Page 233 - Дүпсүн сирэ

буолан, I группалаах инбэлиит быһыытынан үлэттэн туоруор диэри Госстрах
старшай инспекторынан ситиһиилээхтик үлэлээбитэ.
Сэрии, үлэ ветерана Г.Г.Рожин 1974 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ. Билигин
кини олоҕун үс оҕото, элбэх сиэннэрэ салгыыллар. Саллаат, хаһаайыстыбаннай
салайааччы, ыраас дууһалаах коммунист Г.Г.Рожин олорбут олоҕун, охсуспут
охсуһуутун омоон суола оспот. Кини дьон кыһалҕатыгар көмөлөһөр чуор,
иҥэн-тоҥон дьону истэр, кинилэр тустарыгар сүүрэр-көтөр Г.Г.Рожин сырдык
мөссүөнүн биир дойдулаахтара хаһан да умнубаттар.
И.Прудецкай, тыыл, педагогической улэ ветерана
Ленинской тэрийээччи. — 1988. — Ыам ыйын 8 к.
8. Саха саллаата — бочуотунай харабылга
Кыргыһыы толоонугар охтубут Саха сирин хайҕаллаах уолаттарын туһунан
суруллубут «Өйдөбүнньүк кинигэ» иккис томугар икки хаартыскаҕа хараҕым
хатанна.
Бастакы хаартыска: <•О т д ел ен и е в о й с к М В Д , н есш ее о х р а н у п о д ъ ем н ы х п ут ей
к П о т сд а м у. Б ер л и н , 1 9 4 5 г.» диэн суруктаах. Нуучча норуотун ньургун уолат­
тарын кытта биһиги биир дойдулаахпыт Николай Саввич Гоголев уна илии-
тинэн өттүк баттанан турар. Эдэркээн бэйэлээх, байыаннай форма бөҕө.Ыраас
да сэбэрэлээх киһи эбит. НКВД сэриилэриттэн талан-талан булбут дьонноро
буоллахтара.
Иккис хаартыска: « Н а к о н т р о л ь н о -п р о п ус к н о м п у н к т е в П о т сд а м е. Г ер ­
м ан и я . 1 9 4 5 г.» диэн суруктаах. Н.С.Гоголев автоматын түөһүгэр иилинэн
хонтуруоллуур-аһарар пуунтга поска турар. Мотоциклга мэнэстибит икки ба­
йыаннай киһини докумуоннарын көрөн аһараары тураллар.
Историяҕа биллэринэн үс улуу державалар баһылыктара 1945 с. от ыйын
17 күпүттэн атырдьах ыйын 2 күнүгэр диэри Потсдамҥа корсүбүттэрэ. ССРС
делегациятын И.В.Сталин, АХШ делегациятын Г.Трумэн, Великобритания
делегациятын бастаан У.Черчилль, от ыйын 28 күнүттэн, парламент быыба-
рын кэнниттэн былааска лейбористскай партия кэлэн, К.Эттли салайбытта-
ра. Потсдамнааҕы конференциями ССРС бэйэтин интернациональнай иэһин
чиэстээхтик толорбута.
Н.С.Гоголев ити исторический конференциями бойобуой харабылга турбу-
тун маннык кылгас ахтыыны суруйан кэриэс хаалларбыт: «Мин Ама дойдуну
көмүскүүр Улуу сэриигэ 1941 сыл атырдьах ыйын 12 күнүгэр ьпгырыллыбытым
уонна сэрии бүпнүтүн кэнниттэн, 1946 сыл бэс ыйыгар, дойдубар демобили-
зацияланан кэлбитим. Армиями сылдьар сылларбар араас чаастарга сулууспа-
лаабытым. 1945 сыллаахха буолбут Берлиннээми, ардыгар Потсдамнаамы диэн
ааттанар, конференцияма манабылга сылдьан турардаахпын. Ол туһунан кыл-
гастык кэпсээтэххэ маннык. Ити конференция иннинэ биһигини тус-туспа
чаастартан хомуйбуттара уонна конференция буолуон иннинэ балтараа ый кур-
дук анаан үөрэппиттэрэ, ураты үчүгэй усулуобуйама сырытыннарбыттара. ХНТ
Куттал суох буолуутун Сэбиэтин бас билэр аналлаах армията тэриллиэхтээх
диэни истэр этибит. Үөрэтэн бараннар онно ыытаары гыналлара дуу, хайдах
229