһэбин.
Өбүгэлэрбит барахсаттар атынан сылдьалларын саҕана, сылгы та-
лыытын, түргэн атахтааҕын булан миинэллэрэ күн бүгүнүгэр дылы
үтүө кэпсэл буола сылдьар. Сиһэ сымнаҕаһа, айана түргэнэ, түөрт
түөрэм атахтарын хардарыта ууран иһэрэ барахсан мааны сылгы.
Бэйэм көрүүбүнэн силигирэччи хаамтарабын, сиэллэрэн да ылабын.
Ат сүрэҕэ-бэлэһэ, күүһэ-уоҕа киһи курдук айылҕаттан айдарыллар
буоллаҕа, эбээт. Ардыгар кыараҕас, суол кэллэҕинэ икки өттүнэн
саҥа улаатан эрэр титириктэр сымнаҕас күөх мутукчаларынан сирэй-
бин имэрийэн хаалаллар. Ол ахсын күөх мутукча дыргыл сытын бэлэх-
тээн ааһар. Тыа иһэ бүүс-бүтүннүү көтөр-сүүрэр дьикти саҥатынан
туолбут. Кыһыҥҥы уһун уутуттан айылҕа уһуктубута, тиллибитэ, эчи
үчүгэйиэн. Өр-өтөр гымматыбыт, иннибитигэр киэҥ бааһына, мин бу
сытабын ээ диэбиттии тас иэнэ нэлэһийэ түстэ. Бааһына соҕуруу куу-
60

