Page 63 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

латыгар МТЗ-52 маркалаах трактордар буору бурҕата үлэлии сылдьал-
лара ыраахтан көһүннэ. Сиргэ улахан сыһыана да суох буолларбын,
оҥоһуллубут бааһына хаачыстыбата сөхтөрдө. Остуол ньуурунуу көбүс
көнө бааһына буора көпсөркөйө, бэриинэ курдук сымнаҕаһа чахчы
даҕаны бэйэлэрин идэлэрин толору баһылаабыт дьон үлэлииллэрин
илэ харахпынан көрөн өссө төгүл итэҕэйдим. Үчүгэйдик сирийэн
көрдөххө, тыа диэки тумустуу үмүрүйэн киирбит бааһына кытыы сир-
дэрэ сииктээх сыталлар. Болҕойон көрбүтүм, бурдук үүннэрээччилэр
куурарын кэтэһэн, бүгүн ситэрэн ыспыттар. Туора киһи кэлбитин
билэн, үлэһиттэр утары кэлэллэр. Мин хаһан да көрбөтөх, билбэт
дьонум эбит. Уруккуттан билэр киһилэрин көрсүбүттүү үөрэ-көтө
кэпсэттилэр. «Ньукулай Сиипсэп диэммин, үрдүк үүнүү звенотун са-
лайабын», — диэтүлэарааһын көрсүбүттимир курдук кыбыс-кытаанах
чэрдээх баппаҕайынан күлэн мичилийэ-мичилийэ бэрт эйэҕэстик
дорооболосто. «Дьэ, тукаам оруобуна баттаһа кэлбиккин, бүтэһик
сиэмэбитин түһэрэн сааскы ыһыыбытын бүгүн түмүктээтибит», —
диир барыларыттан саастаахтара, хатыҥыр, бириэмэ хаһыҥа таа-
рыйан маҥхаппыт, убаҕас баттахтаах, хара үлэҕэ баттатан нүксүйэ
быһыытыйбыт көрүҥнээхтэрэ. Ити кэмҥэ киэһээҥҥи аһылыктарыгар
икки биэдэрэҕэ тобус-толору буһарбыт эмис эттэрэ оргуйан биди-
лийдэ. Дьиэлээх хаһаайын Ньукулай бэрт үөрүйэхтик туттан-хаптан
буруолуу сылдьар эти хотордо. Тулабыт минньигэс сибиэһэй эт сы-
тынан тунуйа илгийэн кэҥэриибин кычыгылатта. Күүстээх үлэҕэ
сылдьар саха киһитэ оччоттон-баччаҕа дылы харата суох табыллыба-
та чуолкай. Алаас сибиэһэй салгыныгар айылҕаҕа остуолу тула атах
тэпсэ олорон, үлэ-хамнас туһунан истиҥник сэһэргэстибит. Эчи,
үчүгэйиэн уһун кыыдааннаах кыһынтан төлөрүйэн уйгу-быйаҥннаах
күөххэ үктэнии! Киһилиин-сүөһүлүүн, хамныыр-харамайдыын, бары
даҕаны үөрбүттэрэ-көппүттэрэ сүрдээххэ дылы. Сир-дойду ону бил-
биттии, намылыйбыт, холкутуйбут көрүҥнэммит, сымнаҕас киһилии
киэҥ көҕүстэммит «Дьэ, кытаатыҥ, өрөйөн-чөрөйөн биэриҥ, кыл-
гас кэмҥэ кэлэн ааһар уйгу быйаҥмыттан туттумахтаан хаалыҥ», —
диэбиттии, көнөн, туран биэрдэ. Бурдугу үүннэрээччилэр ону таай-
быттыы, утуйар ууларын аччатан ыһыыларын түмүктээн сүргэлэрэ
көтөҕүллэ сылдьар. Оттон бурдук хаһаайыстыбатын салайааччыта
төһө даҕаны дьонун кытары тэҥҥэ үөрүстэр, хайдах эрэ саас баттаа-
быта, сылайбыт, саппаҕырбыт көрүҥнээҕин бэлиэтии көрдүм. Буо-
лумуна даҕаны, ыһыы курдук кылгас болдьоххо ыытыллар полити-
ческай суолталаах хампаанньаны Ньукулай сыл ахсын бэйэтэ үлэҕэ
мунньуммут баай уопутугар олоҕуран иилээн-саҕалаан ыытар. Оннук
буоллаҕына эрэ сатанар курдук. Быйыл да биир оннук. Ол сир үлэтигэр
сыһыаран эттэххэ сөп курдук. Сааскы кубулҕаттаах күнү-дьылы кэтии,
көрө сылдьан түүннэри-күнүстэри сменанан үлэлииллэрин тэрийби-
61