Page 32 - Түөлбэҕэ олоҥхо эйгэтин олохсутуу соруктара, ньымалара

4. Д.М. Говоров. Опись №22. 2-й Ольтекский наслег Усть-Алданского района. Хахсааттыыр
Хардан Буурай тойон уола Уелэн Харбааччы. Тетрадь для записей олонхо. Стр 135. Инв№1
5. Д.М. Говоров Эрбэхтэй Бэргэн. Сюжет в 38 страницах. Сюжет составила Новгородова А.Л.
июнь 1949 г. Инв.№ 28
6. Эрбэхтэй Бэргэн Д.М. Говорова (вариант Е.В. Данилова. Усть-Алданский район, 1930). (в 24
страницах). Инв.№ 27
7. Ив. Ив. Говоров. Оройко. Инв.№26/1
8. Ив. Ив. Говоров О Мюлдью Сильном Говорова. 26/2.
9. Ив. Ив. Говоров. Кыталыктаах уола., 26/3.
10. Эрбэхтэй Бэргэн Д.М. Говорова. Запись Н.М. Говорова. Запись карандашом. 11.930
стихотворных строк, 163 тетрадей, 971 страниц. Опись №77. Инв №27
11. Эрбэхтэй Бэргэн (якутское олонхо). 1969. Инв№ 29. (Якутский текст разбил на стихотворные
строки и построчно перевел на русский зык Алексеев Николай Алексеевич в 16.02.1969 году)
12. Сюжеты якутских олонхо: Инв.№3/1 И.И. Говоров: Нюргун Бухатыыр (59-74стр),
13. Сюжеты якутских олонхо: Инв.№3/2 И.И. Говоров: Айыы сиэнэ Адьы-Будьу (76-87 стр),
14. Сюжеты якутских олонхо: Инв.№3/3 И,И. Говоров: Эмпэрэлээх мун тайахтаах Элдьигэн
Кулантай (108-114 стр).
15. Е.П. Охлопков: Уелэн Хардааччы (115-118 стр), Мэлдьээн тыа тоиуЬун уолаттра (118-121
стр).
16. И.И. Данилов: Хаан ДьааЬын бухатыыр (123-143 стр).
17. Эрбэхтэй Бэргэн (рукопись). Инв№30
18. Данилов И.И. (1891-1968) олонхо “Хаан Дьаасын" рукопись в 2-х тетрадях. Записано в 1967 г.
Докторовым. Инв№530
Бу матырыыйааллары ырытан кердеххе маннык:
1. И.В.Пухов Саха олоихолорун сюжеттарын ырытыыга улэлэЬэрин быЬыытынан Олтех
нэЬилиэгин олоихоЬуттарыттан 9 олоихо сюжетын ырытан хаалларбыт.
2. Олтех олоихоЬуттарыттан 3 олоихоЬут: Говоров И.И., Говоров Д.М.. Местников А.Г.
паспордарын, репертуардарын ылбыт.
3. ОлоихоЬут, сэЬэнньит Говоров Иван Ивановичтан 3 уЬуйээни суруйбут.
4. Бу ааттаммыт матырыйааллартан саамай кундутэ - 3 олоихо тиэкиЬэ хараллыбыта
буолар.
П.А.Ойуунускай аатынан литературнай музейга хараллан сытар Иннокентий Васильевич
Пухов фондатын матырыйаала баайын, дирии ис хоЬоонноо5ун сехтубут. Оссе да керуллубэтэх
матырыйаал элбэх. Бу матырыйааллар Олтех олоихоЬуттарын уерэтиигэ эрэ буолбакка, бутун Саха
сирин олоихоЬуттарын уерэтиигэ. чиичиийиигэ суикэн кылааттаа^ын биллибит.
Сайа уерэтиллэн эрэр улэбит утуе тумуктэрдээх буолуо диэн эрэнэбит.

"Мулдьу Бе^в" - Америка^а
Тарабукина Маша
Уус-Алдан улууИун Муру lN2-d33X орто оеколатын
10 кылааОын уврэнээччитз, 3 мизстз хаЬаайына
Салайааччы: Егорова Екатерина Тимофеевна
ЭНээм Семен Ильич Черноградскай Уус-Алдан улууЬун 0нер нэЬилиэгэр 1948 сыллаахха
тереебут. Oge сааКыгар оЬо^ун иннигэр оллоонноон олорен "Дьиэ-буо" диэн дьиэрэтэн ыллыырын,
сиргэ-уокка барда5ына хомо^ойдук алгыс этэрин уонна ийэтэ дэн кэриэтэ иэйиилээхтик хомус
тардарын истэ улааппыт. Ахсыс кылаастан ыла хайыЬарынан улуЬуйэн, Саха сирин 26 тегуллээх
чемпиона, Ураалтан бэттэх универеитеттар абсолютнай чемпионнара буолар.
25 сыл учууталлаабыт. Кини уерэнээччилэриттэн наука икки доктордара, алта Саха
республикатын утуелээх улэЬиттэрэ уунэн тахсыбыттар.
60 сааЬыттан кини оло5ор улахан уларыйыы тахсар. Ол барыта 3-е кылааска уерэнэ сылдьан
хаартан быга сытар кинигэни туура тэбэн таЬаарбыта олоихо буолбутуттан са^аламмыт.
Олоихо-саха норуотун тылынан уус-уран айымньытын быЬыытынан 2005 сыллаахха
ЮНЕСКО шедевра буолбута. Онтон ыла Олоихо ыЬыахтара тэриллэн ыытыллар буолбуттара,
олоихону дирииник чинчийии уонна тар^атыы ку\Ьурбутэ. Саха олоиихотун Сибиир норуоттара
уонна тас дойдулар уерэтэр, чинчийэр буолан барбыттара.
2013 сыллаахха ХИФУ профессора В.В.Илларионов уонна олоихо институтун солбуйааччы
директора С.Е.Ефимов аатырбыт Гарвард университетын ыиырыытынан Америка^а
командировкаламмыттара.
Робин Харрис Боро^оиио буолбут олоихо ыЬыа^ын видео^а устубут. лекция аа^арыгар
студеннарыгар ону кэпсиир эбит. Онно "Мулдьу Бе^е" олоихону ыЬыахха спектакль быЬыытынан
туруоруллубутун сурун санаа быЬыытынан туттубут. Семен Черноградскай олоихоЬут буолан

30