Page 222 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 222
КУРБҮҺАХ нэһилиэгэ
өр күүппүт. Ийэтэ быары көрөн олорон ытамньыйбыт, онтон уоскуйан күөс буһарбыт.
Ол күөс минньигэс сыта-сымара, амтана өргө диэри аччык оҕо саас биир умнуллубат өй-
дөбүлэ буолан хаалбыт. Курбуһахтартан эт атыылыы Бороҕоҥҥо киирбит дьоннор: «Бу
Дьөгүөр уола турар дии!» — диэн билэннэр, эт бэрсибиттэрин аҕабыт кырдьыар диэри
кэпсиирэ, олус да үөрбүтүн этэрэ: эт да биэрбитгэритгэн уонна ордук аҕатын билэл-
лэриттэн үөрээхтээтэҕэ. Ийэтэ, иистэнньэҥ киһи буолан, улаатан иһэр оҕотун таҥын-
нараары Америкатган кэлбит бурдук куулуттан мааны көстүүм тикпит, кыра саппыкы
улларбыт. «Мин саҕа мааны киһи суоҕун курдуга», — диирэ аҕабыт.
Бу кэмҥэ ийэбит Мааппа Ньурба Маарыгар эмиэ аҥаардас аҕаҕа алта бииргэ
төрөөбүттэр кыһалҕа бөҕөтүн көрөн олороохтообуттар. Аҕалара Сүөдэр — Григорьев
Федор Данилович, булчут буолан, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан олорбуггар. Өссө
аҕаларын, турбут-олорбут сытыы, үлэһит киһини, Ааллаах Үүҥҥэ таһаҕас тиэйтэрэн
ыыталлар эбит. Онно оҕолор бэйэлэрэ эрэ дьиэһиттээн, улахан эдьиийдэрэ Мотуруона
ас булан-талан аһатара. Эдьиийим өссө үчүгэйдик көрөрө бэрт буолан биирдэ да быт-
тыйбатаҕым диирэ ийэм. Көмүлүөк оһоххо элбэх да мас наада этэ, онно маһы оҕолор
иккиэ буолан, кыайбакка ытаһа-ытаһа эрбээн муҥнаналлара. «Эрэйдээх, ийэтэ суох
буолан, бу баттаҕын быыһынан көрөн турар...» — диэн дьахтатлар кини туһунан кэпсэ-
тэллэрин ыарыылаахтык истэрэ. Оскуолаҕа үөрэнэ сырыттаҕына, оҕолору үөрдээри,
учууталлара Саҥа дьыл бырааһынньыгын тэрийбиттэр. Үөрүүлээх да күн буолбут.
Киэргэтиллибит харыйа, оонньуу-күлүү бөҕө. «Мааппа, соҥҥун уһулууй, итии дии!» —
диэн учуутала хаста да эппит да, ийэбит сонун устубакка хороводка ыллаан-үҥкүүлээн
үөрэ сылдьыбыт. Ол былаачыйата алдьаммытыттан кыбыстан устубатах эбит.
Сэрии ыар тыына дьон хаҕыс сыһыаныттан ордук биллэр эбитин этинэн-хаанынан
билбитин ийэбит олус хомойон кэпсиирэ. Ханнык да кэмҥэ сиэрдээх буолуу баар буо-
луохтаах диэхтиирэ. Биир умнуллубат баас буолбуг түгэни кэпсээччи. Убайа Дьөгүөрдүүн,
бырааттарын Байбалы көтөҕө-сүгэ сылдьан, күһүн тымныыга бааһынаҕа сиэмэ итигэс-
тии сьщдьыбытгар. Атгаах биригэдьиир сүүрдэн кэлэн, сиэмэлээх саппыйаларын бьп-
дьаан ылбыт. Дэлби мөхпүт. Атынан баран иһэн, ол сиэмэлэрин сыыһын суол буоругар
тэбии-тэбии сүүрдэ турбут. «Ол саҕа хомойбуппут суоҕа», — диирэ ийэбит барахсан.
Дьоммут кэлин үөрэнэн, учуутал идэтин ьшбытгара. Курбуһах орто оскуолатыгар көр-
сөннөр, ыал буолбутгара. Үйэлэрин тухары дьоҥҥо убаастанар учууталлар этэ. «Оон-
ньоммотох оҕо саас диэн саамай сөпкө эппиттэр», — диирэ ийэбит. Ол иһин да буолуо,
олохторугар, үлэҕэ да, көргө да көхтөөх этилэр. Кырдьыахтарыгар диэри олус сэргэхтэрэ.
Лхтыыны суруйдулар
Марфа Федоровна, Егор Егорович Аммосовтар
оҕолоро Курбуһахтан, Ньурбаттан, Сунтаартан
Кулун тутар 15 күнэ, 2020 с.
Аммосов Егор Семенович
Мин 1930 сыллаахха II Курбуһах нэһилиэгэр Толоон Эбэҕэ
Күрдьэхтээх алааска төрөөбүтүм. Аҕам Аммосов Семен Проко-
пьевич — эһэм Борокуоппай бастакы оҕото. Эһэм сэрии кэми-
гэр сукка көрбөт буолан өлбүтэ. Ийэм Аммосова Евдокия Соф-
роновна II Байаҕантай «Пятилетка» холкуостан Готовцевтартан
төрүттээх. Биһиги бииргэ төрөөбүт алтыабыт: Егор, Прокопий,
Семен, Василий, Евдокия, Аграфена.
Оҕо сааспыт аҕабыт алааһыгар Күрдьэхтээххэ уонна Дулҕа
сайылыкка ааспыта. Оскуолаҕа кыра кылааска үөрэнэрбэр эһэм
оҕуһунан Уус Күөлүгэр киллэрэрэ-таһаарара. Алааспытыгар үчү-
гэйдик да олорбуппут: сүөһү-ас дэлэйэ, киһи-сүөһү кэлэрэ-бара-
218
