Page 29 - Сэрии инники күөнүгэр
P. 29
бэйэм, мин табаарыстарым Хаптаҕай детдомугар олорон "Алаас"
колхозтан үөрэнэр оҕолору кытта табаарыстаһан детдомҥа биэрэр
сааахардарыттан, кэмпиэттэриттэн ордорон лэппиэскэҕэ атас-
таһар буоларбыт. Биир уол (аатын, араспаанньатын олох
өйдөөбөппүн) дьиэтигэр илдьэн хоннороро, ийэтэ, аҕата аһынан
төбөбүн имэрийэллэрин бу курдук өйдүүбүн. Ол мин "ийэ", "аҕа"
диэн тыллары эппиппин да өйдөөбөт киһиэхэ олус күндү, сылаас
буолара.
Онон сэрии тулаайахтара диэн кимнээх буолуохтарын сөбүн
быһаара, өйдөтө сатаатым. Ол иһин мин "Сэрии сылларыгар дет-
дом баар буолан..." диэн кинигэбэр сэрии тулаайахтарыттан 1941 —
1945 сс. республика куораттарын, оройуоннарын детдомнарыгар
олорбут оҕолортон мин хаһыаттарга биллэриибин ааҕан сурук,
хаартыскаларын ыыппыттары киллэрэ сатаабытым. Этиллибитин
курдук, Саха сиригэр детдомнар сэрии иннигэр, сэрии кэнниттэн,
билигин даҕаны үлэлииллэр. Ол детдомнар тустарынан (ордук
саамай кырдьаҕастарын — Бүлүү, Тойбохой) үгүс бэртээхэй кини-
гэлэр таҕыстылар. Ордук Тойбохой детдомун иитиллээччитэ, Саха
Республикатын үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ Федоров Илья
Гаврильевич дьаныардаахтык үлэлиир, кини детдомугар аналлаах
хас да кинигэни таһааттарда. Билигин "демократия" дойдута диэн
аатырар Россиябытыгар хас да мөлүйүөн оскуолаҕа киирэр саас-
таах оҕо үөрэммэтин, оннооҕор элбэх оҕо "при живых родителях"
уулуссалары, вокзаллары кэрийэ сылдьалларын туһунан хаһыат-
тарбыт, телевидение, радио "үөрэ-көтө" суруйар, кэпсиир курдук-
тар. Правительство салайааччылара эмиэ этэллэр, ол эрээри хан-
нык да көдьүүстээх, биллэр-көстөр дьаһал ылыллыбат курдук дии
саныыбын. Ол түмүгэр биһиги да республикабытыгар уонунан оҕо
бэйэтигэр тиийинэр, сураҕа суох сүтэр.
Мин бэйэм эппинэн-хааммынан билбит киһи быһыытынан сэ-
рии тулаайахтарын туһунан суруйа сатаатым. Биһигини мунньан
тылбытын-өспүтүн истиҥ, сэрии саҕана үлэлээбит оҕо дьиэлэрин
истиэнэлэригэр бэлиэ суруктарда хаалларыаҕыҥ диэн этии да
киллэрэ сатыыбыт. "Сэрии сылларыгар детдом баар буолан..."
диэн кинигэни хос бэчээттэтиэххэ диэн тыыл ветераннара сүүрэ-
көтө сатаатылар да, туһа тахсыбата.
Сэрии тулаайаҕын туһунан Анастасия Варламова бэйэтин ты-
лыгар, мелодиятыгар ырыа буолбут "Сэрии тулаайаҕа" диэн
айымньытыгар маннык кырдьыктаахтык хоһуйбут:

