Page 30 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

Новосибирскай диэки Татарскай диэн оройуоииа 251 №-дээх истиэпкэ олохтоох сиэмэ
ууннэрэр совхозка Андрей Гаврильевич биригэдьиирдээн хотон туттарбыт. онтон саас ыЬыыга,
куЬун бурдук хомууругар у^^элииллэр эбит. Учугэйдик улэлээбиттэрин иЬин сроктарын арыый
кылгаппыттар. Андрей Гаврильевич '‘Билет ударника** диэн киниискэлээх кэлбит. Бииргэ сылдьыбыт
дьоно: “Нууччалыы билэр, сытыы-хотуу, сатабыллаах киЬибит кини салайан, улахан кыЬал^ата суох
сырыттыбыт,*'- диэн махтанар эбиттэр. Бары даманы сэнэх таиастаах, кыра да буоллар уптээх-
харчылаах кэлбиттэр. Андрей Гаврильевич тубэспит ыстатыйатын уонна реабилитацияламмытын
туЬунан докумуон “Книга Памяти “ 1 томугар 2002 с. бэчээттэммит:
“Местников Андрей Гаврильевич, 1883 г.р. уроженец Ольтехского наслега Усть- Алданского
улуса Якутской области. Кулак-лишенец, проживал там же.
Арестован 11.07.31 ЯОООГПУ по статьям 19, 58-10, 53-3 УК РСФСР. Постановлением особого
совещания при коллегии ОГПУ от 14.12.31 по статье 58-10 выслан в Западную Сибирь на 3 года.
Заключением Прокуратуры ЯАССР от 13.06.89 по указу ПВС СССР от 16.01.89
реабилитирован. Дело № 235-р**
Сэрии сылларыгар Андрей Гаврильевич Суотту оскуолатыгар счетоводунан, детдомиа
бухгалтерынан улэлээбит. Ити кэмиэ Семен Андреевич а^атын ТЛИНЧИ директора Шуб Теодор
АбрамовиЬы кытта фольклор хомуйааччы быЬыытынан билиЬиннэрбит. Андрей Гаврильевич
хомуйа, суруйа сылдьар улэлэрин Теодор Абрамовичка кордерен, институтка фольклор хомуйааччы
корреспонденынан ылыллыбыт. Наукалар Академияларын Саха сиринээ^и филиалын архивыгар
баар анкетада ыйыллыбыт: «Знает много народных преданий, якутских народных сказок, былин и
бродящих сюжетов (заимствованных от русских). Специально занимается записью фольклора с 1944
г.» Бу улэтинэн кини елер ыарыытыгар охтуор дылы дьарыктаммыт. Уола Семен Андреевич
ахтарынан, «о^онньор баарына (эЬээтэ Гаврил Андреевич), кэлин мин а^абар даманы аатырбыт
олонхоЬуттар Сыисый уола ОхонооЬой уонна Миитэрэй Говоров (олоихоЬут Миитэрэй эбэтэр Ырыа
Миитэрэй) сыл аайы сылдьан хонон-ереон олоихолоон, ыллаан-туойан бараллара. Туунун - олоихо,
чугаста^ы ыаллартан дьон мустан истэллэрэ. КунуЬун олоихоЬуттар былыргыны сэЬэргэЬэллэрэ...
Миитэрэй Говоров куЬун сир харатыгар, от-бурдук у-^этэ кэннэ кэлэрэ, оттон
ОхонооЬой - сааЬыары, кун уЬаата^ына».
Андрей Гаврильевич хомуурунньугар бааллара: «Бардам Баабый» олоихо, Майа^атта Бэрт
Хара, УЬуктаах Сэмэн, До^ойууЬа-МекейууЬэ, «Чаарчаахаан Богдо», Баттыктаах Байана, Ордук
О5ОТО, Эллэй ОМО5ОЙ, Чучунаа, Куох далай иччилэрин алгыЬа, Манчаары тустарынан номохтор,
остуоруйалар, Алексей Кулаковскайдыын Булуииа сырыыларын туЬунан ахтыылар. Мантан икки
номох ’’Саха фольклора” хомуурунньукка бэчээттэммит. Андрей Гаврильевич Якутскайга
киирдэ^инэ Георгий Прокопьевич Башарины, Иван Андреевич Мельниковы хайаан да керсен,
сэЬэргэЬэн тахсар эбит. Мельниковка араас буор уонна уу боруобатын киллэрэн биэрэрэ эбитэ уЬу.
Андрей Гаврильевич элбэ^и аахпыт, билиилээх, киэи ейдеех-санаалаах киЬи эбит. Нуучча, саха
литературатын учугэйдик билэрэ. О5О эрдэхтэринэ кыра уолаттарыгар Жюль Верн "Дети капитана
Гранта”, “20 тысяч лье под водой” , Даниель Дефо ’’Робинзон Крузо” айымньыларын ис
хоЬооннорун кэпсиирэ уЬу. “Чолбон”, «Сам себе агроном», «Красная новь» сурунааллары аа^ара
уЬу, Ф.Павленков "Энциклопедическай тылдьыта” кини остуолун кинигэтэ эбит.
Андрей Гаврильевич уонна Александра Иннокентьевна туерт о^ону улаатыннарбыттар.
Саха норуотун фольклора сурукка тиЬиллэн аан дойду таЬымыгар тахсыбытыгар кылаатынн
киллэрбит дьонтон биирдэстэрэ Андрей Гаврильевич Местников бутуурдаах - будул^аннаах кэмиэ
олорон ааспыт киЬи, элбэ^и улэлээбит, киэи ейдоох-санаалаах, билиилээх, саха норуотун
интеллигенциятын представителэ буоларын тус бэйэтин 0Л050 уонна суруйан хаалларбыт улэлэрэ
дакастыыллар.

0лтех олоихоЬуттара И.В. Пухов фондатын матырыйаалларыгар
Иванова Аня,
Уус-Алдан улууИун Бэйдин'э орто оскуолатын
7 кылааИын уорэнээччитэ, 2 миэстэ хаИаайына
Салайааччы: Лугинова Антонина Анатольевна
Улэм сыала: “0лтех нэЬилиэгин олоихоЬуттара” фондовай материалы кэиэтии.
Улэм соруктара:
0лтех нэЬилиэгин олоихоЬуттарын уерэтии.
И.В.Пухов улэлэригэр 0лтех олоихоЬуттарын туЬунан матырыйааллары булуу
Булбут матырыйаалы анализтааЬын.
Чинчийии объега: 0лтех нэЬилиэгин олоихоЬуттара
Улэ сонуна: И.В.Пухов улэлэригэр булуллубут 0лтех нэЬилиэгин олоихоЬуттарын туЬунан
матырыйааллары кэиэтии.

28