Page 287 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

IХОРО нэһилиэгэ

лэргэ сьшдьыбыта. Олус үчүгэйдик килиэби астыыра. Аҕам Бурцев Афанасий Алек-
сеевич Хоро нэһилиэгин «Кыһьы Маяк» холкуоска үлэ бөҕөтүн үлэлээн-хамсаан үлэ
күнүн аахсатлара. Сэрии кэмигэр, сут буолуутугар кэмэ суох киһи тыынын муҥхалаан
балыгынан өрүһүйбүттэрэ. Ити үлэтин иһин И.В. Сталинтан махтал сурук уонна мэ-
тээл туттарбыттара. Оройуоннааҕы муҥхалааһыҥҥа былаанын толорорун иһин «Бо-
чуот Знага» орденынан наҕараадаламмыта. Таайым Дегтярев Константин Федорович
(ийэм бииргэ төрөөбүт быраата) дьаһаллаах, кыахтаах үлэһит киһинэн билиниллэрэ.
Сайынын от үлэтигэр аҕыс оҕус аҕалар угаайы отун Көстөкүүн соҕотоҕун кыдама-
лаан, күҥҥэ 60-70 сыарҕа оту күрүөҕэ киллэрэрэ диэн кэпсииллэрэ. «Калинин» хол-
куоска кыладыапсыгынан уһуннук үлэлээбитэ. Сэриигэ барбатаҕа, армияҕа тутунан
сыыллыбыта буолла, биһиги билбэккэ хаалбыппыт. Эбэм Дегтярева Екатерина Гри-
горьевна Лаҕырыттаҕа балайда обургу балаҕаннааҕа, уонча сүөһүлээҕэ, сэрии кэмигэр
сукка киһи бөҕөтүн өрөһүйбүт эбиттэр. Ол иһин кинилэри дьон олус ытыктыыллара,
сылдьаллара, махтаналлара. Эбэм миигин сыарҕалаах оҕуска олордон баран күөллэргэ
тууларын көрө киирэрэ, мунду бөҕөнү чохулары, баҕалары улахан тымтайга сүөкүүр
этэ. Мүрүлэҕэ эрдэ киирэн сайылыырбыт. Ферма көһөн кэлэрин көрөргө наһаа үчү-
гэй диэн үөрэрэ. «Мүрүлэ» чахчы да үтүөкэн сайылык буоллаҕа: айылҕата кэрэтэ, уута
ырааһа, сирин аһа дэлэйэ. Ферма үлэһиттэрин оҕолорун кытта сөтүөлээн, оонньоон
көрүлүүрбүт. Киэһэ аайы бүтэй үрдүгэр олорон хойукка диэри атыыр оҕустар хар-
сыһыыларын көрөрбүт.
Онтон бэйэм туспунан аҕыннахха, үс сааспыттан илиим сустааптара бааһыран эрэй-
дэммитим. 7 сааспар диэри сүгүн оһон биэрбэтэҕэ, инньэ гынан аҕам сыарҕалаах атынан
кыһын кулун тутар ыйга Тааттаттан 70-ча саастаах Фома Чашкины аҕалан эмтэппитэ.
Отоһут икки күн эмтээн баран, миигин: «Үчүгэй буолуоҥ, этэҥҥэ сырыт, мин сааспын
саастан», — диэн төбөбүттэн имэрийэн алгыстаан барбытын өйдүүбүн. Онтон бааһым
оспута эрээри, илиилэрим сустааптара үлэлээбэт буолбута. Төрөппүттэрим 16 сааспар
«Кыһыл Маяк» холкуоска күн аахсаары чилиэнинэн киллэртэрбиттэрэ. Күһүн бурдук
хомууругар, маҥхааһайга сиэмэ ыраастааһыныгар сылдьарым, бааһынаҕа сиэмэ туораа-
ҕын куулга хомуйтараллара, оҕолору кытта арагаайканан моҕотойдору бултаталлара.
Алаастар ардай бүтэйдэрин абырахтааһын курдук үлэлэргэ сылдьыбытым. Хайыһар-
дыыр этим, тымныйан тыҥабын Томтордооҕу диспансерга, санаторийга 7 сыл эмтэнэн
үтүөрбүтүм. 1962 с. Бороҕоннооҕу тэрилтэлэргэ 2015 сылга диэри үлэлээбитим. Ити
кэмнэрбэр ырыаҕа 1954-2015 сс. Бүтүн Россиятааҕы, өрөспүүбүлүкэтээҕи, улуустааҕы
көрүүлэргэ, куонкурустарга 18 төгүл лауреат уонна дипломант, 3-тэ гран-при буолута-
лаабытым. Велоспорка 15 сыл оройуонум хамаандатыгар киирсэн, өрөспүүбүлүкэтээҕи
күрэхтэргэ кыттыбытым, 1-кы разрядтаахпын. Сайын от охсуутугар «Күүлэйгэ» 8 сыл
от охсооччуларга хотуур таптайааччынан, сытыылааччынан сылдьыбытым. Дуобакка
1970 сылтан билинҥэ диэри оонньуубун. Маастарга кандидат нуорматын 2000 с. толор-
бутум. 12 ырыа хоһоонугар мелодия айбытым, мелодистарга чилиэммин. 1995-2015 сс.
муус уутунан, хаарынан, сайынын-күһүнүн сыл ахсын биир да күнү көтүппэккэ закал-
катаммытым. Маслянай кыраасканан айылҕаны уонна дьон мэтириэтин уруһуйдуубун.
Любитель худуоһунньукпун. Сааһырдарбын да уруһуйдуур баҕа баар. Баҕар, быыстапка
оҥорбут киһи дии саныыбын, ол эрэн этэҥҥэ сылдьыахпын наада быһыылаах. Саа-
һым тухары чөл олоҕу тутуһан баччаҕа диэри сырыгтаҕым, арыгы, табах баҕайыга ончу
чугаһаабатах киһибин.

А хсы нньы , 2 0 1 9 сыл

283