Page 288 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

IХОРО нэһилиэгэ

Бурцева Вера Михайловна

Мин 1944 сыллаахха тохсунньу томороон тымныытыгар күн
сирин көрбүтүм. Сэрии абытай кэмигэр төрөөбүт эбиппин. Ол
гынан баран, сатлаат таптаран өлөрүн, оҕону-дьахтары умата ту-
ралларын, дьиэ-уот умайа турарын, сэрии алдьархайын адьаһын
көрбөтөҕүм. Миигин, эһээхэй оҕону, ийэлээх аҕам поеһынан
илдьэ баран истэхтэринэ, немецтэр поеһы тоҕо тэптэрэн кэбис-
питтэр үһү. Онно ийэлээх аҕам өлбүттэр, миигин дьон булан
ылан ииппиттэр. Онон ийэ-аҕа тапталын билбэккэ улааппытым.
Миигин оҕо оҥостубут дьонум дьадаҥытык олороро. Миигинэн
дьонтон үүт ас көрдөтөллөр этэ. Ол ыаллары быһыта-орута өй-
ДҮҮР курдукпун. Сорох ыатлар наһаа үчүгэйдэр этэ. Миэхэ ки-
нигэ, харандаас, лиис биэрэллэрэ. Онно наһаа үөрэрим. Сорох
ыаллар атах таҥаһа, ырбаахы кэтэрдэн ыыталлара. Саамай өйдүүрүм Пестряковтар
диэн ыаллар бааллара. Үүт биэрэн баран, өссө эбиитин 5 харчы биэрэллэрэ, киинэҕэ
сылдьаар дииллэрэ. Миигин наһаа сөбүлүүр этилэр.
Намна интэринээккэ олорон үөрэнэр этим. Интэринээккэ олорор кэмнэрбэр по-
вардарга илии-атах буоларым. Ас астыырга, иһит-хомуос сууйарга көмөлөһөрүм, ол
иһин миигин сөбүлүүр этилэр. Завхозпут икки илиитэ суох этэ. Мин киниэхэ наар
көмөлөһөрүм. Ол иһин миигин ас ыйаан биэрээччинэн үлэлэппитэ. Үлэтэ кыра
киһиэхэ син ыарахан этэ. Дьиэҕэ олорооччу оҕолоругар, 50 оҕоҕо, дьонноро кэлэн
ас ыйатан ылан бараллра. Ону барытын ыйаан бэлэмнээн баран дьоннорун ыҥыран
түҥэтэрбит. Бурдук, саахар, арыы, ириис, маннай, гречка, кэнсиэрбэ, кыра кэмпиэт,
бирээнньик, бэчиэнньэ буолааччы. Ону таһынан интэринээккэ 80 оҕо олорор, онно
аһыыр астарын ыйаан повардарга бэлэмнээн биэрэрбит. Интэринээккэ муус-мас кил-
лэриитэ, иһит-хомуос сууйуута барытын оҕолор бэйэбит оҥорорбут. Сааһын тыаҕа мас
бэлэмнээһинэ (икки тутаахтаах эрбиинэн эрбиирбит), күһүнүн муус ылыыта — барыта
субуотунньугунан буолара. Биһиги, 6 кыыс, уолаттартан хаһан да хаатсыбат этибит.
Мин 4-үс, 5-ис, 6-ыс кьпаастарга сайынын наар кирпииччэ үктээһинигэр сьыдьар
этим. Онно барыта илиинэн үлэлиирбит. Улахан дьону кытта үлэлиирим. Күҥҥэ хас
кирпииччэни үктүүрбүтүн ааҕар этилэр. Онно биирдэ улахан дьону кыайан, бастакы
миэстэни ылан, хаһыакка тахса сылдьыбытым уонна бириэмийэ харчы ьыаммын
олуһун үөрбүтүм. Дьоммор ол харчыны аҕалан биэрбиппэр үөрбүттэрэ уонна маны
килиэп харчыта оҥостуохпут диэбитгэрин өйдөөн хаалбыппын. 7-ис кылааһы бүтэрэн
баран «Трахплощадкаҕа» оҕолорго иитээччинэн үлэлээбитим. Хамнаһым биир мөһөөх
этэ. Ол харчынан оҕолору батыһан ДьПУ-1 куоракка үөрэнэ киирбитим. Хата, экза-
меммын барыгын биэскэ туттарбытым. Тута сборга ылбыттара, онтон ыла спорт олоҕор
киирэн бэйэбин-бэйэм көрүнэн сылдьыбытым.
Онтон 1963 сыллаахха Уус Алдан улууһун Кэптэни бөһүөлэгин олохтооҕо Бечека-
нов Николай Николаевичтыын ыал буолбуппут. Бастаан Кэптэни оскуолатыгар кэр-
гэним физруктаабыта, мин уус-уран салайааччы, нача&чынай кылаастарга ырыа уонна
физкультура уруоктарын биэрэр этим. 2 сыл үлэлээн баран Тумулга көспүппүт. Ман-
на интэринээккэ баспытааталлаабытым уонна кыра кылаастарга физкультура уруогун
биэрбитим. 1969 сыллаахха Чараҥҥа көһөн кэлбиппит. Оскуолаҕа иккиэн үлэлии сы-
рыттахпытына, кэргэним өлбүтэ. Бастаан продленнай группаҕа үс ый үлэлээбитим,
онтон физрукка көспүтүм. Николай Николаевичтыын 4 оҕону төрөтөн аҕыйах сыл
олорбуппут. 1989 сыллаахха кэтэхтэн үөрэнэн начаалынай кылаас учууталын дипломун
ылбытым.
1974 сыллаахха Чарантан төрүттээх Бурцев Василий Семеновичтыын ыал буолан 3
оҕону төрөппүтүм. Оскуолаҕа үлэлиир сылларбар пионерскай, комсомольскай үлэлэр-
гэ үлэлээбитим. Сайын аайы холкуоска, сопхуоска лааҕырдары үлэлэтэр этим. Сүн-

284