Page 169 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

I ӨСПӨХ нэһилиэгэ

диэри үтүө суобастаахтык ыанньыксытынан үлэлээбитэ. Кини ыанньыксытынан үлэ-
лээбит сылларыгар элбэх наҕараадалары ылбыта. Оҕо сааһытган үлэни өрө туппут,
сэрии кэмин оҕото Лидия Акимовна: «Сэрии эрэ буолбатын, оччоҕо илиилээх-атахтаах
киһи үлэлээн-хамсаан олох олоруоҕа» диэн бигэ эрэллээх. Оннук эрэр буоллун!
Наҕараадалара: «РСФСР тыа хаһаайыстыбатын социалистическай күрэхтэһиитин
туйгуна», 1967 с., «Үлэҕэ килбиэнин иһин» мэтээл, 1970 с., «Үлэ бэтэрээнэ», 1992 с.,
«I Өспөх нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо», 2004 с., «Кыайыы 50 сьыа», 1995 с.,
«Кыайыы 70 сыла», 2015 с., «Кыайыы 75 сыла», 2020 с., «Сэрии оҕото», 2020 с.

Кириллов Егор Иванович,
үлэ б эт э р э э н э, У һун К уөл б ө һ ү ө л эгэ

Васильев Иван Федорович
Мин 1936 сьшлаахха сэтинньи 7 күнүгэр Бээрийэ нэһилиэгэр
төрөөбүтүм. Аҕам Васильев Федор Егорович, ийэм Аана 7 оҕону
төрөппүттэриттэн 2 эрэ оҕо хаалбыт. Холкуостаах дьон этэ. Ийэ-
бинэн аймахтарым Чараҥ Бурцевтара эбит. Ииппит ийэм Балаа-
йа диэн, кэлин 7 оҕо төрөөбүт. Абаҕам Васильев Савва Егорович
биэс сааспыттан эдьиийбинээн тулаайах хаалбыппытын иитэн
киһи оҥортообута. Бастакы үлэм муус түннүгү кыһыйыы, буор
муостаны харбааһын, хонук маһы дьиэҕэ таһан көмөлөһүү буо-
лара. Дьэ онтон дьонум ынах ыылларыгар тымтык тутан сыр-
датан биэрэр этим. Урут биригэдьиир ыалларга мөһөөччүккэ
кутан ыһыы сиэмэтин ыраастатара, ону остуолга кутан үс суол
гына араартараллара: бүтүн туорааҕа туспа, алдьаммыта уон-
на харынчы бөҕүн туспа. Биир накаас үлэ этэ. Ол курдук бүтэрдибит да эбии аҕала
тураллара. Арыычча бөдөҥөөбүппүт кэннэ бурдук быһыытыгар сиэмэ туоратар эти-
бит. Ону сатаан туораппакка хара сор буолара. Аспытын бэйэбит булунарбыт: кутуйах,
күтэр хасааһын булан, хатаран дьиэбитигэр иддьэрбит. Ол сиэмэбитин тааска тардан
лэппиэскэлээн өйүө оҥосторбут. Оннук хас күн аайы үлэ быыһыгар сылайыы, аччык-
тааһын бөҕөтө баара. Сайынын үксүн атах сыгынньах сылдьарбытыттан атахпыт төрүт
килэриччи чэрдийэн хаалара.
Малатыылкаҕа ат үүрэрбит, окко оҕуска от кэбиһиитигэр бугул таһарбыт. Бадьайаҕа
кэнники сиэмэ тартарачлара, онно оҕус үүрэрим, холкуос ууһугар күөрт күөртүүрүм,
оҕуһунан ыаллартан чох тастараллара. Ити курдук араас үлэҕэ улахан дьону кытта
тэбис-тэҥҥэ үлэлиирим, куруук аччык буоларым. Бурдук быһыытыгар сылдьан, сэ-
лиэһинэй туорааҕын ыстаан сиэн, испит тот курдук буоларбыт. Уонна пиэрмэҕэ үүт
сүүртэхтэринэ, ол күүгэнин иһэн күннүүрбүт. Аҕабыт холкуос араас үлэтигэр сылдьар
буолан хонор хоноһо курдук сылдьара.
Онтон Бээрийэ оскуолатыгар киирэн, 4 кылааска диэри үөрэммитим. Интэринээк-
кэ олордон абыраабыттара. Ити кэмтэн ыла саас сир тиэриитигэр оҕустары сиэтэрим.
Икки оҕуһу муннун тутуу — дьыала буолбата. Оҕо киһиэхэ ыарахан үлэ: ханан даҕаны
арытыалыа суохтааххын, булуук тутуута биир сор. Онтон солуокпутун бараналыыбыт.
Онно аты кытта уһун күнү быһа солуокка үлэлиирбит. Өссө моҕотой тириилэрин тут-
таран кыра да буоллар харчы ыларбыт. Обургу буолан баран, от мустарыытыгар хаста
да бастаан бириэмийэ ылбытым. Сэрии кэмигэр Кутааманан намыһах баҕайытык ба-
йыаннай сөмөлүөттэр көтөллөрө. Ити биһиэхэ Советскай Союзка көмөлөһө бардылар
дииллэрэ. Сэрии сылларыгар аһыҥа олус күүскэ түспүтэ, улахан дьон дьаама хаһаллар
этэ, онно аһыҥа буолунай түһэн өлөрө. Тирии имитэн этэрбэс тигэн кэтэрдэллэрэ,
этэрбэспит иһэ аһыҥанан туолара, оннук хойуу аһыҥа этэ. Өлөрө-өлөрө тэбээн иһэр-
бит. Бээрийэ үрэх сир буолан дулҕа сиэлин охсоллоро. Ону мунньуу биир эрэйдээх үлэ,

165