Page 79 - Дүпсүн сирэ

3. Төлөн Бүөтүр уола тойуксут, олоҥхоһут Табырыантай
Лаврентий Петрович Новогодин 1919 сыллаахха уруккута Дүпсүн улууһун
Тэбиик нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1942 с. бэс ыйыгар армияҕа ыҥырыллан, ытык
иэһин толоро барбыта. Кыргыс толоонугар бэйэтин хорсун-хоодуот, куттаҕаһа
суох саллаат, үтүө бойобуой табаарыс быһыытынан көрдөрбүтэ. Түөрт сыл
устатыгар арҕаа уоттаах сэрии толоонугар өлөрү-тиллэри умнан, кырыс өстөөҕү
үлтүрүтүспүт сержант бойобуой сырыылара икки «Кыһыл Сулус» уордьанынан,
«Хорсунун иһин», «Венаны ылыы иһин» мэтээллэринэн, Верховнай Кылаабынай
Командующай И.В.Сталинтан 11 төгүл Махтал суруктарынан бэлиэтэммитэ.
1946 с. от ыйын 15 күнүгэр дойдутугар эргиллэн кэлбитэ. Лаврентий Петро­
вич сэрии сылларыгар хайдах сылдьыбытын, кини хорсун быһыытын туһунан респу­
блика уонна улуус бэчээтгэригэр, радиоҕа балачча сырдатыллан турар. Сэрии кэн-
нитгэн Тэбиик нэһилиэгин Ленин аатынан холкуоска председателинэн үлэлээбитэ.
Онтон кэнники Карл Маркс аатынан холкуоска ревизионнай хамыыһыйа пред­
седателинэн, хонуу биригэдьииринэн элбэх сыл үлэлээбитэ. Бороҕон уонна Хоро
нэһилиэктэрин сельскэй кулууптарыгар сэбиэдиссэйдээбитэ.
Кэлин Лаврентий Петрович тойуксут, олоҥхоһут быһыытынан утумнаахтык
дьарыктаммыта. Сахалыы тойугу, олоҥхону бэйэтэ да, атын да дьоннуун үгүстүк
толорбута, радиоҕа уонна телевидениеҕа хаста да уһуллубута. «Тоҕус тоҥ тии-
ти туура тэбэн үөскээбит Туруорбах Бэргэн» диэн олонхону Дьокуускайдааҕы
радио уонна телевидение фондатыгар суруйан уонна толорон туттарбыта.
1982 сыллаахха Дүпсүҥн э олорон олоҥхоһуттар түмсүүлэрин тэрийбитэ. 1984
сыллаахха балаҕан ыйыгар Лаврентий Петрович «Күнү көрсө көтөн-мөҕөн
үөскээбит Күн Эрэли» олоҥхотун бэйэтэ тэрийбит олоҥхоһуттарын ансамблын
ырыаһыттара Прибылых Роман Семеновиһы, Прибылых Павел Дмитриевиһы,
Алексеев Дмитрий Иннокентьевиһы, Соловьева Мария Михайловнаны, Алек­
сеева Светлана Иннокентьевнаны кытта П.А.Ойуунускай аатынан литератур-
най музейга толорон, Саха сирин телевидениетыгар уһултарбыттара.
Кини бэйэтэ кэпсииринэн Баатаҕайтан норуот ырыаһыттара Николай, Савва
Алексеевтар ырыаларын-тойуктарын истэрэ. Кинилэр толорууларын уратылары-
гар үөрэммитэ. «Алаатыыр Ала Туйгун» диэн үс үйэлээх олоҥхону суруйтаран
хаалларбыт Роман Алексеевтыын төрөөбүт, улааппыт өтөхтөрө чугас-чугас буо-
лан, бииргэ бодоруһан үөскээбиттэрэ, онон бу уһулуччулаах тс йуксут - о л о ҥхоһ ут
киниэхэ үтүө сабыдыалы оҥорбутун, үгүскэ үөрэппитин бэлиэтээн ахтара. Ону
таһынан сахалыы тойугу оскуола оҕолоругар бэйэтин баҕатынан үөрэтэн испитэ.
Лаврентий Петрович кыыстаах уол оҕолоох, элбэх сиэн, хос сиэн таптал-
лаах эһэтэ этэ.
Петр Иванович Новогодин
Муус у стар 12 кунэ, 2006 с.

75