Page 58 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

ким саах күрдьэр, ким отун тарыйар, ким эбии аһылыгы бэлэмниир.
Тастан кэлбит киһи быһыытынан ону-маны ыйыталаһабын, кэпсэтэ-
бин. Осеменаторынан уопуттаах специалист Надежда Ивановна Сив­
цева бэһис сылын таһаарыылаахтык үлэлиир. Кини ыанньыксытта-
ры көмөлөһүннэрэн көҕүйбүт ынахтарын куоттарбакка сиэмэлээн,
биригээдэҕэ элбэх төрүөҕү биэрэри ситиспит. Үрүҥ илгэ маастардара
бу үлэҕэ интэриэстэрэулаханаөйдөнөр... Сүөһү боруодататупсар, үүтэ-
аһа элбиир, төрүөҕэ төрөлкөй буолар. Хотон аҥар уһугар ньирэйдэргэ
тутуллубут анал хааччахтарга ыйдарынан араарыллыбыт ньирэйдэргэ
тотоойу хааһыны оҥорон, аһата сылдьар ньирэй көрөөччүгэ тиийэбин.
Кэнсиэрбэ бааҥкатыгар ойууламмыт ньиирэйдэри санатар килэрий-
бит ыраас түүлээх, модьу-таҕа көрүҥнээх төрөлкөй төрүөхтэр билигин
аҕай кутуллубут эбии аһылыктарын былдьаһа-тараһа аһыыллар.
- Ынахтар быйыл эрдэ төрөөтүлэр, ньирэйдэр туруктара куһаҕана
суох. Мин 40 ньирэйи туппутум икки ый буолла. Былааннаахпыт,
эбэһээтэлистибэлээхпит. Биригэдьиирбит ый ахсын ньирэйдэрби-
тин ыйаан төһө эбиллибиттэрин билиһиннэрэн иһэр. Онон ыйдааҕы
үлэбит түмүгүн билэбит. Кыстык икки ыйыгар хас биирдии ньирэй-
дэрбин 42-лии киилэ улаатыннардым. Ньирэйдэрбэр нуормалаах ком-
бикорманы холбуур үүтүнэн былаан хааһы оҥоробун. Онно эбилик
быһыытынан балык сыатын, тууһу, от сыатын туттабын. Сезон устата
саҥа төрүөхтэрбин хас биирдиилэрин 90-нуу киилэ улаатыннарар со-
руктаахпын, — дии-дии Василий Федоров Султан диэн ааттаах бороос-
ку саҕа улахан ньирэйигэр эбии аһылыгын эбэн биэрэр. Бөлөхтөрүнэн
араарыллыбыт ньирэйдэри туруктарыттан көрөн этэр буоллахха, ман-
нык кыһамньылаах илиигэ көрүллэр ньирэйдэр улаатар, төлөһүйэр кы-
ахтаахтара туора киһи хараҕар өссө үчүгэйдик көстөр.
Үүт астыыр дьиэҕэ тахсыбыппыт сыах маастара Мария Павлова,
ыанньыксыттар киэһээҥҥи үүттэрин тэтэрээккэ бэлиэтии сылдьара.
Уопуттаах үүт астааччы ыанньыксыттар киэһээҥҥи үүттэрэ биллэрдик
эбиллибитин иһитиннэрдэ.
— Үүт сыаҕар маастарынан үлэлээбитим сылтан ордон эрэр. Үүт-ас
күн ахсын эбиллэн иһэр. Биригээдэ ыанньыксыттара күҥҥэ ортотунан
200-тэн тахса киилэ үүтү туттараллар. Бары даҕаны эриэ-дэхси үчүгэй
көрдөрүүлээхтэр, ойуччу хаалбыт, куоппут суохха дылы. Ыаммытынан
үүтү тута анализтаан иһэбин. Үүт сыата ортотунан 3.4-3.5 бырыһыаҥҥа
тэҥнэһэр, — диэн быһыта-орута сэһэргиир үүт сыаҕын үлэһитэ Мария
Павлова.
Биригэдьиир бу күннэргэ ыанньыксыттарын күүтүүлээх Туола
сайылыгар көһөрөөрү бэлэмнэнэ сылдьар. Сайылык дьиэтин-уотун
өрөмүөннээн, түннүктэрин олордон, оһохторун абырахтаан күн сарсын
тахсыахха сөбүн этэр. Сайылыкка таҕыстахпытына үүппүт-аспыт өссө
эбиллиэ турдаҕа, бэйэтэ да сайылыгын ахтыбыт көрүҥнээх Василий
56