Page 231 - Дүпсүн сирэ

6. Столица көмүскэлигэр
Коммунист И.Р.Ховров I гвардейскай корпуска полковник Автандилов
хамандыырдаах 5-с кавалерийскай полк эскадронугар рядовой байыаһынан
сылдьыбыта. Москва көмүскэлигэр сэриилэспитин туһунан буойун маннык
ахтар: «Биир ый устата үөрэммиппит кэнниттэн кавалерист саҥа таҥаһын
таҥыннаран, баран туе арҕаа айанныыр эшелоҥҥа олорпуттара. Эшелон Мих­
нево станцияҕа тохтообута. Биһиги эскадроммутун Шипинко диэн дэриэбинэҕэ
аҕалбыттара. Кыһыҥҥы таҥастарбытын, сэрии сэбин толору ылбыппыт. Сэ-
тинньи 12 күнүгэр Сохинки—Бутырно—Калугино туһаайыыларынан походнай
маршка барбыппыт. Сэрии үгэннээн бара турар сиригэр тиийэн тохтообуп-
пут. Аттарбытын иһирик ойуурга хаалларан баран, атаакаҕа сатыы киирэр-
гэ бэлэмнэммиппит. Артиллерия дохсун ытыытынан, пулемет уотунан суол
солонон «Ийэ дойду иһин!», «Москва иһин!» диэн хамаанданан кынаттанан
иннибит диэки тохтоло суох киирэн истибит. Өстөөх чугуйан биэрэ-биэрэ
ойуурдарга сөрөнөн харса суох уоту аһара. Тыа иһэ атаакалааччылар сыап-
тарынан үллэҥнэс. Синятино дэриэбинэни түргэнник ылбыппыт, ол гынан
баран, кимэн киириини салгыы сайыннарыы табыллыбатаҕа. Элбэх дьоннор-
бутун сүтэрэн, ити дэриэбинэ таһыгар төттөрү чугуйан, оборона туттар түбүгэр
түспүппүт. Синятино дэриэбинэ оройуонугар сэтинньи 17 күнүгэр диэри сэ-
риилэспитим. Өстөөх сэриилэрэ хаста да суоһар атаакалары онортоон, ыксата
сылдьыбыттара. Дьолго биһиги баһыйар күүстээх уонна, оборонаҕа кэннинэн
чугуйар диэни билбэккэ, син биири санаан кыайыыга дьулуурдаах буоламмыт,
өстөөх элбэх күүһүн урусхаллаабыппыт.
Сэтинньи 17 күнүгэр буолбут кыргыһыыга мин хаҥас илиибэр ыарахан-
нык бааһыран, атаакаҕа киирэн иһэр дьоннорбуттан быстан хаалбытым. Дэ-
риэбинэм диэки төннөн истэхпинэ, санитардар бааһырбыт дьонунан туолбут
массыынаҕа киллэрэн, санчааска илпиттэрэ. Госпиталга 1942 сыл муус устарга
диэри сыппытым. Врачебнай хамыыһыйа дьоно сэриилэһэр кыаҕа суох диэн
түмүгү оҥорон, дойдубар төттөрү атаарбыттара...»
Коммунист, саллаат И.Р.Ховров кэтит түөһүн сэрии уонна эйэлээх тутуу 7
мэтээллэрэ киэргэтэллэр. Кини сүүрбэттэн тахса сыл маҥнайгы сүһүөх пар-
тийнай тэрилтэ секретарынан үлэлээтэ. Өссө итиннээҕэр уһуннук нэһилиэк
советын депутата буолан, быыбардааччылар итэҕэллэрин толлортоото. Иван
Романович 1973 сыллаахха «Октябрь» холкуоска биригэдьиирдии сылдьан
пенсияҕа тахсыбыта. «В.И.Ленин төрөөбүтэ 100 сылын бэлиэтээн. Килбиэн-
нээх үлэтин иһин» мэтээлинэн наҕараадаламмыт сэрии уонна үлэ ветерана
билигин даҕаны общественнай үлэ үөһүгэр сылдьар. Кини Дүпсүн нэһилиэгин
Советын председателин солбуйааччы.
Ф. Васильев
Ленинскэй тэрийээччи. — 1975. — Кулун тутар ый
7. Буойун бойобуой суола
«Кини кимэн киирии иннинэ бойобуой сорудах ис хоһоонун байыастарга
быһаарарга элбэх үлэни ыыппыта. Командование сорудаҕын эҥкилэ суох то-
227