Page 65 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

йэри аахсыбакка сменанан үлэлээн кыһыл көмүс туорааҕы ийэ буор-
дарыгар түһэрэн сааскы ыһыы үлэтин түмүктээтилэр. Бары даҕаны ыар
сүгэһэри санныларыттан түһэрбиттии чэпчээтилэр «һуу» гыннылар.
Хата, төттөрүтүн үлэ үмүрүйдэ диэн санаа киирэн, ыһыктынан, бэл,
саппыкылаах атахтара ыараан бэрт нэһиилэ соһуллар курдуктар. Киһи
барахсан ыксаабыт, ыгылыйбыт түгэнигэр, бэриллибит былаанын толо-
рор туһугар тугу-тугу оҥорботоҕо, ханныктаах ыарахаттары кыайбатаҕа
баарай? Үлэҕэ барыта баара.
Ону сир хаһаайыттара барахсаттар бэйэлэрэ билэ сырыттахтара...
Тугу ыһыаҥ — ону ылыаҥ

- Быйыл бааһына кууруута мөлтөһүөр, ыһыы иэнигэр охсуулаах
буолуон сөп эрээри, сииктээх өттүн куурарын кэтэһэн ыһыыбытын би-
риэмэтигэр ыыттыбыт. Бааһыналарбытбары чугас-чугас сыталларынан
үлэлиирбитигэр табыгастаах. Кыһын, саас бааһыналарбытыгар хаары
типтэриини, ноһуому таһыыны тас өттүнэн 125 гектарга минеральнай
уоҕурдууну киллэрдибит, ыһыллыахтаах сиэмэни барытын кондиция-
тыгар тиэрдэ ыраастаатыбыт, сылыттыбыт, эмтээтибит. Ыһыы араас
үлэлэригэр — сиик саптарыытыгар, сааскы хорутууга — дискэлээһиҥҥэ
икки ДТ-75, икки МТЗ-50 маркалаахтракторнай агрегаттары туруорду-
бут. Ыһыыгахайададьыллааҕарэрдэлээн-ыамыйын 18күнүгэркиир-
биппит. Сааһын күүстээхтыаллаах, хаардаах, ардахтаахкүннэр ыһыыны
мэһэйдии сылдьыбыттара. Ону аахсыбакка үлэлээммит 450 гектардаах
туорахтаах культура ыһыытын ыам ыйын 27 күнүгэр түмүктээтибит, —
диэн үөрэ сэһэргиир уордьаннаах бурдук үүннэрээччи.
Николай Николаевич этэринэн, үрдүк үүнүүнү ылыы саамай сүрүн
усулуобуйатынан бары өттүнэн бэрэбиэркэлэммит үчүгэй хаачыс-
тыбалаах ыһыы сиэмэтинэн хааччыныы буолар. Бу өттүнэн Ньуку-
лайдаах сиэмэ суордугар, хаачыстыбатыгар улахан болҕомтолорун
уураллар. «Тугу ыһыаҥ — ону ылыаҥ» диэн өбүгэлэрбит эппит бэргэн
этиилэринэн салайтаран сиргэ хаһаайынныы сылаас сыһыаны олох-
тоон үлэлииллэрин түмүгэр күнтэн-дьылтан тутулуга суох туруктаах
үүнүүнү ылаллара. Хомуллубут сиэмэни уһаппакка-тэниппэккэ итии-
тигэр «ОС-3.5», «ОС-4.5» сиэмэ ыраастыыр массыыналарынан иккис
төгүл ыраастааһыны ыытан, кэлэр сыллааҕы ыһыыларын эрдэттэн кэ-
скиллээхтик, дьаһаналлара, оҥостоллоро. Ыскылааттарын хаачысты-
балаах ыһыы сиэмэтинэн толоруналлара. Хор оннук, үтүө салайааччы
сыарҕатын сайын оҥостор диэбиттии Ньукулай дьылы эрдэттэн сы-
лыктаан «баҕар, аны маннык дьыл кэлиэ» диэн эрдэттэн сэрэхэдийэн
сахалыы өйүнэн иннин хайынан дьаһанар үтүө үгэстээҕэ. Ити Ньу­
кулай Сиипсэп айылҕаттан бэриллибит ыарахаттартан көмүскэнэр
өйө-санаата диэххэ сөп. Сиргэ уһуннук үлэлээбит сир маастара омос

63