Page 56 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

кэпсэтиитэ суох охсуһууну саҕалаабытыпан барбыт. Окно,
арыы хатьпгпары тула сырса сылдьан, харса суох ох
сааларынап ытыаласпыттар. Ол икки ардыгар Хардаҕастай
Бэргэн дьоно сытыы-хотуу Курбуһаҕы оҕунан өттүккэ
түһэрбиттэр. Курбуһах ыксаан, өлоөрү гынан, бадарааннаах
ууга сүүрэн киирэн, от быыһыгар тиэрэ сытынан кэбиспит,
ону Хардаҕастай Бэргэн дьоно өйдөөн керүмүнэ хаалбыттар.
Ити охсуһууга үҥүүнү да, батыйаны да туттубуттар, икки
ортүттэн хастыы да киһи өлбүт. Оттои Бахчыгыр Баатыр,
кыайан тулуспакка, Амматтан бэлэхтэтэн кэлбит олус үчүгэй
оҥоһуулаах ох саатын туппутунан, тыаҕа ыстаммыт. Онон
Хардаҕастай Бэргэннээх итй охсуһууга кыайбыттар.
Онтон Хардаҕастай Бэргэннээх, өлбүт дьоннорун көмөр
бокуойа суох, Табалаахха барбыттар. Онно Хардаҕастай
Бэргэн, Бахчыгыр Баатыр иннигэр түһэн, үтүо кэргэнин
былдьаан ылан, илдьэ барыахтаах эбит. Кини ити дьахтары
уруккуттаи кэргэн ылыах санаалааҕын кимиэхэ да этиминэ
хаалбыта үһү.
Хардаҕастай Бэргэн, дьэ, кыайбыт-хоппут сэрииһиттэрин
кытта Табалаахха тиийэн кэлбит. Бахчыгыр Баатыр дьиэти-
гэр кэлбэтэх эбит, кини кэргэнин Хардаҕастай Бэргэн илдьэ
барыахтааҕын билбэккэ сылдьыбыт. Дьахтар буоллаҕына
манна эрэ билбит, кинини Хардаҕастай Бэргэн кэргэн ыла
кэлбитин, оноп эппит: "Мин бу аламай күнү көрөн туран
эйиэхэ кэргэп барыам суоҕа, ол кэриэтэ манна өлүом, эбэтэр
бэйэҕин өлөрүом’”1 — диэн. Ону күүстэринэн тутан ылаары
гыммыттар. Онуоха дьахтар, кулуп сэлэтигэр ойон киирбит,
кулуну тилийэ баайар уһун быаны быһа тардап ылбыт уониа,
түүрэ тутан баран, аҥар уһугуттан Хардаҕастай Бэргэни,
атын да дьону быһыта сынпьан киирэн барбыт. Онно
Хардаҕастай Бэргэннээх дьахтары көмолөөн тутан ылбыттар.
Онтон Хардаҕастай Бэргэн, ол уһун быаттан быстаран ылаи,
дьахтары кулун сэлэтин иһигэр ыйаан кэбиспит. Ол курдук
бэйэтэ бу дьахтары кэргэи ылыан дьулайбыт уонна Бахчыгыр
Баатырга куһаҕаны оиоруон баҕарбыт.
Бу кэнниттэп Хардаҕастай Бэргэн Бахчыгыр Баатыр чугас
эргин баар ынах уонна сылгы сүоһүтүн үүрдэрэп, кулуп
сэлэтии уһун быатып ылан, били икки кыра эпньэ-кулут
кыргыттары илдьэ Улуу Туймаадатын диэки бара турбут.

1 Чыкы-Куо, кэргэнин кытары улаханнык сөбүлэһэн олорбут буолан,
Тыгын-дархан кийиитэ, Хардаҕастай Бэргэн кэргэнэ буолуоҕун баҕарбатах.
Онон манна кини, "аламай күн сырдыгын корөн туран" тыынйааҕына
барсыбат гына, күүстээх санааны ылыммытын киһи барыта сөҕөр.
54