Page 238 - Дүпсүн сирэ

Кини 1942 сыллаахха ахсынньы ыйга Сталинградский фронт 57-с Аармыйа
24-с полкатын састаабытар киирэн, Паулюс армиятын төгүрүктээн ылыыга аан
маннай бойобуой сүрэхтэниини ылбыта. Онтон Курскайдааҕы кыргыһыыга,
Брянскай, Смоленскай куораттар туһаайыыларынан өстөөҕү урусхалласпыта.
Советскай буойуннар немецкой фашистары утары харса суох кыргыһаллара.
Михаил Евстафьевич хас да төгүл өлөр-тиллэр быһылааҥҥа кииртэлээбитэ.
Биирдэ өстөөхтөн «тыл» ыларга бойобуой бирикээс бэриллибитэ. Харан а буо-
луута хаһыа да буолан разведкаҕа барбыттара. Чычаас уулаах үрэҕи туораа-
быттарын кэннэ өстөөхтөр билэннэр уоту аспыттара. Ытыалаһыы быыһыгар
Михаил Евстафьевич биир немец саллаата бааһыран баран икки илиитин өрө
уунан олорорун көрбүт. Сүүрэн тиийэн икки илиититтэн ылан, үрэхтэн тахсар
сыыр диэки соспут. Бу кэмҥэ өстөөх кинилэртэн олох чугас уоту аспыт. Онуо-
ха үгүһү толкуйдуу барбакка, өстөөх диэки гранататын харса суох бырахпыт.
Ол кэмҥэ өстөөх буулдьата икки атаҕын уҥуоҕун алдьатан, бааһырпыт. Ми­
хаил Евстафьевич винтовкатын түөһүгэр тутаат, сыыртан төкүнүйэн түспүт.
«Үрэҕи туораатым эрэ дьоммун булуом этэ» диэн санаатын кытаатынна-
ран, бары күүһүн мунньунан сыыллан истэҕинэ, биһиги санитарбыт көрсөн
маҥнайгы көмөнү оҥорбут. Кэлин 1694 №-дээх госпиталыа эмтэнэн үтүөрэн
баран, Брянскай фроҥн а сэриилэһэ сылдьан, снаряд дэлби тэбиититтэн кон-
тузияламмыт. Смоленскай туһаайыытыгар 1943 сыллаахха атырдьах ыйын 29
күнүгэр түөһүн курдаттыы ыттаран госпиталга киирбитэ. Кэлин Архангельска!!
куорат муоратааҕы гарнизоннай чааһыгар сулууспалыы сылдьан Кыайыыны
көрсүбүтэ. «Хорсунун иһин», «Сталинград оборонатын иһин» мэтээллэр буой-
ун түөһүн киэргэппиттэрэ.
Михаил Евстафьевич Сивцев сэрииттэн эргиллэн кэлэн баран, төрөөбүт
Дүпсүнүгэр 20-чэ сыл холкуоска ферма сэбиэдиссэйинэн, оскуолаҕа завхоһунан
үлэлээбитэ.
Лариса Шергина, «Дүпсүн кыымнара» пост юнкора
Кулун ту тар 7 к үнэ, 1985 сыл
12. Ини-бии сэрииһиттэр

И н и -би и Е ф им овтар
Дабаадыматтан соҕуруу Бүтэйдээх диэн алааска олохтоох, тоҕус оҕолоох
Дэлиһиэй уонна Балбаара Ефимовтартан төрөөбүт, улахан олох суолугар би-
гэтик үктэммит, үлэһит буолбут, аймах-билэ дьонноругар баар эрэ уолат-
тарбыт дэппит ини-бии Сэмэн, Мэхээлэ, Көстөкүүн уонна Роман диэн
күөнэхтиир саастарыгар сылдьар уолаттар сэрии бастакы икки сылыгар Ийэ
дойдуларын көҥүлүн, чиэһин көмүскэһэ фрон на аттаммыттара. Аҕа дойду сэ-
риитин историятыгар киирбит Хотугу Донецк, Сталинград, Курскай Тоҕой,
Харьков кыргыһыыларыгар кыттыыны ылбыттара. Түөрт уолтан хайалара да
төннүбэтэҕэ. Ийэлэрэ Балбаараҕа бииртэн-биир ыар ындыылаах хара сурук-
тар кэлитэлээбиттэрэ. Ама да сэрии сокуона тыйыһын иһин, кырдьаҕас ийэҕэ
төһөлөөх кутурҕаннааҕа, аһыыта-абата тугунан кэмнэниэ эбитэй, оччолорго
ийэ сүрэҕин уоскутар ханнык аптаах тыллар көстүөхтэрэ этэй?
234