Page 307 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

IIЛӨГӨЙ ьвһилиэгэ

Сэрии кэмин оҕояоро

Хаһан кыстыкка киирии буолла да, оҕолор сорохторо бороон, сорохтор субай сүөһү
көрө, сорохтор дьонноругар көмөлөһө, бары кэриэтэ сүөһү көрүүтүгэр бараллара. Хол-
куоска биир да тиэхиньикэ суоҕа, үлэ барыта ат, оҕус көлөнөн толоруллара. Онно таһаҕас
таһыытыгар, от-мас тиэйиитигэр бастайааннай үлэлииргэ бу оҕолор анаммыппыт:

1. Дегтярев Михаил Прокопьевич
2. Колесов Гавриил Кириллович
3. Бурнашева Александра Павловна
4. Мигалкина Матрена Саввична
5. Находкина Евгения Петровна
Бу оҕолор бука бары тутуспутунан, сьш аайы сэрии бүтүөр диэри кыһынын таһаҕас
таһыытыгар сылдьыбыппыт. Уонна Калинин аатынан холкуоска сыһыарыллыбыт тэ-
рилтэлэргэ тыаттан мас кэрдиһэн, күөлтэн муус ылсан барытын көлөнөн таһарбыт,
аны тыаттан киллэрбит долгучуохпутун илиинэн эрбээн, саһааннаан, туруоран биэрэр-
бит. Бу күүстээх үлэҕэ уһун кыһыны быһа, аһа-таҥаһа суох оҕолор сырабыт-сылба-
быт баранара. Маныаха эбии бурдук биэрбэт, хамнас да төлөөбөт этилэр, «бэриллибит
былааны толор да сабаас» дииллэрэ. Маны таһынан, райпотребсоюз эргинэр табаарын
Суоттуттан, Дьокуускай куораттан, Нам оройуонун Кылагыр диэн арыытытган ат-оҕус
көлөнөн таһарбыт. Ол курдук, Дьокуускай куораттан таһаҕас тиэйэн тахсар буоллахпы-
тына, 10 хонук устата аһыыр-аһаабат, утуйар-утуйбат ырыган ат-оҕус көлөнөн айан-
ныырбыт. Ол сылдьан, көлөбүт ыран суолга сытан хаалар түбэлтэтэ хаста да тахсыбыта.
Сороҕор кыайан туран хаампат буолбут көлөбүтүн суолга таах өлөрөн баран, быраҕарга
күһэллэрбит. Бу түбэлтэҕэ таһаҕаспытын суолга төттөрү-таары кырынан таһарбыт. Бу
курдук сындалҕаннаах, эрэйдээх айанынан, оччотооҕу МТС сайын устата туттар горю-
чайын барытын Жатайтан таһарбыт. Итинник оройуон холкуостара бары таһаллара,
бэл, ыраах Түүлээх нэһилиэгиттэн тиийэ кэлэн тасыһаллара.
Саҥа улаатан эрэр оҕолорго үлэ бу эрэ буолбатаҕа, кыһынын фермаҕа оҕонньот-
тор кыстатан турар сүөһүлэригэр отун кыайан тиэйбэтэхтэринэ, онно көмөҕө барар-
быт. Ол быыһыгар, оройуон киинигэр Бороҕоҥҥо тутуу бэрэбинэтин улахан дьону
тэҥинэн таһарбыт. Сааскы ыһыы үлэтэ, хаар типтэриитэ, ноһуом таһыыта уонна
«Калинин» холкуос киинэ буолуохтаах Мүрү Томторугар алаастартан көтүллүбүт дьиэ
маһын таһыыта уо.д.а. үлэлэр биһиги моонньубутугар сүктэриллэллэрэ. Мантан да
атын үлэлэргэ кыһын да, сайын да туора туран хаалбакка, аккаастыыр диэни билбэккэ
мэлдьи холобурга сылдьар оҕолор элбэхтэрэ.
Оччотооҕу сэрии сылларын аас-туор олохтоох оҕолоро улахан киһини кытары
тэҥҥэ, икки хараҥаны тэҥнээн, өрөбүл, бырааһынньык диэбэккэ үлэлиирбит. Таҥас-
сап туох кэлээхтиэй, куобах тириитэ баар буолан, ол тириини онон-манан сэлбийэн
тигэн тыыннаах ортохпут буолуо. Оччотооҕу дьон-сэргэ төһө да сэрии ыарахаттара хам
баттаатар ытыы-сонуу, муҥатыйа сылдьыбат этилэр. Кыайыы буолуо, дьоммут эргил-
лиэхтэрэ, дьоллоох олох кэлиэ диэн бигэ эрэллээх этибит.
Г.К. Колесов

Дьулаан сыллар кырдьыктара

Лҕа дойду Улуу сэриитин кэнниттэн сака көлүөнэ үүнэ оҕуста. Кинилэр сэрии туһунан
кинигэттэн, хаһыаттан эрэ билэллэр. Оттон сэрии сылларын оҕолорун өйдөрүгэр-санаа-
ларыгар 1941-45 сыллар умнуллубаттык икэн хаалбыттара.
1941 с. мин төрөппүттэрим Уус Алдан оройуонун Томтор бөһүөлэгэр олорбутта-
ра. Бэс ыйын 22 күнүгэр олохтоох араадьыйанан сэрии буолбутун туһунан ССРС тас

303