Page 75 - Дүпсүн сирэ

— Кэбис, ыйытыма, абааһы. Тукаам, ити туһунан ийэҕэр этээйэххиний,
мэнэрийиэҕэ, — диэбитэ.
Ийэм киэһээ хантан эрэ кэлбитэ. Үлдьү оһоҕор ааспыта. Илгистэн, мэнэ-
рийбитинэн барбыта. «Ньыламан манан баара, дьоҥҥун барытын сиэн баран,
мин оҕобун тыаҕа таһааран муннараары ыҥырбыт буола-буолаҕын, киэр кэбэ-
лий!» — диэбитин эрэ өйдүүбүн. Уһун түүнү быһа мэнэрийбитэ.
...Эдьиийбиниин иккиэммитин дьиэҕэ таһыттан хатаан баран дьоммут ба­
ран хаалбыттара. Борук-сорукка истиэнэ быыһыттан кып-кырдьаҕас бөкчөгөр
эмээхсин тахсан кэлбитэ. Эдьиийбин көхсүн имэрийэн баран сүтэн хаалбы-
та. Эмиэ кэпсээбэтэхпит да, ийэбит кэлээт, үлдьү оһоҕор ааспыта. «Суохпуна
оҕолорбун тоҕо куттуугут», — дии-дии, ытыы-ытыы мэнэрийбитэ. Ол эдьии-
йим сотору ыалдьан баран, били эмээхсин курдук бөкчөгөр буолан хаалбыта.
... «Былыр ийэм күнү быһа ыллаан баран киэһэ сыппыт. Утуйа сыттаҕына,
түүлүгэр дуу, илэ дуу, дьиэтигэр дьоһун-мааны таҥастаах, ытарҕа да ытарҕа,
биһилэх да биһилэх, хотун дьахтар киирбит уонна ыйыппыт: «Манна Кэти-
риинэ диэн дьахтар баар дуо?» Ийэбит көрө сытар үһү: «Ээ, баарбын», — диэ-
бит. Мааны хотун ийэм аттыгар туран эппит: «Хатыай, аллараа дойдуга Бөтүр
көлүйэ баарын ыллыыр эбиккин. Алдьархайы оҥороору гынныҥ. Ону аны ыл-
лаатаххына, бэйэҕиттэн бэдэргэр тиийэ ситиһиэхпит. Чэ, ыллаабаппын диэ,
илиитэ тутуһуох».
Илии тутуспуттар. Ийэбэр тугу эрэ кириэһи моонньугар, кэтэрдэр курдук
гыммыт. Дьахтар тахсан барбыт. Ийэм уһуктан кэлбитэ дуу, биирдэ өйдөөн
көрбүтэ, түөһүгэр чоху саҕа хара мэҥ баар буолан хаалбыт. Онтукатын кэпсии-
кэпсии биһиэхэ көрдөрөр этэ.
Уу, өссө да элбэҕи кэпсиир этэ да, дэлби умнан кэбиспиппин...»
Чулуу ырыаһыт Чакычай кыыһа Сивцева Екатерина Васильевна өлөөрү сы-
тан эппитэ үһү. «Мин оҕолорум оҕолоруттан, эбэтэр сиэннэриттэн мин аап-
пын ааттатар киһи төрүөҕэ, — диэн. Кини сиэннэрэ, хос сиэннэрэ элбэхтэр.
Ону олох бэйэтэ көрдөрөн иһиэ.
Иван Ушницкай
Эдэр саас. — 1994. — Кулун тутар 7 к.

2. Алексеев Роман Петрович
Олоҥхоһут, чабырҕахсыт, сэһэнньит Алексеев Роман Петрович алта уонус
сыллардаахха үс үйэлээх «Алаатыыр Ала Туйгун» диэн баараҕай олоҥхону су-
руйтарбыта. Кини тылыттан кыыһа Акулина Романовна Алексеева, сиэн бы-
раата Василий Ильич Федоров-Учуруус уонна күтүөтэ Гаврил Гаврильевич
Шелковников суруйаллар. Ити үлэ тыл, литература институтугар туттарыл-
лыбыта. Кырдьаҕас олоҥхоһут Арамаан Алексеев олонхотун филологическай
наука доктора, профессор Василий Васильевич Илларионов, историческай
наука кандидата, доцент, Ил Түмэн депутата Александр Николаевич Жирков,
сиэнэ Любовь Гаврильевна Шелковникова бэчээккэ бэлэмнээн, 2002 сыллаах-
ха үс чаастаах кинигэ он орон күн сирин көрдөрдүлэр. Онон олон хоһут үйэтин
уһаттылар, кэлэр көлүөнэлэргэ аатын ааттаттылар.
71