Page 34 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа
P. 34
Биирдэ мэнээктээн кэлбит кырса ала-чуо кини туһаҕар киирэн
иҥнибитгээх. Тайах буоллун, тииҥ буоллун - кини итинник
байанайдаах булчут этэ. Эһиги кини ити элбэх тыынньалаах киһи
быһыытынан бэйэтигэр бултанар эбит дии санаамаҥ. Кини мэл-
дьи колхоз сыыппаратын толорорго бултуур үгэстээҕэ.
Хайдахтаах үтүө отчутун туһунан Н.Н. Литвинцев бэрт истиҥ-
ник ахтар: «Биир сайын Лабачааны үрэххэ бииргэ оттообуппут.
Наар илиинэн. Күһүөрү уһун ардах буолан, үгүс бугулбутун атарба
мас үрдүгэр туруорбуппут. Мэхээлэ от үлэтигэр олус дьоҕурдаа-
ҕа. Бэйэтин кыаҕын таһынан киэҥ, хоннохтоох, ыраас суоллаах
охсооччу этэ. Кэлин уонунан сылларга от звенотун салайбыта».
Итинтэн салгыы, куоталаһыы түмүгүн таһаарыыга балыйбытта-
рын комиссия тэрийтэрэн кырдьыгын ситиспитин кэпсээн баран,
Николай Николаевич суруйар: «Наадатын туруору көнөтүнэн ту-
руорсара. Ньылаҥнаһа, албыннаһа, бэрт буола сатыы барбат этэ».
Михаил Михайлович туохха барытыгар дьүккүөрдээҕин, булугас,
мындыр өйдөөҕүн туһунан, сиһи туоруур суолу сыыһа тыыран
эрэллэрин көннөрбүтүн холобур аҕалан П.П. Черноградскай ах-
тар. Оттон А. Борисов биир дойдулааҕын маннык тылларынан
билиһиннэрэр: «Кини биһиэхэ, «Кэлэдимэ» звенотун отчуттары-
гар, элбэх сыл звеноводтаабыта... Бу кыра уҥуохтаах, дьарамай
киһи, көннөрү сыһыаннаһыыга ардыгар ордуос да курдугун иһин,
уопсай интэриэскэ, үлэҕэ олус болҕомтолоох, тулуурдаах, киһини
өйдүүр, саба куулаан салайбат, номоҕон, мас хайдыбытын курдук
көнө, киэҥ киһи этэ». Бу ахтыыга «оҕонньор сүрдээх үөрүнньэҥ,
оҕолуу ис киирбэх, аламаҕай этэ» диэн этиини кытта «киэҥ киһи
киэлитин биллэрбэт» диэн өссө иккис этии баар.
Кырдьык да оннук курдук. Кинини Геройга түһэрэн баран
умнубуттарыттан мунатыйар биитэр хоргутар тылы, бэл кырдьан
олорон, биирдэ да ыһыктыбатах.
Эдэриттэн бу киэҥ көҕүстээх, холку киһи сэрии суоһуттан-
суодалыттан уйуһуйбатах, дойдутугар эргиллэн кэлэн баран он-
нук сэриилэспитим, маннык кыайбытым-хоппутум диэн түөһүн
охсумматах, харчылаах үлэни эккирэтиһэн үрдүкү салалтаны кэ-
рийэн халыһыйа сүүрбэтэх. Ылбыт да, сэрии иннинэ хайдах гым-
мытай да, ол курдук кыаҕа тиийэрин булан, сытыарытык, сым-
наҕастык үлэлээн киирэн барбыт.
Саха дьиҥнээх үлэһит киһитэ кыайбатыгар тута киирсээч-
читэ суох. Кини үлэ кыаҕын сыыйа ыларын сөбүлүүр. Инньэ эрэ
гынан тиһэҕэр син биир кыайыылаах кини хаалааччы. Оттон үлэ-
30
