Page 164 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ
P. 164
I ӨСПӨХ нэһилиэгэ
барыталаатылар. Биһиги, тыыннаахтар, 77 сааспытын туолан уонна ааһан олоробут.
Эрэйи-кыһалҕаны көрбүт дьон үксүлэрэ олоххо таба суолу тутуһан, киһи-хара буолал-
лар диэн бигэ өйдөбүллээхпин!
Чараҥай оскуолатын алын сүһүөх кылаастарын бүтэрэн, 5-с кылааска үөрэниэх-
тээҕим. Ийэм оччолорго ыанньыксытынан ыраах кыстыыр ферма учаастагар үлэлии-
рэ. Миигин тоҕо эрэ Бороҕоҥҥо интэринээккэ ылбатахтара, инньэ гынан оскуолат-
тан уурайбытым. Оччолорго 14 сааспар сылдьар уол ферма үс ыанньыксытыгар тас
үлэһит буолбутум. Ол сыддьан саах күрдьэр мас күрдьэхтэриттэн саҕалаан ферма
хаһаайыстыбатыгар туттуллар тэрили барытын оҥорорум. Сайын бостууктуурум, аны
кыра эрдэхпиттэн ыллыырбын сөбүлүүбүн. Ыанньыксыттар араас наадаҕа «эр киһилэ-
рин» миигин ыыталлара. Түөрт атаҕа чукку курдук хатыҥ маҥан атахтардаах оҕуспун
сыарҕатаан баран миинэн Майаҕаска баран кэлэрим. Дьэ онно этэ көҥүл тыыныы.
Ийэ айылҕа ыраас салгыныгар ыллаан дьиэрэтии. Дэлэҕэ этиэхтэрэ дуо: «Саха оҕуһун
мииннэ да ырыаһыт», — диэн. Оҕуспун миинэн иһэн кылыкынас кылыһаҕы, дэгэрэҥ
ырыалары, уһуннук дьиэрэтиини онорон көрө-көрө талбыппынан ыллыырым. Мии-
гин истээччи тулабар баар айылҕам ото-маһа, уута-хаара, көтөрө-сүүрэрэ буолара. Кэ-
лин өйдөөтөххө, олус наадалаах ырыа сокуоннастара, бэйэм да билбэппинэн ол саҕана
чочуллубуттар эбит. Уһанар дьоҕурдаахпын таба көрөн, 16 сааспын туола иликпинэ,
Бороҕон промкомбинатыгар үлэҕэ ылбыттара. Инньэ гынан промкомбинакка 1960
сыллаахха тохсунньу 6 күнүгэр столярнай сыахха столяр үөрэнээччитинэн үлэҕэ киир-
битим. Уһанарга үөрэтэр киһим атын үлэҕэ барыаҕыттан ылата уус быһыытынан 1961
сылтан үлэбин саҕалаабытым.
Промкомбинакка үлэлии-үлэлии киэһээҥҥи оскуолаҕа үөрэнним, комсомолга
киирдим. Оройуон киинин кулуубугар ыытыллар кэнсиэрдэргэ, тэрээһиннэргэ ба-
рытыгар актыыбынайдык кыттан иһэбин. Ол сылдьан 1963 сыллаахха армияҕа ыҥы-
рылынным. Барарбар III разрядтаах столяр диэн суруйан ыыппыггара. Сулууспам кэ-
мигэр элбэх саллааттан анаан талан ылан, 41796 нүөмэрдээх секретнэй строительнай
кистэлэҥ чааска сулууспалаабытым.
Бу чааска хайа анныгар кистэлэҥ аэродром туталлар эбит. Онно биэс киһи буо-
лан столярынан үлэлээбиппит. Миигин ол биэс киһиэхэ командирынан анаатылар.
Күн аайы үлэбит былаанын аһара толоробут, онон хайҕал-махтал ортотугар сылдьа-
быт. Чаас командованиетын аатыттан ийэбэр Махтал сурук ыыппыттара. Ити сылдьан
станокка тарбахтарбын быстаран, госпитальга сытан эмтэнэн дойдубар 3 группалаах
инбэлиит буолан 1965 с. төннөн кэлбитим. Ити күһүн урукку үлэбэр киирэн үлэлээби-
тинэн барбытым. Үчүгэй үлэбинэн «Коммунистическай үлэ ударнига» ааты ылбытым.
Ол сылдьан учуутал буолар баҕам баһыйан, Нам педучилигцетыгар үөрэнэ барбытым.
Ол барыыбар У-с разрядтаах столяр аатын иҥэрэн ыыппыттара. Устудьуоннуу сыл-
дьан сайыҥҥы практикабытыгар иккиэ буолан педучилищебытыгар анаан олус элбэх
олоппоһу, остуолу оҥорбуппут. Онно сылдьан «Чачани» хоһооҥҥо бастакы ырыам
мелодиятын айбытым. Табаарыстарым: «Таггтал кынаттаан, ол үөрүүтүттэн ырыа айа-
быт», — дииллэрэ. Оттон миэнэ, төттөрүтүн табыллыбатах тапталтан хомойуу ухханы-
гар айыллыбыта. Үөрэх оччолорго олус ирдэбиллээҕэ, мин математиканы уонна нуучча
тылын грамматикатын кыайбакка, үөрэхтэн ууратыллыбытым, дойдубар төннөн кэл-
битим. Ситэ үөрэммэтэх эдэр киһини оччотооҕу районо сэбиэдиссэйэ И.С. Портня-
гин, РМК сэбиэдиссэйэ Н.С. Колодезников өйдөөннөр, өйөөннөр, Чараҥ 8 кылаастаах
оскуолатыгар уруһуй, черчение, үлэ уруогар учууталынан үлэлэтэ ылбыттара. Ол кэннэ
учуутал үөрэҕин кэтэхтэн, бастакы нүөмэрдээх Дьокуускайдааҕы педагогическай учи-
лищеҕа үөрэнэн бүтэрбитим. 1970 сылтан уопсайа 36 сыл учууталынан үлэлээбитим.
1961-1969 сс. Уус Аддаҥҥа активнай комсомолец буоламмын, 1965-1969 сс. промком-
бинат 1-кы сүһүөх комсомольскай тэрилтэтин сэкирэтээринэн талыллан үлэлээбитим.
Ити кэмтэн ыла 40 сыл тохтоло суох уруһуй, черчение, үлэ уруоктарыгар оҕоло-
ру үөрэтэн, бочуоттаах сынньалаҥҥа тахсыбытым. Ол иһин миигин өйөөбүт, үлэҕэ
160

