Page 135 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ
P. 135
ӨЛТӨХ нэһилиэгэ
өйбөр-сүрэхпэр иҥэн хаалан харахпар көстөн кэлэр түгэннэрдээхтэр. Ийэбин кьггта
субай сүөһүгэ бостууктаһарым биир туспа сытыы өйдөбүллээх.
Холкуос 100-чэкэ субай сүөһүтүн хааччахха туруоран эрэн көрөрбүт-истэрбит, лос-
куй кыра атаастарга көһөрө сылдьан мэччитэрбит. Ити сььттарга мин 5-6 кылаастарга
үөрэнэрим, ийэбинээн сатыы сьыдьан көрөн, ааҕан-суогтаан кэлэрбит, тахсан барбыт
буоллахтарына суолларын суоллаан булан аҕаларбыт.
Биһигини кьггта бэрт хоһуун Маайа Сивцева бостууктаһара. Кини аты миинэрэ,
атынан сылдьара. Сороҕор миигин соҕотохтуу ыыталлара, мин Мойто диэн ыппынаан
сорудах толоро барарбыт.
«Хайаан да өтөхтөр дьиэлэрин, ампаардар ааннарын өҥөйөн көрөр буол, борооску-
лар тигээрдээн киирэн баҕанаҕа кыбыллан эбэтэр ампаардарга киирэн хаайтарыахтара,
тас омуһахтары көрөр буол», — диэн сорудах биэрэллэрин барытын толорон кэлэрим
уонна оччо баар, оччо суох диэн отчуоттуурум.
Аны санаатахха, куттаммат да эбиппин, ол курдук Ийэ айылҕам барахсан көрөн-ис-
тэн чуумпутук илдьэ сылдьыбыт эбит диэн махтана саныыбын!
Сэтгис кылаас кэнниттэн холкуоска үлэлиир буолбуппут: бастаан кирпииччэҕэ, ходуһа
ыраастааһыньҥар, онтон окко. Бастакы сайыммар оҕус сиэппитим, икки оҕуһунан харда-
ры-таары угаайы таһарбьҥ, куйааска буһан, ардахха илийэн күүстээх үлэҕэ сылдьарбыт.
Сарсыарда 8 ч. үлэлээн киэһэ 10-ҥа биирдэ ходуһаттан отуута тахсарбыт. Иккис
сайыммыттан ат мунньарыгар сылдьыбытым, волокушаҕа субуу түгэҕин харбатарбыт.
Аатырбыт Бээди, Луку, Орто эбэ ходуһаларыгар уһун да оттору, 4-5 кэбиһиилээх
оттору, биир бүтэйгэ киллэрэн кэбиһэрбит. Оо, алаастарбыт барахсаттар үүнүүлээх да
этилэр, лөглөрүһэн турар отторбут көрөргө астык да буолаллара, алааспыт иһэ ырааһы-
ран, сырдаан тураллара астыктык да көстөллөрө.
Бээди эбэбит бэйэтэ 1000 т оту өрө анньан биэрэрэ. Алаас иһэ күргүөмнээх үлэнэн,
техника тыаһынан, дьон саҥатынан, оҕо-уруу ырыатынан, көрдөөх күлүүнэн, чыычаах-
тар ырыаларынан, ыраас салгынынан сыдьаайара чахчы да дьол түһүлгэтэ эбит.
1964—1965 сс. учуутал идэтин ылан, Курбуһахха Окоемовка начаалынай оскуолатыгар
1 уонна 3 кылаастары үөрэппитим. Үһүө буолан: Хоютанов И.И сэбиэдиссэй, Василье-
ва Августина Федоровна уонна мин үлэлээбиппит. 1965—1966 сс. үөрэх сылыгар Өлтөх
сиригэр Орто Эбэ оскуолатыгар кэлбитим, 2-4 кылаастары үөрэппитим. Ити сылтан
ыла бөһүөлэккэ Арыылаах начаалынай оскуолата 25 сыл устата туспа дьиэҕэ көһөн үлэ-
лээбитэ. Нэһилиэнньэ күүстээх туруорсуутунан 1987 с. ыла 80 миэстэлээх саҥа оскуола
дьиэтэ тутуллан барбьгга уонна 1989 с. үлэҕэ киирбитэ, 5-с кылаас аһылтыбыта. Билигин
Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх учуутала Пестряков Петр Петрович аата иҥэриллэн 9
кылаастаах буолан үлэлии турар. Мин бу оскуолаҕа 35 сыл устата тохтоло суох оскуола
сэбиэдиссэйинэн, учууталынан үлэлээн, 2000 с. тохтообутум. Олохтоох Данилов Николай
Николаевичтыын ыал буолан, 5 оҕону төрөтөн, ыал, үлэһит оҥорон олоробун. Оҕолорум
дьиэлээх-уоттаах, оҕолоох-уруулаах ыат буолан Дьокуускайынан, Удачнайынан олорол-
лор. Билигин 5 оҕобуттан 8 үлэһит буолбут сиэннээхпин уонна 8 хос сиэннээхпин...
Өр сыллаах педагогическай үлэбин сыаналаан, педагогическай үлэ бэтэрээнэбин.
СӨ үөрэҕириитин туйгунабын, Учууталлар учууталларабын, Уус Алдан үөрэҕириитин
Бочуоттаах үлэһитэбин, Өлтөх нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕобун, сэрии сылын
оҕотобун.
Д ь о к у у ск а й к уо р а т
К улун т ут а р 2 к ү н э 2 0 2 0 сыл
Дмитриев Иван Михайлович
Мин 1945 сыллаахха кулун тутар 15 күнүгэр II Бэрт Ууһун нэһилиэгэр холкуос-
таах дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтүм. Ийэм Анна Михайловна Дмитриева — Бэрэссэдээтэл
131

