Page 55 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

кэлбит. Ону таһынан кыыска дьоно биэрбит сылгыларын,
ынах сүөһүлэрин үүрээччилэр уонна икки кыра энньэ-кулут
кыргыттар кэлсибиттэр.
Онон Табалаахха дьэ уруу-ыһыах улахана буолбут, ас
киэнэ бастыҥа аһаммыт, кымыс киэнэ кытаанаҕа иһиллибит,
кэпсээн-ипсээн кэҥээбит, үөрүү-көтүү үрдээбит, оонньуу-көр
улааппыт, ырыа-тойук ырааппыт. Ол саҕана саҥа сүктэн
кэлбит кийииттэрэ сүрдээх үчүгэйдик үҥкүү тылын этэн
дьэргэлдьитэн киирэн барбыт. Онно төрөөбүт-үөскээбит
Амматын уустаан-ураннаан хоһуйбут, онтон бу саҥа сиргэ
ыал буола, дьоллоохтук олоро, оҕо-уруу төрөтө, кэнэҕэски
ыччаты кэскиллии кэлбитин туһунан кэрэ-чуор куолаһынан
этэ-ыллыы турбут. Байаҕантайдар итиннэ көрдөхтөрүнэ бу
саҥа кийииттэрэ, уҥуоҕунан улахана, дьэрэкээннээх таҥаһа
үчүгэйэ, дьүһүнэ нарына, хаана-сиинэ ырааһа, дьэдьэн курдук
тэтэрэн, талыы-талба дьахтар эбит. Онон саҥа кийииттэрин
олус сөбүлээбиттэр уонна астыммыттар. Улаханпык үөрэ-
көтө көрсүбүттэр.
Дьэ, ити курдук байаҕаитайдар оонньооп-көрүлээн, ыллаан-
туойан уруу-ыһыахтара бэрт үчүгэйдик бүппүт. Амма дьоно
бары үөрэ-көтө дойдуларыгар төннүбүттэр. Оттон Бахчыгыр
Баатырдаах ынах сүөһүпү уонна сылгыны элбэхтик иитэн,
ыал киэнэ бэрдэ буолан, бэйэ-бэйэлэрин улаханнык сөбүлэһэн,
дьоллоохтук-соргулаахтык олорбуттар.
Ол курдук олордохторуна, эһиилги сайыныгар, эмискэ
Тыгын тойон Хардаҕастай Бэргэн диэн уола Бахчыгыр
Баатыры өлөрө-оһөро тахсарын туһунан суостаах сураҕы,
иэдээннээх илдьити ыыппыт. Ол илдьитигэр Хардаҕастай
Бэргэн тоҕо оннук хара санааны ылыммытын быһааран
эппэтэх. Онно Бахчыгыр Баатыр уонна Чыкы-Куо, тугу да
билиминэ, соһуйап хаалбыттар,
Бахчыгыр Баатыр ханныгын да иһин Хардаҕастай Бэргэнтгэ
утарыластаҕына эрэ сатанар буолбут, ол иһин бэйэтин
чугаһыгар баар аҕыйах киһитин охсуһууга бэлэмнээбит.
Тэйиччи олорор дьонтон Нүөлүкү оҕонньор уола Курбуһах
охсуһууга кытта кэлбит, оттон Майаҕатта: "Урууга эбитэ
буоллар барыах этим, кыргыһыыга барбаппын", — диэн
кэлбэтэх.
Онтон сотору, дьэ, Хардаҕастай Бэргэн эмиэ аҕыйах соҕус
сэрииһиттэрдээх били Сурка тиийэн кэлбит. Онно Суртан
соҕУруу Табалаах диэки барыыга баар Муҥур Хатыҥ диэи
сиргэ Бахчыгыр Баатырдаах кинилэри охсуһууга күүтэллэрин
билбиттэр уонна аһаан-сиэн баран, ол сиргэ барбыттар.
Хардаҕастай Бэргэн, Муҥур Хатьнпга тиийээт, үгүс-элбэх
53