Page 220 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 220
КУРБҮҺАХ нэһилиэгэ
нигэр «Тыҥ Хатыыта» диэн тэрилтэни тэрийэн үлэҕэ ылбыта. Чөл олоҕу тарҕатар, ары-
гыны утары охсуһар Чурапчы «Саҕахтарын» кытта бииргэ үлэлээбиппит. Үлэтэ суох-
тары, олоххо бүдүрүйбүтгэри, арыгыһыттары кытта күүскэ үлэни ыытан, тыа сирин
бастакы спартакиадата Бороҕоҥҥо ыытылларынан саҥа «Бэрт Хара» стадиону тутууга
биригээдэ ыытан үлэлииллэрин ситиспиппит. Чурапчыга «Саҕахтар» ыһыахтарыгар
элбэх дьонноох баран олус үчүгэйдик күрэхтэһэн, ыллаан-туойан, дуоһуйа сынньанан
дьоннорбутун күүлэйдэппиппит. Пенсияҕа тахсан баран аны Нүөдүрүкүгэ, өбүгэбит
сиригэр, 5 ыал буолан сүөһү, сылгы иитгэн сайылык тэриммиппит. 10-ча сьш сайын
аайы көһөн олус көхтөөхтүк олорбуппут. Нэһилиэк айылҕа харыстабылыгар «Киһи
айылҕа оҕото» диэн анал программа ылынан үс сыл үлэлээбиппит. Онно биһиги, са-
йылык ыатлара, оҕолоро, биир бастакынан өйөөбүппүт, үлэлэспиппит. «Уйулҕа» диэн
оҕолор лааҕырдарын бастакынан тэрийбиппит. Экологическай ьшлыгы, суол кытыы-
тын, ойууру ыраастан, күөллэргэ собо балыгы ыытан Кэбээйиттэн собону, быраҥаат-
та ыаматын күөллэргэ ыытан боруобалаабыпгтыт. Хас биирдии оҕо бэйэтэ бас билэр,
түргэнник ситэр куһу, хааһы, куруолугу, козаны ииппиттэрэ. Нэһилиэккэ айылҕаны
харыстыырга, чөл олоҕу тутуһарга, иһэр ууну анализтыырга, нэһилиэк экологическай
паспорын СГУ устудьуоннарын кытта оҥорторууга, оскуолаҕа, детсадка экологическай
үөрэхтээһини, күөллэри бэрээдэктээн, сыл өрөтө-өрөтө муҥхалааһыны, собо балыгы
күөллэртэн көһөрөн ыытыыны уо.д.а. үлэлэри нэһилиэнньэҕэ утумнаахтык өйдөтөр
үлэни күүскэ саҕалаабыппыт. Онтон биир саас куска бултааһыны нэһилиэккэ тох-
тото сылдьыбыппыт. Бу үлэни үтүө суобастаахтык Николай Николаевич Пестряков
иилээн-саҕалаан үлэлэппитэ, салайбыта. Үс сыллаах үлэбитин түмүктүү айылҕа ха-
рыстабылын министрэ Алексеев Василий Гаврильевич салайааччьшаах бөлөх тахсан
наҕараадалары, үрүҥ көмүс бэлиэлэри туттарбыта. Үчүгэй үлэлээхтэринэн детсады,
биһиги «Уйулҕа» лааҕырбытын бэлиэтээбиттэрэ. Салгыы үлэлииргэ дуогабардаһарга
сөбүлэспитгэрэ. Сөптөөх салайааччы көстүбэккэ бу үлэбит умнуллан хаалбыта.
Кыайыы 45 сылыттан ыла сэриигэ баран өлбүт убайдарбытыгар анаан сайылыкта-
рыгар Илья Сергеевич Стручков саҕатаабыт өйдөбүнньүгүн тупсаран, эбии ураһалары,
саха балаҕанын аҥаарын кэнсиэртиир площадканы оҥорон, цементэй пааматынньык-
ка билиитэлэри (манна көмүллүбэтэх, сэрии толоонугар охтубут дьоммутугар анаан)
оҥорторбуппут. Мраморнай билиитэҕэ сэрии кыттыылаахтарын, тыылга үлэлээбит-
тэри «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат» диэн өйдөбүлүнэн барыларын суруйан
үйэтиттибит. Ыһыахтыыр сирбитигэр күтүөппүт, Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа,
Берлиҥҥэ комсомолга киирбит Итья Сергеевич Стручков аатын нэһилиэккэ туруор-
сан иҥэрбиппит. Элбэх киһилээх улахан ыһыахтары, күрэхтэри ыыталаан кэллибит.
Оҕолор, аймахтара турунан туран көмөлөөн бириистэри, араас тэрээһиннэри соруй-
тарыыта суох бэлэмнииллэр, кытталлар. Сэрии бэтэрээнэ, Ленинград блокадатын
кыггыылааҕа, сэриини Польшаҕа, Австрияҕа тиийэн түмүктээбит таайбыт, биллии-
лээх ат баайааччы Василий Афанасьевич Аммосов аатыгар улахан бириистэрдээх ат
сүүрдүүтүн нэһилиэккэ, улууска хаста да ыыттардыбыт. Илья Сергеевич Стручковка
«Байанай күрэҕин» үрдүк тэрээһиннээхтик, дьон махтанар гына хас да төгүл оҕолоро,
күтүөттэрэ, аймахтара ыыттылар. Сэриигэ биһиги аймахтан 7 киһи кыттыбыта, сорох-
торо сэрии толоонугар хаалбыттара. Кинилэр сырдык ааттарын үйэтитэр, кэлэр ыччат-
тарга өйдөтөр хас биирдии үлэни бэлэмнээн, кинилэр ааттарынан күрэхтэри тэрийэри
үгэскэ кубулуттубут. Кыайыы 75 сылын көрсө саҥалыы тэрээһиннэри орто көлүөнэ
ыытарын ситистибит.
Билигин 77 саастаахпын, Курбуһах нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕобун. Кэргэм-
минээн икки кыыс оҕолоохпун, үс сиэн дьоллоох эһэтэбин. Дьон ортотугар сылдьан
үлэлиибин, саҥаттан саҥа этиилэри, көрүүлэри олоххо киллэрсэбин, нэһилиэкпит
сайдарын, тупсарын туһугар бары биир өйгө-санааҕа кэлэрбитигэр баҕарабын.
14.03.2020 с.
216
