Page 218 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КУРБҮҺАХ нэһилиэгэ

Курбуһах нэһилиэгэ

Аммосов Гаврия Гаврильевич

Мин 1943 сыллаахха кулун тутар 23 күнүгэр Курбуһах нэһи-
лиэгэр күн сирин көрбүппүн. Дьонум боростуой холкуостаахтар
этэ. Ийэм — Лааһарап Егор Романовичка соҕотох кыыс. Аҕам —
Аммосов Афанасий Филипповичка 9 оҕолоох ыалга улаханнара.
Бииргэ төрөөбүттэриттэн 4 уол Ийэ дойдуларын көмүскүү сэ-
риигэ ыҥырыллан барбыттар. Биир ыалтан бары барыахтара дуо
диэн, мин үөскүүр, төрүүр быабар, военкомакка үлэлиир Кур-
буһах киһитэ, үтүө санаалаах Аммосов Серафим аҕабын Ааллаах
Үүҥҥэ таһаҕас таһыытыгар ыыттарбыт. Соҕотох уол оҕо төрөөн,
күн сирин көрбүппэр дьонум да, мин да улахан махталлаахпыт.
Сэрии сут дьылларыгар биһиги дьиэҕэ икки кырдьаҕас эһэлээх
буолан тыыннаах хаалбыппыт. Кинилэр куобахтаан, балыктаан ийэбин, эдьиийдэрбин
тыыннаах хаалларбытгара, хоргуйууттан быыһаабыттара. Балык өлүнэн, куобах быа-
рынан эмсэхтээн киһи оҥорбуттар. Билигин ити астары сиэбэппин, сүрэхпин астар-
быппын быһыылаах. Сүүрэр-көтөр оҕо сааһым өбүгэм сиригэр Ат Туйаҕар (кыстыкпыт),
Нүөдүрүкү (сайылыкпыт) тула ааспыта. Бары оччотооҕу оҕолор курдук моҕотойдоон,
күтэрдээн, кутуйах ордуулаан сайыны атаарарбыт. Бииргэ оонньуур оҕом да суоҕун
кэриэтэ этэ. Сайылык үрдүнэн уонча ыалга эт саастыы Володя Васильев эрэ баара.
Кыһынын ийэбин, эдьиийдэрбин батыһан холкуос хотонугар тымтык тутан, ньирэй-
дэри ийэлэригэр эмнэрэн көмөлөспүтэ буоларым. Улаатан баран, эһэлэрбин батыһан
куобахха быһыттарын көрсөрүм, балыкка саас куйуурдуурбут, туулуурбут. Сайын кус
оҕото улаатыыта эһэм Дьөгүөр оҕонньор атынан кус оҕолуурбут. Олус өйдөөх кусчут
тыһы ыттаах этэ. Саас төрүүрүгэр сыырга уйа хаһынан сүтэн хаалара. Ону оҕолор бары
көрдөөн буларбыт. Эһэм сайылык дьонугар кус оҕото улааттаҕына биирдэ көҥүллээн
ытын уларсара. Туулаан тымтайга балык, мунду сүгэн аҕаларын бары үллэстэрбит.
Ыалларга түҥэтээччи, соҕотох уол буолан, мин таһарым. Кыра эрдэхпиттэн айылҕаны
кытта алтыһан улааппытым. Ол эһэм үтүөтэ. Аҕам эрдэ ыалдьан бу дойдуттан барбыта.
Онтон сотору соҕус буолан баран икки эһэм өлбүттэрэ.
Оскуолаҕа 1950 сыллаахха ньолобуой кылааска үөрэнэ киирбитим. Дьонум учаастак-
ка, Ат Туйаҕар, олорор, үлэлиир буоланнар, оҕолору кытта сатыы сылдьан үөрэммитим.
Оскуола биһигиттэн 7 км ырааҕа, Г.В. Егоров туттарбьҥ оскуолата, элбэх оҕону үөрэппит,
олох киэҥ аартыгар сирдээбит үтүөлээх, олус ытыкгыы, астына көрөр дьиэм. Билигин эр-
гэрэн туһаныллыбакка турар. Туһаҕа таһааран, өрөмүөннүүр туһунан хаста да туруор-
сан көрдүм да, хамсааһын суох. Бу историческай дьиэ эбээт. Оскуолаҕа үөрэнэр сыл-
ларбар ортотук үөрэнэн, пионерга, комсомолга иитиллэн, сэттис кылааһы бу оскуолаҕа
бүтэрбитим. Кыра эрдэхпитгэн сайын окко оҕус сиэтэн, кэбиһиигэ улахан дьону кыт-

214